Een Edammer kaasje als houdbare melk
,,Ik wist niks van kaas”, gaf auteur Marc Argeloo gisteravond in de Grote Kerk toe. Toch presenteerde hij, in samenwerking met Vereniging Oud Edam, het boek ’Hoe de Edammer de wereld veroverde. De geschiedenis van een rond kaasje’. Een boek waarin het verhaal achter het bekende Edammer kaasje uitgebreid wordt beschreven.
,,De geschiedenis van de Edammer begint met de voeten in het veen”, begint Argeloo. Hij kwam er in zijn zoektocht naar de geschiedenis van het Edammer kaasje achter dat de productie ervan eeuwen geleden begon uit pure noodzaak. ,,Akkerbouw was hier niet mogelijk”, legt hij uit. ,, Te nat. De Edammers hadden veehouderijen en produceerden melk. Maar een koelkast hadden ze toen niet. En een kelder onder het huis ook niet. Daarom werden er kaasjes van gemaakt, als houdbare melk dus eigenlijk.”
De productie oversteeg al snel de eigen consumptie. De kaasjes gingen daarom op export. Via Kampen naar het buitenland. Argeloo: ,,Naar Frankrijk bijvoorbeeld, maar ook helemaal naar Nederlands Indië. En de Edammer kazen werden op steeds meer plekken gemaakt.”
Burgemeester Willem van Beek kreeg het eerste exemplaar van het splinternieuwe geschiedenisboek uitgereikt door de marktmeester van de kaasmarkt. De burgervader ontkwam daarbij niet aan een traditioneel potje handjeklap. Uiteindelijk beloofde Van Beek de boeken, die op de kaasberrie waren binnengebracht, aan te schaffen voor het college van b en w . ,,De Edammer is een sociaal en economisch bindingsproduct voor Edam en daarom erg belangrijk. Als gemeente willen we daarom binnenkort een kunstzinnig en herkenbaar object in het centrum plaatsen dat te maken heeft met kaas. Het moet er tenslotte toch een keer van komen.”
De Kaaskapel fleurde de presentatie behoorlijk op. Zeker toen het Edammer volkslied werd ingezet en de genodigden geacht werden mee te zingen. Wel nodig ook, want de geschiedenis van de Edammer kaas is niet alleen maar vrolijk. ,,Een eeuw geleden ontstond de kaaskwestie”, legt Argeloo uit. ,,Vooral Friezen hadden er een handje van het vetgehalte van Edammer kazen tot bijna nul procent terug te brengen. Ook werden de Edammers steeds vaker nagemaakt. Het karakter van de kaas verdween en na een aantal jaren ontstond daarom een keurmerk. Om de kaas te beschermen.” ,,Zes eeuwen lang bestaat de Edammer kaas nu. Pas de laatste twee eeuwen is het een 40+ kaas geworden. Daarvoor werden ze uitsluitend van volle melk gemaakt.”