Edam: het Zandvoort van de Zuiderzee (foto)
De Waterdam en het Leeghwaterbad, het IJsselmeer en het Twiske. Je kunt er heerlijk zwemmen. Keus genoeg. Hippe zwemboxers en bikini’s hangen te kust en te keur in de winkels; uitzoeken maar.
Het strandbad in Edam in vervlogen tijden.
Een vrolijke baddoek mee om op te zonnen en je mee af te drogen. We vinden het allemaal de normaalste zaak van de wereld. Maar heb je enig idee van wat vroeger, pakweg honderd jaar geleden normaal was? Kun je je voorstellen dat je toen zwembroeken huurde voor een cent? Dat je, als je een meisje was alleen maar met meisjes mocht zwemmen, en jongens idem dito? En ook een baddoek nam je niet mee van huis, maar kon je huren. Dat laatste is misschien wel handig want een paar van die grote badlakens van nu vullen al gauw een halve wasmachine!
In 1874 schreef een journalist dat mensen in Noord-Holland het niet zo nauw namen met de lichamelijke hygiëne. Men vond het niet nodig z’n handen met zeep te wassen, en ook het gezicht en de rest van het lichaam werden slecht gereinigd.
De schrijver van het artikel verbaasde zich erover dat er geen ‘bad- en zweminrichtingen’ in plaatsen als Edam, Monnickendam en Purmerend waren. Gelukkig kwam er in 1896 een dergelijke inrichting in Purmerend, in het Noord-Hollands Kanaal met badhokjes en al. In 1933 kreeg Monnickendam aan de Kloosterdijk een vergelijkbare plek waar al gauw de eerste zwemlessen van start gingen.
Maar Edam spande de kroon in alle opzichten: daar werd in 1933 het voor die tijd uiterst moderne Strandbad geopend waar je kon zwemmen in de Zuiderzee, het latere IJsselmeer. Inclusief allerlei voorzieningen zoals een restaurant en een speeltuin. Het publiek stroomde toe en was erg enthousiast. En daarmee leek Edam wel een beetje het Zandvoort van de Zuiderzee! Tot de Tweede Wereldoorlog ging het prima met het bad, daarna werd het minder. Maar toen kamperen populair werd, gooiden de beheerders van het Strandbad het roer een beetje om. Voortaan kon je er ook heerlijk kamperen, en dat kan nog steeds. En dat is lang niet verkeerd: vanuit je tentje zo het IJsselmeer in duiken of (kite-)surfen of gewoon lekker ‘chillen’ aan de waterkant!