First Lady van het CDA (foto)

MONA KEIJZER: ■ Maria Cornelia Gezina Keijzer ■ Geboren in Edam op 9-10-1968 ■ Groeide op in Volendam ■ Studeerde rechten en bestuurskunde aan de Universiteit van Amsterdam ■ Was wethouder voor het CDA in Waterland ■ Advocaat en mediator in Purmerend ■ Wethouder in Purmerend ■ Lid Strategisch Beraad over de toekomst van het CDA ■ Getrouwd met Ton, uroloog, vijf zoons

Een paar weken terug was ze buiten Purmerend, waar ze wethouder is, zo goed als onbekend. En ineens draaide ze in de media een marathon. De 43-jarige Mona Keijzer uit Ilpendam kwam, zag en overwon. Overwon, jazeker, al werd ze vorige week tweede in de strijd om het CDA-lijsttrekkerschap. De nummer één, Van Haersma Buma, riep meteen haar graag als running mate mee te nemen. De loftrompet schettert over Mooie Mona: fris, slim, leuk, eerlijk, nuchter, helder. „Ze is een zegen voor het CDA”, vinden haar dorpsgenoten.

Mona Keijzer blikt terug op een turbulente tijd. „Mijn mailboxen liepen vol, ik kreeg sms’jes van mensen die ik jaren niet had gesproken, van een neef, van mijn leraar wiskunde uit 2-vwo. Als ik door mijn dorp, Ilpendam, loop, gaan de duimen omhoog. Hartverwarmend. Ik had wel verwacht dat het wat zou geven toen ik solliciteerde. Tussen de andere kandidaat-lijsttrekkers was ik een verrassing: ik kom niet uit Den Haag en ben een buitenstaander, ik sta dicht bij mensen en ik spreek heldere taal. En ik ben ik, niet meer, niet minder. Maar dít had ik niet kunnen bevroeden.”

Sportief

Dat vorige week plotsklaps al de keus voor een lijsttrekker was gemaakt, Sybrand van Haersma Buma, viel haar ook rauw op het dak. „Stiekem had ik, net als iedereen van binnen en buiten de partij, gerekend op een tweede ronde. Ik was teleurgesteld, natuurlijk ging ik voor het lijsttrekkerschap, anders moet je er niet aan beginnen.” Sportief sprong ze, zoals het in politiekhip jargon heet, over haar eigen schaduw heen en toonde zich een goed verliezer. Een voorbeeld voor verliesvoetballer Arjen Robben, die dágen sneu bleef mokken.

„Ik had iets van ’Oké, ik heb dit, samen met een klein team, toch maar in tien dagen tijd weten neer te zetten’. Toen heb ik Sybrand gefeliciteerd en mijn steun aangeboden. En was aangenaam verrast toen hij zei dat hij me als running mate zag. Ik ben blij als ik straks een prominente rol in de landelijke politiek zou mogen spelen. Deze periode was hectisch, maar ontzettend interessant om mee te maken. Namen die je uit de krant kent, zag je plotseling in levende lijve. Dan ben ik meteen geneigd te vragen hoe zij hun werk doen… Een achtbaan was het, maar daar houd ik wel van, ik ga er graag in met mijn jongens.”

Moeder van vijf zoons tussen de 8 en 17 jaar is ze, en dat wordt overal gememoreerd: „Mijn mannenhuishouden. Ik praat graag over ze. En zij staan achter me, in de familie weten ze allemaal: Mona ís politiek. Maar ik houd mijn zoons buiten de publiciteit, ik weet immers niet waar dit naartoe gaat, en zij vragen hier niet om. Privé is privé. Dat de pers dagen rondstruinde in Ilpendam, ach, we leven in een vrij land. Maar ik moet mijn familie wel beschermen. Eén krant had mijn schoonvader gebeld, moet je nagaan, hij is tachtig jaar!”

Helder en indringend kijken haar lichte ogen. Ook na een slopende tijd geen spoortje van zwarte wallen en vermoeidheid. „Dit geeft energie.” Door een samenloop van omstandigheden vindt het interview plaats in een hotellobby op Schiphol: „Drie weken geleden landde ik hier na een uitstapje met twee zoons en ik had net daarvoor gesolliciteerd. En ineens dacht ik: ’Oef!…’ Alsof alles anders was…”

Overal wordt de 43-jarige politica bejubeld. Nuchtere tante, harde werker, heldere taal, intelligent, recht door zee. Het is haar niet ontgaan: „Vriendinnen houden de knipsels voor me bij, en binnenkort ga ik ze allemaal lezen. Al die lof doet met mij wat het met iedereen doet die een compliment krijgt. Dat voelt goed. Maar ik geniet vooral van het gunstige effect op de partij waarvan ik al 22 jaar lid ben. Dáár gaat het om.”

Katholiek van huis uit, koos ze na een deelstudie politicologie voor het CDA. „Die C staat voor de oude waarden, die voortvloeien uit het christendom. Ieder mens is van waarde. Met elkaar, samen de schouders eronder.”

U bent wethouder in Purmerend, portefeuille WMO, Welzijn, Zorg en Jeugdzorg. Lag uw ambitie altijd al in de landelijke politiek?

„Bij mijn ouders thuis hing vroeger, net als bij veel ouders, het tegeltje ’Van het concert des levens krijgt niemand een program’. En zo is het. Ik wilde de Kamer in, het in 2015 proberen, met de nieuwe verkiezingen. Het pakte anders uit.” Over tegeltjeswijsheden gesproken, een ander gezegde luidt: hardlopers zijn doodlopers. U bent ook letterlijk een hardloper, bent u niet bang dat u te vroeg piekt?

„Nee. Ik heb de Dam tot Damloop een paar keer gedaan en dan moet je doseren. Als je na het startschot een sprint trekt, dan ben je de IJtunnel uit al alle energie kwijt. Straks is het nieuwe van me af en zal de aandacht wel luwen. Misschien komen dan de barstjes. Bang voor kritiek ben ik niet, nee, ik omring me juist altijd met kritische mensen. Hoewel ik het niet leuk vond dat ik werd vergeleken met Margaret Thatcher.” De onderkoelde blauwe blik spuugt ineens vuur: „Ik sta juist líjnrecht tegenover Thatcher. Zij vond dat de markt het moet oplossen, ik vind dat mensen het moeten doen. Al heeft ze ook wel goeie dingen gedaan.”

Dossiervreter

Dossiervreter als ze is, maakte Keijzer in Nieuwsuur een misser, toen ze niet wist hoe de president van de Europese Centrale Bank heet. Presentator Twan Huys bleef de vraag herhalen. „Een paar dagen ervoor was me gevraagd of ik premier wilde worden, en daar was ik in mijn hoofd mee bezig. Dát vraagstuk is trouwens niet aan de orde, nu. En wat die president betreft, kom op zo’n moment maar eens op die naam. Maar tegen de tijd dat ik hem nodig heb, zit-ie gewoon in mijn iPhone, hoor. Die Mario Draghi.” Vervolgt geestig: „Ja natúúrlijk weet ik zijn naam! Ik zal hem nooit meer vergeten. Maar mij gaat het vooral om de goede relatie en zijn visie waar het naartoe moet. Ik schaam me er trouwens niet voor om dingen niet te weten. Dan zeg ik dat gewoon.”

Veel kiezers en politici waren van mening dat Mona Keijzer te groen is voor een prominente rol in de landelijke politiek. Resoluut verwerpt ze die kritiek: „Ben ik het niet mee eens. Als ze zeggen dat ik geen Haagse ervaring heb, hebben ze gelijk. Ik ken niet alle dossiers, al weet ik veel van WMO, zorg en welzijn, ruimtelijke ordening en milieu. Ik zat wel al in denktanks en in het Strategisch Beraad van het CDA. Ja, ik moet me inwerken, maar met Haagse ervaring gaat het soms ook mis. Kijk maar naar Agnes Kant en Job Cohen.”

„Het is een mooie tijd voor de politiek, juist dé tijd voor het CDA. Wij verbinden schijnbare tegenstrijdigheden: links én rechts, economie én ecologie, Europa én de wijk. Ik hoor wel dat mensen blij zijn met de snelheid van het Lenteakkoord, dat dat kan in de politiek. De PVV en de SP komen met oneliners waarin ze het allemaal zo simpel voorstellen. En dat lokt kiezers. Ik weet niet of dat nu nog werkt. Destijds heb ik wel voor samenwerking met de PVV gestemd. Op een blog heb ik toen wel uiteengezet waarom en kanttekeningen geplaatst.”

De rust keert langzaam terug in haar leven: „Al is mijn bestaan goed gevuld met werk, gezin, familie en vrienden. Even wat minder is goed. Ik vind ook dat winkels niet elke zondag open hoeven. Ik weet het, 2012 is niet meer van 9 tot 5 en daar wil ik ook niet naar terug. Maar één dag in de week niet… Wat Paul de Leeuw zong: ’Ik wil eens per week de eeuwigheid op zicht.’ Voor mij zal het tij ook wel weer keren. Aan lezen, een van mijn hobby’s, kwam ik nauwelijks meer toe. Mijn laatste boek was De Inzending, van Amy Waldman. Over een prijsvraag voor een monument na 9/11.”

„Ik ben opgevoed met hard werken, samen de schouders eronder, presteren. Of dat Volendams is, betwijfel ik. Laatst was ik in Venlo en daar was het precies zo. Hartverwarmend dat CDA-afdelingen open staan voor mijn komst, dat maakt me blij. Ik word er ook gelukkig van als ik anderen kan laten schitteren. En van Britse humor, die serie Miranda, of Monty Python en Koefnoen. Een slechte eigenschap? Moet ik even nadenken welke ik in de krant wil hebben. Wat de burgemeester van Purmerend al aangaf, dat ik moeite heb om op tijd te komen. En thuis schiet ik echt wel eens uit mijn slof.”

Mona, het is een naam die in het geheugen blijft hangen: „Ik ben er wat mee gepest. Mona-toetje. Daar kan ik nu wel om lachen.”