Elly Beets: “we krijgen met onze boerderij allerlei pluimage over de vloer” (foto)

We hebben hetlandschap binnen onze gemeentegrenzen in een razendsnel tempo zien veranderen. In Volendam zijn woonwijken als paddenstoelen omhoog gerezen en van het boerenlandschap tussen beide kommen is nauwelijks nog iets over. Veel mensen moeten flink nadenken wanneer je hen vraagt of ze nog iets weten van de ‘pulenhokken’, het oorspronkelijke Gouwtje en het dijkje waarover het trammetje ooit heeft gereden. Ook van de fraaie boerderijenlangs het Volendammerpad is niet veel meer over. Eén boerderij is als een soort icoon ontkomen aan de ongebreidelde uitbreidingszucht van Edam-Volendam en dat is de boerderij van Beets. Ik nodig Elly Beets uit voor een gesprek over vroeger en nu en krijg al snel door dat ik hier met een dame te maken heb die het hart op de juiste plaats heeft zitten

Dat is een leuk fotoalbum wat u daar op de tafel hebt liggen
Dat vind ik nou zoleuk! Een tijd geleden waren ze van de Peuterschool Bambi hier gekomen om naar delammetjes te kijken. Danlopen er altijd ouders omheen met van die prachtige camera’s en van hen heb ik dat album gekregen. Zoals je ziet zitten er grote verschillen in de beleving van een. De één wil eenlammetje aaien en de ander barst in tranen uit.

U bent geen echte Volendammer of Edammer, is het wel?
Ik kom oorspronkelijk uit de Noordbeemster. Mijn meisjesnaam is Dijkshoorn en voor je het vraagt; ik ben geen familie van die man die bij DWDD altijd te zien en horen is. Ik was thuis een nakomertje en heb een oudere broer en zus boven mij. Vader was een koeienfokker en goede ook. Weliepen delandelijke tentoonstellingen af en mijn vader was altijd wel in de weer met het Fries Stamboekvee. Het was thuis een goed georganiseerd gebeuren. Ieder had zijn of haar taak, stond op tijd op en om 21.00 deed moeder hetlicht uit. Dag in, dag uit.

Had u een beeld van wat u in de toekomst wilde gaan doen?
Ik wilde diëtiste worden. Vanuit delagere school in Schermerhorn ging ik naar de MULO in Middenbeemster. Ik denk dat men mij best een strebertje kon noemen want ik wilde hoe dan ook de hoogste cijfers in de klas halen. Na de MULO volgende twee jaar een vooropleiding van diëtiste in Alkmaar en toen ging ik aan de slag in het ziekenhuis met het samenstellen van dieetmaaltijden. Hierna kon ik hoofd worden van de keuken in bejaardenhuis de Berkhof in Berkhout. Het was een hagelnieuw gebouw en het was de tijd waarin de burgemeester nog bepaalde wie er in het bejaardenhuis mocht komen zodra er iemand in was overleden en er plak vrij kwam. Ik herinner mij nog dat er iemand kwam te overlijden en dat de burgemeester zei dat  ‘kromme Aaltje’ er in moest komen.

Het Volendammerpad moet een flinke omslag zijn geweest
Dat was het zeker. In 1966 kwam ik met Siem in de boerderij op Edammerpad 5. Dat was me even wennen zeg! Ik ging weg vanuit een gezellig rusthuis en kwam op een boerderij waar omheen alles groen was en ik pas tijd had om de buren echt teleren kennen, zodra de kinderen naar school gingen. Inderdaad een hele omslag.

De boerderij van toen is niet meer te vergelijken met die van nu?
Dat zit hem natuurlijk in de afwezigheid van koeien. Die waren vroeger onze belangrijkste bron van inkomsten en daar was je dan ook 24 uur per dag mee bezig. Je dag begon om 6 uur en eindigde om 22.00 uur. Nu zijn we voor een flink deel afhankelijk van de schapen en kippen, al is dat zeker geen vetpot. De wol van onze schapen zijn bijvoorbeeld een verliespost. Het scheren kost per schaap € 3 en de wol zelflevert € 1,50 op. Dat wordt dan wel weer gecompenseerd door de opbrengst van de verkoop van de rammen, maar het zegt genoeg.

Het Edammerpad-Volendammerpad is enorm veranderd in de loop der jaren
De eerstvolgende boerderij in de richting van Edam was de boerderij van Molenaar. Ik heb ontzettend veel aan mevrouw Molenaar gehad toen ik hier net kwam wonen. Zij stond ons bij met raad en daad en ik ben haar daar erg dankbaar voor geweest. Na Molenaar had je Middelbeek. Dat is ooit afgebrand en het was ook nog de plaats waar de band Sunny Xploo repeteerde voor optredens. In de richting van Volendam had je natuurlijk delegendarische ‘pulenhokken’ van Doede en het ophaalbruggetje bij Stuut Koning.

De gemeente had natuurlijk haar ook laten vallen op het land tussen beide kommen
De gemeente had het woord ‘uitbreiding’ hoog in het vaandel staan en in de jaren zestig waren er allerlei ‘zaakjes’ gaande tussen eigenaren van grond en de gemeente. De een kwam er financieel bijzonder goed vanaf zoals de Doedes, de ander was minder volhardend of slim en kwam er financieel bekaaid van af.

Ook jullie ontkwamen niet aan de druk vanuit de gemeente
Wij stonden voor een moeilijke keuze. Siem was 52 jaar oud en te jong om er mee te kunnen stoppen dus we moesten op een of andere manier door. Als je 40 bent kun je alles verkopen en iets nieuws beginnen. Ben je 60 of ouder dan kun je alles verkopen en het uitzingen tot jelaatstelevensdag. Ben je 52, ja dan verkoop je een gedeelte en gaat op een andere manier verder. Wij kozen voor dezelaatste optie en hebben er tot op de dag van vandaag geen spijt van.

Toch moet de omslag groot zijn geweest
Was het ook. Je hoeft niet meer zo vroeg uit bed, je hebt veel meer vrije tijd en moet op zoek naar een nuttige tijdsbesteding. Ik koos er voor om fietstochten te gaan maken in de omgeving. In al die jaren was ik er eigenlijk helemaal niet aan toe gekomen om mijn omgeving eens goed te onderzoeken. Ik begon aan tochten naar Etersheim, Uitdam, Zuiderwoude, Ilpendam, Hoorn, De Goorn en veel meer andere bestemmingen. Er ging een wereld voor mij open.
Naast het fietsen besloot ik mij aan te melden alslid bij ‘Het Nest’ om het In Line Dancing onder de knie te krijgen. Ik doe dat elke dinsdagavond en het blijft geweldig om te doen. Er kwam ook tijd vrij voor de kerkenraad van de Doopsgezinde Gemeente in Edam en ik nam nu ook de tijd om en toe te helpen bij AV Edam en om exposities te bezoeken. Zo vond ik het rondje kunst in PX bijzonderleuk om te bezoeken.

U krijgt allerlei bezoek op de boerderij
Allerlei pluimage. Er komen groepen mensen die een speurtocht op de boerderij houden, er komen scholen om samen met de kinderen naarlammetjes of kuikens te kijken of ze te voeren en ik heb de boerderij beschikbaar gesteld voor het Roesttheater om er te repeteren en uitvoeringen te verzorgen.

De uitvoering van Cyrano de Bergerac was een succes
Wat heet! Het was geweldig. Het is daarom dan ook zo zonde dat het vorig jarig met het Roesttheater mis is gelopen. De uitvoering van Peer Gynt die nuloopt moet alles weer op de rails zetten. Het is een goed stuk en zeker de moeite waard voor een bezoek. Helaas merk je dat Hans een pure romanticus is en geen echte promotor. Delaatste week ben ik bijvoorbeeld aan het flyeren om het stuk meer onder de aandacht te brengen van de bevolking. Op veel essentiële plaatsen was geen folder te bekennen.

U zit op de scheidslijn tussen Edam en Volendam. Waarin zitten de grote verschillen tussen de bewoners?
Volendammers zoeken toch makkelijker contact. Edammers zijn toch ietwat stugger. Wij trekken dan ook meer naar Volendam, al is dat natuurlijk niet verwonderlijk omdat het inmiddels geheel om ons heen is gebouwd.

Zal de boerderij ooit verdwijnen?
Dat waag ik te betwijfelen. In het bestemmingsplan staat dat de boerderij een beeldpalend pand is en dat het daarom moet blijven staan. Het zou ook doodzonde zijn dat zo’n prachtig pand uit 1885 tegen de vlakte zou moeten gaan. Toch?