Cacaobonen gaan via Huyser Möller in Edam de hele wereld over
Huyser Möller (v.l.n.r.): Eric Ouwehand, Evert-Jan Westerweel en Bas van Roermund.
Op tafel ligt een stapeltje cacaobonen uit de Dominicaanse Republiek. Daar heeft het Edamse handelsbedrijf Huyser Möller een joint venture. Algemeen directeur Evert-Jan Westerweel komt er geregeld. Waterlanders die hun geld (gaan) verdienen in het buitenland; streekgenoten die emigreren of geëmigreerd zijn, tijdelijk in het buitenland wonen en werken, of bedrijven die sterk afhankelijk zijn van export. In ’Over de grens’ een kijkje in hun leven en in hun gedachtegoed.
Het pand van Huyser Möller staat midden in de polder, aan de rand van Edam, langs het idyllische Zeevangsdijkje. Voorbijgangers zullen niet direct vermoeden dat er vanuit het bedrijf persoonlijk contact is met allerlei tropische oorden. ,,Via de mail, de telefoon en Skype”, zegt Westerweel. ,,Maar we gaan ook regelmatig bij onze klanten langs. Kom je op een onverwachte winterdag terug uit de Dominicaanse Republiek. Best even afzien.”
Was een handelskantoor vroeger nog genoodzaakt dichtbij een postkantoor en bank te vestigen, tegenwoordig kan er ook op het Zeevangsdijkje gehandeld worden.,,Sinds de fax en e-^mail zijn geïntroduceerd, is het allemaal veranderd. We hoeven ons niet meer per se in de stad te huisvesten. Jarenlang hebben we vanuit De Purmer gewerkt. Daar woonde ik destijds en het kantoor zat in de oude varkensstal.’’ Het werd te krap. ,,Hier in Edam hebben we een prachtig uitzicht. We zitten hier perfect.”
In Barneveld huurt het bedrijf een opslagruimte. ,,Daar liggen voornamelijk bonen die we exporteren naar het Europese achterland. Maar in andere gevallen gaan de bonen direct vanuit bijvoorbeeld Ghana naar China.”Cacaobonen groeien slechts in enkele landen rondom de evenaar. Westerweel kan ze zo opnoemen.,,Voornamelijk in West-Afrika. Maar ook uit Azië halen we cacaobonen en bijvoorbeeld uit Centraal- en Zuid-Amerika. De cacaohandel is vrij specifiek en al heel oud. Het is een gevoelig product. De aankoopgebieden zijn niet altijd even toegankelijk. Bovendien fluctueren de productprijzen constant. We zijn de buffer tussen de producent en de verwerker.”
Huyser Möller is in verhouding een klein handelsbedrijf. ,,We hebben daarom contacten in landen waar grotere organisaties niet komen. In Togo bijvoorbeeld. Het is specifiek onze taak om contracten binnen de cacao-industrie af te sluiten en ervoor te zorgen dat er een bepaalde kwaliteit wordt gehanteerd. Op een bepaalde dag moet er tegen een bepaalde prijs geleverd worden. We hangen daarom continue aan de telefoon. Zo’n gesprek begint vaak over koetjes en kalfjes, maar gaat al snel over de behoeftes die er zijn.
En de prijzen, zodat we die kunnen communiceren naar de leveranciers.” Werken met Afrikanen, Aziaten en Zuid-Amerikanen is heel anders dan met Nederlanders. ,,Er heerst in Afrika bijvoorbeeld een heel andere mentaliteit”, legt Westerweel uit. ,,Daar hou je rekening mee en je probeert alles in goede banen te leiden. Dat is soms wel eens lastig. Het komt wel eens voor dat je harde afspraken maakt met een chief. Dat alles geregeld en bevestigd is en dat er, zodra je thuiskomt, een e-mail is gestuurd waar in heel andere ideeën genoemd worden.’’
Sinds 2008 heeft Huyser Möller een joint venture in de Domicaanse Republiek. ,,Dat is geweldig. Dan wordt de handel ineens heel concreet. We zien daar het hele proces dat cacaobonen ondergaan met eigen ogen. Ook krijgen we dan ineens de vraag of we geld willen overmaken voor het kopen van vijftien muilezels. Het geeft ons meer inzage in problemen die kunnen voorkomen op een cacao plantage.”
Cacaobonen worden chocoladereep
De cacaobonen worden eerst gebroken, legt Evert-Jan Westerweel uit. ,,De kern wordt geroosterd. Met behulp van kogelmolens worden ze vervolgens heel fijn gemalen. Zo ontstaat cacaomassa. Een deel daarvan wordt uitgeperst en zo wordt cacaoboter van cacaopoeder gescheiden.”
Pure chocolade bestaat uit cacaoboter, cacaomassa en suiker.,,Voor melkchocolade wordt er melkpoeder in verwerkt. Voor witte chocolade wordt helemaal geen cacaomassa gebruikt. Daar komt alleen boter aan te pas. Vaak wordt er vanille doorheen gegooid. Maar echte chocolade bevat wel cacaomassa.’