De verbouwing van Middelie 79: “Dit is echt een lief kerkje” (foto)

Het kleine kerkje of eigenlijk de Vermaning, staat sinds kort in de steigers. De werkzaamheden voor een grote renovatie zijn kort geleden van start gegaan. De opdrachtgever de heer Spaans: “Ons doel is een onderhoudsluw pand over te dragen aan de bewoners van Middelie.” Verantwoordelijk voor de renovatie is aannemersbedrijf Van der Horst uit Enkhuizen en de werkzaamheden worden uitgevoerd onder begeleiding van Bouwadvies Groot Holland. Michel van der Horst vat samen wat er allemaal gaat gebeuren de komende tien weken.

Foto Cor Kes - www.luxphotography.nl

Vochtdoorslag

“De gevels zijn slecht geworden en zorgen voor vochtdoorslag naar binnen toe. Dat komt omdat de voegen op veel plaatsen zijn uitgewaterd waardoor regen die erop staat, zich naar binnen dringt. De voegen die er nog inzitten worden uitgehakt en opnieuw gevoegd. Ook aan de voorgevel is wat reparatiewerk, maar die is er niet zo slecht aan toe als de linker- en achtergevel, dat is het zuid- zuidoosten, daar staat de meeste wind, regen en zon op. Daardoor slijt het hier sneller. De linkerzijde van het dak is er ook slecht aan toe. We gaan dat helemaal leeg halen en volledig opnieuw aanpakken. Dat houdt in dat we nieuw waterdicht folie spannen, de panlatten vernieuwen en waar nodig de dakpannen. Ook zal het schilderwerk buitenom volledig vernieuwd, het houtwerk maar ook de stalen ramen. Tot slot krijgt het gebouw nieuwe goten.”

Specialiseren in kerkherstel

Het bedrijf wil zich in de toekomst gaan specialiseren in het renoveren van kerken. De uitvoerder van de klus Ramon: “Het is eerlijk gezegd wel leuker om aan dit soort panden te werken. Het is niet voorgekauwd. Je komt onverwachte problemen tegen en daar moet je op zien te anticiperen, dat is natuurlijk anders dan nieuwbouw. Dan weet je vaak vanuit kantoor al welke constructieve maatregelen je moet nemen, maar hier blijft dat elke dag opnieuw een verrassing.”

Vermaning

De opdrachtgever is de heer Spaans, hij is voorzitter van de Doopsgezinde Gemeente Middelie. “Deze kerk, of eigenlijk Vermaning, is gebouwd in 1899 omdat de oude kerk te klein werd. In die tijd was de helft van de bevolking van Middelie Doopsgezind, de andere helft Hervormd. Eén van de leden heeft dit stuk grond gekocht en bijna de hele bouw bekostigd, hij had geen nazaten en op deze manier kon hij voor zichzelf toch nog wat naam en faam opbouwen. In totaal hadden we toen 200 leden dat zijn er nu nog maar elf. De kerk is eigendom van de Doopsgezinde Gemeente en wordt al ruim dertig jaar gepacht door de Stichting Kerk Middelie. Deze stichting is opgericht toen de Hervormde kerk werd gesloopt. Omdat er voor de renovatie toen geen geld was, is de bulldozer er overheen gegaan. Toen vond iedereen dat toch wel zonde en was bang dat als er niet werd ingegrepen, er helemaal geen kerk meer zou zijn in Middelie. De stichting is toen in het leven geroepen en deze huurt de Vermaning en exploiteert hem. Er wordt van alles georganiseerd zoals steenwerpen, concerten en met Oud Jaar bakken we oliebollen. Als Doopsgezinde Gemeente Middelie gaan wij onszelf opheffen, dat is onvermijdelijk. We fuseren met de Beemster en Oosthuizen. De bewoners van Middelie, in de vorm van de Stichting zal de kerk overnemen. Aan ons dus de taak de kerk in een redelijke staat over te dragen, vandaar dat we deze renovatie uitvoeren. Ons doel is onderhoudsluw, onderhoudsvrij is namelijk niet te doen.”

Kerksluitingen

Gemiddeld sluiten er vandaag de dag in Nederland twee kerken week, dat zijn 100 kerken per jaar. Spaans: “Hoe minder een kerk gebruikt wordt hoe groter de problemen worden. Neem bijvoorbeeld de verwarming. Toen het van de winter zo koud was, moest de kerk verwarmd en dan gaat de kachel dus volop aan terwijl de stenen ijskoud zijn. Dat kan natuurlijk nooit goed zijn voor de structuur. Veel van de kerken die niet meer worden gebruikt, blijven leeg staan of krijgen een nieuwe invulling. Omdat het monumenten zijn, mag je aan de buitenkant niets veranderen, maar door de recente ontwikkelingen zijn ze wel gemakkelijker geworden als het om het interieur gaat. Wat de Stichting precies met dit gebouw gaat doen, is nog even afwachten maar de mogelijkheden zijn eindeloos. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we gaan concurreren met Het Wapen van Middelie, we willen juist eerder gaan samenwerken. In een klein dorp moet je elkaar niet dwars zitten, je moet elkaar helpen!”

Bijzondere plek

De verbouwing wordt deels gefinancierd door de BRIM regeling, ter in standhouding van monumenten. Spaans: “Eerst waren het de molens die werden opgeknapt, toen de stolpboerderijen en nu de kerken. Aannemer Michel vult aan: “Toevallig heb ik dit weekend een rondje gemaakt door Noord-Holland, ik geloof dat ik wel twintig kerken in de steigers heb zien staan. Het is natuurlijk ook terecht dat deze gebouwen behouden blijven. Ook deze kerk van Middelie. Niet qua bouw, maar zeker qua uitstraling is het een bijzondere plek. Het ligt van de weg af, verscholen tussen grote bomen met lantarens in de tuin en schapen er om heen. Het is echt een lief kerkje.”