Ik kreeg van mijn hoogbejaarde moeder een tijdje geleden een bronzen penning.
Aan de ene kant staat "wie u vervolgt vervolgt mij" - en aan de andere kant een gebed.
HEER wat wilt U dat ik doen zal. GOD red ons uit de nood! Geef vrede aan de wereld.
HEER blijf bij mij - het wordt nacht.
Het was een kleinood dat mensen meekregen als ze in WOII in Duitsland te werk gesteld werden.
Mijn vader heeft veel geleden in die tijd. Veel verdriet en ellende meegemaakt.
Wilde er nooit over praten maar droeg nog 50 jaar lang, tot op de dag van zijn sterven, deze medaillon altijd bij zich. Hij ging nergens heen zonder en 's nacht lag hij onder handbereik bij zijn bed.
Wisten wij niets van.
Wat we wel wisten is dat zijn oorlogstrauma's zijn hele leven hebben bepaald. En dat hij desondanks een leven heeft opgebouwd, gezin gesticht, maatschappelijk succesvol werd. En dat hij de laatste jaren van zijn leven moeilijk werd in de omgang. Boos, depressief en ongelukkig. Dat doen trauma's: die gaan niet weg maar worden veel erger naarmate je ouder wordt. Een paar van zijn kinderen hebben er ook last van gekregen in de vorm van een 2e-generatie-oorlogs-syndroom.
Zo'n medaillon is de manier waarop mijn vader me - nu nog -iets vertelt. Het is de kaft van een boek
waar in gouden letters op staat: "Papa vertelt" En ik luister. En mag dat boek nu lezen.
Verdrietig omdat dat toen niet kon. Maar blij, trots en dankbaar voor zijn verhaal.
Wat had die man een hoop te vertellen. Zoveel van wat ik nu ben, kan en weet heeft hij mij verteld.
En nog. Dagelijks. En nu - zelf wat ouder en ook vader - hoor ik mezelf praten als hij deed.
Zo vertellen mensen aan de andere kant gewoon verder. En niet alleen op Allerzielen.
En als dit alles je niets zegt kun je ook kijken in de gastenboeken van overleden jongeren.
Of misschien wel gewoon in eigen omgeving. Daar wordt veel verteld door mensen die niet meer fysiek op deze wereld zijn. Bijvoorbeeld via de mensen die hem/haar gekend hebben die zijn/haar verhaal voor je kunnen vertalen in de zintuigen van hier hiermaals.
De naam Char is niet voor niets de eerste 4 letters van het woord char-latan. Toch ontkomt ook zij er niet aan dat zelfs haar goedkope en platte (soms zelfs misselijkmakende) truukjes ervoor zorgen dat overleden mensen iets vertellen aan hun nabestaanden. Voor hen is die persoon er nog. Dagelijks en vaak hevig.
Als het helemaal stil wordt rond iemand is iemand pas écht dood.