'Wij zien de mensen vaak als ze heel kwetsbaar zijn' (foto)

 
José Taglialatela heeft ook de haarziekte Alopecia Totalis en wordt door Michèla van een mooie haardos voorzien. (Foto; Han Giskes)

Zij komen bij kinderen met een haarziekte, kinderen, vrouwen en mannen met kanker, mensen die verbrand zijn of een ongeluk hebben gehad. Maar ook bij religieuzen die jarenlang een sluier hebben gedragen, Zeeuwse vrouwen in klederdracht met zo'n prachtige krul voor hun muts, orthodox Joodse vrouwen die een pruik (Sheitel) ...

Het enthousiasme en de liefde voor het vak spat er af bij de 45-jarige Michèle Reijnen-Häcker. Samen met haar man Ronald runt zij Pruiken Thuiszorg Nederland en reist daarvoor samen met haar werkneemster Fenny van Oudenaarde het hele land af. Werken met haar - en ook op deze bijzondere wijze - is haar met de paplepel ingegoten. Als zij vertelt wat zij voelt voor en bij haar vak wordt duidelijk dat er veel meer achter zit dan velen denken. Haar vader is jarenlang kapper/ haarwerker geweest in Amsterdam en onderhield onder andere het haar van vele bekende Nederlanders. 'Als klein kind liep ik rond in de winkel. Ik zag daar wat haar met een mens kan doen', vertelt ze.

Emotioneel

'Hoewel ik er eerst niets voor voelde en de HEAO deed, merkte ik langzamerhand toch dat dit werk mij zeer trok. Ik denk dat ik doe waarvoor ik ontworpen ben', zegt ze lachend. Want iemand een pruik aanmeten vereist niet alleen vakkennis, maar vraagt ook emotioneel veel van een mens. 'Meevoelen en respect is daarbij belangrijk. Mijn klanten moeten bijvoorbeeld zeker weten dat hun privacy wordt gewaarborgd'.

Haar geeft uitstraling, maakt het uiterlijk van een mens compleet en geeft ook waardigheid. 'We komen ook bij kinderen en volwassenen aan het bed die erg ziek zijn en waarvan we weten dat zij zullen sterven. Dan moet je toch professioneel blijven. Natuurlijk meelevend, maar in de eerste plaats ervoor zorgen dat de pruik zo goed en comfortabel mogelijk zit en er zo natuurlijk mogelijk uitziet. Daarmee helpen wij de mensen op dat moment het meeste'.

Band

Anonimiteit en privacy is in dit vak heel belangrijk. Zij reizen met auto's door het land waarop geen reclame staat. Op dit moment werken de beide dames voor alle thuiszorgorganisaties in Nederland en zelfs ook over de grenzen heen. 'Kwaliteit en integriteit is onze beste reclame'. Medewerkster Fenny is kapster en heeft jarenlang in de thuiszorg gewerkt. Die twee zijn een uitstekende combinatie voor haar opleiding tot haarwerkster. 'In het begin was het moeilijk en zwaar, maar nu gaat het mij goed af', vertelt zij. Overigens zoekt Michèle nog goede medewerksters die affiniteit hebben met dit vak.

De mensen die kanker hebben en door de chemokuur hun haar zijn verloren, vormen een grote groep. 'Wanneer wij bij deze mensen thuiskomen, is de haaruitval soms al begonnen. Wij bekijken dan samen met de cliënt wat hij of zij wil en het beste bij ze past. Op basis van een bestaande pruik gaan wij dan aan de slag en maken hem zo dat hij perfect past en een natuurlijke uitstraling geeft. Vlak voor het plaatsen van de pruik knippen wij het haar kort of scheren wij het hoofd. Dat is een emotionele gebeurtenis en maakt mensen heel kwetsbaar'.

Maar ook zijn er kinderen en volwassenen met bijvoorbeeld Alopecia Totalis; een haarziekte waardoor iemand totaal geen haargroei heeft. Noodzakelijk voor een kind dat ook hij of zij een pruik krijgt. Die moet - in verband met de groei - ook steeds vervangen worden. 'Met zo'n kind bouw je ook een band op en dat is heel bijzonder'.

Religieuzen

Bij een haarwerker denk je onmiddellijk aan kaalheid door kanker of een ziekte. Nooit had ik mij gerealiseerd dat er nog zoveel andere cliënten zijn. Michèle: 'Ik kom al jaren in kloosters waar religieuzen verblijven die vroeger de bekende sluier droegen en daardoor nauwelijks haargroei meer hebben. Nu lopen zij in burger en willen ze dus ook wel haar. Maar ook zijn er vroeger veel zusters naar de missie geweest en liepen daar bijvoorbeeld een bacterie op. Ook bij hen heb ik wel pruiken aangemeten. Dat wordt nu veel minder omdat ze allemaal ouder zijn en er dus niet veel meer zijn die zo'n (haar)probleem hebben'.

Dragen islamitische vrouwen een hoofddoek om hun haar te bedekken, orthodox Joodse vrouwen dragen een pruik over hun eigen haar. Omdat veel Joodse mensen in Amsterdam wonen en Michèle daar ook jarenlang heeft gewoond, kent zij ook deze vrouwen. 'Ik maak ook voor hen - in alle privacy - een zogenaamde Sheitel'.

Anoniem

Ook transseksuelen of travestieten die graag een mooie lange bos haar willen, kunnen bij Pruiken Thuiszorg Nederland terecht. Ook zijn er, ondanks alle openheid en vrijheid, nog steeds mannen die overdag keurige 'huisvaders' zijn en in de avonduren wel eens voor hun geaardheid willen uitkomen omdat zij homo zijn. 'Denk daarbij ook aan Islamitische mannen voor wie het zijn van homo absoluut onmogelijk is. Met een pruik op worden zij anoniem en kunnen zij op sommige momenten wel zijn wie zij echt zijn'.

In bijna alle gevallen is discretie gewenst en van het grootste belang. In die zin hebben de haarwerkers een beroep dat veel aan uiterlijk doet, maar dat moet wel geheim blijven. Is dat een tegenstelling? 'Wij moeten niet alleen met ons verstand, maar ook met het hart werken. Begrip hebben voor de meest verschillende situaties. Maar die omgang met mensen, ze mooier en completer maken, maakt dit vak zo mooi. Daarbij gaat het ons niet alleen om het afleveren en pas maken, maar zeker ook om de verzorging van het materiaal en de instructie daarvoor'.