Terugblik op 45 jaar oude baan: Toppers van de gravelbaan (foto)

Deze maand zullen dan eindelijk de eerste werkzaamheden van start gaan voor de realisering van de zo lang gekoesterde wens van heel sportlievend Edam-Volendam, een prachtige nieuwe atletiekaccommodatie met een 400 meter kunststofbaan en tal van faciliteiten om Atletiekvereniging Edam nog nadrukkelijker op de kaart te zetten als broedplaats voor talent en hernieuwde basis voor regionale kampioenen. Een goed moment om terug te zien naar gouden tijden en vooruit te kijken naar nieuwe aspiraties.

Het was in 1967 dat AV Edam verhuisde van de oude velden van EVC achter de Ambachtschool, tegenwoordig De Triade, naar een nieuw terrein aan de Keetzijde met een heuse sprintbaan van gravel en een grasbaan van 300 meter. Op een materiaalschuur in de hoek van het veld brandde ’s avonds een lamp met een bereik van circa dertig meter, die voor de lopers als baken fungeerde.

In den beginne

In 1971 werden de eerste lichtmasten geplaatst en in 1974 werd de grasbaan vervangen door een nieuwe gravelbaan, die door verkeerde berekeningen echter niet exact 300 meter werd maar 303 meter en 20 centimeter! Desalniettemin vormden deze vroege jaren ’70 de basis van een gouden periode in de historie van de atletiekvereniging. Theo Mossel, van 1954, maakte het allemaal van dichtbij mee. ‘Samen met mijn maatje Kees Visscher werd ik in 1969 door Theo van Santen, de vader van Eric, overgehaald om lid te worden. In die tijd deden we al veel aan hardlopen en deden we mee aan evenementen als de Vestingloop en de Omloop van Volendam. Wij vormden de groentjes tussen mannen als Herman Gorter, Jan van Leuzen, Gerrit van Essen en Theo. De eerste trainer die ik meemaakte was de heer Van Beine uit Amsterdam. Hij was lid van AV ’23 en werkte met schema’s waar ook nationale toppers als Bram Wassenaar mee trainden. Dat werkte natuurlijk niet met lopers die overdag een gewone baan hadden.

Aandacht voor iedereen

In het najaar van 1971 kwam Louis Vink, een andere Amsterdammer, op uitnodiging van Herman en Jan en vanaf dat moment ontstond er een groep enthousiaste lopers en brak er een prachtige periode aan. Luis was een man van de praktijk, had geen trainersdiploma’s maar las alles en sprak iedereen op het gebied van de loopsport. Hij was Nederlands marathonkampioen geweest en liep in die tijd zelf ook nog in de top, waardoor hij tijdens trainingsrondjes makkelijk met iedereen kon oplopen om adviezen te geven. Toen hij kwam was hij zelf de sterkste loper. Wij keken echt tegen hem op! Maar hij was niet alleen goede trainer, ook op menselijk vlak was hij een topper en hij had aandacht voor iedereen. Door Louis kwamen de prestaties en met de prestaties groeide de lopersgroep ook gestaag. Het waren niet alleen Edammers en Volendammers, maar ook lopers uit de Monnickendam, Broek, de Zaanstreek, Amsterdam en later zelfs uit Almere! In de hoogtijdagen van Louis was de groep uitgegroeid tot wel 70 of 80 man! Wij trainden zes keer in de week en gingen met elkaar naar wedstrijden. Dat werd ook gestimuleerd door Louis, maar zijn kracht was ook dat je elkaar stimuleerde om veel en hard te trainen en aan wedstrijden mee te doen. Tegelijkertijd was hij ook een man die hield van gezelligheid.’

Nederlands record

Vanaf de winter van 1972 deden lopers van AV Edam mee aan grotere wedstrijden in heel Nederland en een jaar later organiseerde de vereniging zelf haar eerste grote evenement, de KIVO 10 Engelse Mijlen. Theo Mossel zat in die tijd samen met onder anderen Theo Buijten en Herman Gorter in het wedstrijdsecretariaat. ‘In die eerste jaren waren dat grote wedstrijden, met soms wel 200 sterke lopers aan de start. Er werd zelfs een keer een Nederlands record op dit traject gelopen!

Juist mentaliteit

Maar bij de club zelf werd ook al zo hard gelopen. Als je toen 35 minuten bij de tien kilometer liep was dat maar een gemiddelde tijd! Gerrit van Essen liep de tien in 30 minuten en de marathon in 2.18 uur. Gerrit had de juiste mentaliteit voor een looptopper en trainde veel, soms wel 150 kilometer in de week, maar hield ook van gezelligheid en kon goed doorzakken! In 1975 werd de eerste loopcompetitie georganiseerd en weer een jaar later werd de eerste IJsselmeerloop gelopen. Toen hadden we de smaak van het organiseren van grote evenementen echt te pakken. In 1977 was de eerste 1000-kilometerloop het volgende hoogtepunt. De veertig beste lopers van de club liepen ieder vijfentwintig kilometer en wij verbeterden het Nederlands record met viereneenhalf uur.

Duizenden toeschouwers

Met duizenden toeschouwers langs de kant van de baan liep Jan Zwarthoed in de stromende regen de laatste rondes en werd na de finish opgevangen door Herman Gorter. Een jaar later werd voor de eerste keer de 24-uursloop gehouden, waarbij iedere loper binnen één uur zeker 16 kilometer moest kunnen volbrengen. Dit hebben wij daarna nog vier keer gedaan. Ook de koppellopen waren in die tijd een spektakel! De combinatie van prestatiedrang en gezelligheid was toen geweldig en ik hoop dat dat met de nieuwe baan weer terug kan komen. Ik verwacht geen records, maar wel dat er weer evenementen terug komen die georganiseerd worden door een nieuwe generatie, gestimuleerd door het bestuur. Voor de lopers zelf hoop ik dat er weer een groep gevormd wordt met leden die elkaar tot grote prestaties kunnen stimuleren.’