VVD valt met motie college aan

In de Nivo van 17 oktober jl. stond een bericht van de VVD over het dossier Deltano. De VVD suggereerde dat wethouder Kes -onnodig- bijna € 1 miljoen heeft betaald aan een projectontwikkelaar voor een stuk grond aan de Oosthuizerweg in Edam dat bestemd kan gaan worden als bedrijventerrein. Alle politieke partijen, met uitzondering van de VVD, stemden voor de zomer in met de afkoop. In de raadsvergadering van 18 oktober jl. deed de VVD er nog een schepje bovenop. ’s Nachts om 00.30 uur diende de VVD een motie in met een oproep aan het college om meer te communiceren met partijen bij majeure projecten. In de mondelinge toelichting gaf de VVD ook hier aan dat het o.a. ging om het Deltano dossier. Nadat alle partijen, op de VVD na, de motie afkeurden, omdat zij wel vertrouwen hebben in de handelwijze van het college, sneerde VVD raadslid Emile Karregat denigrerend naar raadslid Ferry Veerman (CDA): “Heb jij het dossier Deltano wel goed bestudeerd?”.

Omdat het raadsplein teneinde liep en al het vuurwerk al was geweest waren alle journalisten, en dus ook onze Nivo-verslaggever, Henk Visser, naar huis gegaan. Vrijdag hoorde hij dat er een motie was geweest en vroeg de volgende (vrijdag) ochtend aan wethouder Marisa Kes (VD|80) wat er was gebeurd. Wat was er dan misgegaan in het Deltano dossier? Na de uitleg van wethouder Marisa Kes vond de Nivo dat de bevolking recht heeft op het hele verhaal. De wethouder geeft ook aan waarom ze dat hele verhaal niet eerder vertelde, maar stemde uiteindelijk in met een interview.

Kun je wat achtergrondinformatie geven over deze gehele kwestie?

Kes: Vanaf april 2006 ben ik wethouder. Ik doe dit werk met een enorme passie en gedrevenheid. Ik zet mij in voor het algemeen belang en niet om andere colleges af te kraken of wat dan ook. VD|80 probeert vanaf april 2006 een positieve koers te varen vanuit de Raad. Wim Runderkamp (wethouder VD|80) en ik proberen samen met de wethouders Luyckx (PvdA) en Kroon-Sombroek (CDA) de plannen van de Raad zo goed mogelijk uit te voeren.

Een van de plannen is om een bedrijventerrein te realiseren achter het bestaande bedrijventerrein in Edam. Het gaat om 8,5 hectare bruto, zo’n 5,5 hectare netto, omdat er circa 3 hectare moet worden gebruikt voor water, groen en infrastructuur. Het is dus onze taak om tot uitvoering van dat plan van de Raad te komen. Dat loopt al jaren, hetgeen altijd zo is met gebiedsontwikkelingen, dat krijg je namelijk niet op een presenteerblaadje.

In april 2006 werd ik dus wethouder en er werd volop gewerkt aan de procedure om te komen tot de bebouwing van de Broeckgouw (toen Zuidpolder-Oost genoemd). In de periode 2003-2006 werden alle zeilen bijgezet om dat bestemmingsplan te ma-ken en door de juridische procedures heen te krijgen. Helaas mislukte dat. De gevolgen daarvan voelen we tot op de dag van vandaag (hoge grondprijzen). In september 2006 schorste de rechter het bestemmingsplan dat in 2005 door de Raad was vastgesteld.

In december 2006 werd de schorsing omgezet in een nagenoeg gehele vernietiging van het bestemmingsplan. In de tussentijd werd al gewerkt aan een nieuw bestemmingsplan, zodat in 2007 direct de procedures opnieuw gestart konden worden. Uiteindelijk werd het nieuwe bestemmingsplan voor de Broeckgouw in januari 2009 onherroepelijk, die dag vergeet ik niet snel meer. Dolblij was ik.

Dat bestemmingsplan is toch al in 2006 ter inzage gelegd, hoe verliep dat dan?

Op mijn kersverse werklijst stond naast de Broeckgouw o.a. ook de ontwikkeling van het bedrijventerrein Oosthuizerweg. Het was een speerpunt van de coalitie (VD|80-RDZ-PvdA). In de periode 2003- 2006 bleek er echter weinig gedaan te zijn aan andere bestemmingsplannen dan die van de Broeckgouw. Er lag een concept plan voor het bedrijventerrein, maar dat was niet in procedure gebracht. Naast de Broeckgouw pakte ik wel direct die procedure op. Het concept bestemmingsplan werd in december 2006 ter visie gelegd voor inspraak. En die inspraak kwam er dus ook. Onder andere ook een reactie van de belangrijkste tegenstander van de Broeckgouw op dat moment, de Stichting Ook Vogels hebben Bouwdrift. Ik was dus op mijn hoede, dit ging ook niet makkelijk worden.

Op het moment dat het bestemmingsplan Broeckgouw uit 2005 finaal onderuit ging, kwamen er van diezelfde tegenstander dus ook bezwaren tegen het bedrijventerrein. Voldeed het bestemmingsplan wel aan alle nieuwe eisen die in de loop der tijd waren opgelegd en hoe zat het precies met de luchtkwaliteit, de verkeersontsluiting, de flora en fauna, het vogelrichtlijngebied Zeevang en de uitstralingseffecten daarvan?

We besloten toentertijd het concept bestemmingsplan Oosthuizerweg opnieuw tegen het licht te houden. Tegelijkertijd stelden we een plan van aanpak op voor de herziening en digitalisering van alle bestemmingsplannen in onze gemeente. Er lagen 22 bestemmingsplannen, veelal onleesbaar, sterk verouderd en getypt op geel geworden blaadjes. De volgorde van de herziening van de bestemmingsplannen werd in het plan van aanpak aangegeven.

Wat moest er eerst? Het Rijk dreigde met een nieuwe wet waarin zou komen te staan dat alle bestemmingsplannen moesten worden herzien, anders mochten de gemeenten geen bouwleges meer heffen. Bouwleges zijn voor de gemeente een inkomstenbron, als we die niet meer zouden mogen innen omdat de bestemmingsplannen verouderd waren zou dat een gat in onze begroting betekenen. Jaap Bond (toenmalig wethouder Financiën van RDZ) gaf aan dat ik dringend aan de gang moest met de herziening van de bestemmingsplannen omdat in de periode 2002- 2006 (CDA/PvdA/VVD) niets was gedaan aan nieuwe bestemmingsplannen behalve de Broeckgouw (die dus mislukte).

Bedoel je nu eigenlijk dat deze kwestie een gevolg is van een erfenis uit het verleden? Heb ik nooit wat over gezegd, maar het speelt wel een belangrijke rol. We moesten beginnen met het grootste bebouwde gebied omdat daar de meeste woningen stonden met de meeste uitbreidingsaanvragen. Het behelsde een bestemmingsplan met 6.000 woningen (in totaal hebben we ca. 11.000 woningen in onze gemeente). Een heel groot bestemmingsplan dus voor “Nieuw-Volendam”. Een compleet up-to-date bestemmingsplan, gedigitaliseerd, dat voldoet aan alle eisen en direct een groot aantal van de 22 sterk verouderde plannen kon vervangen (uiteindelijk houden we er nog max. 10 over).

De Raad stelde de verdere prioritering ook vast. Na “Nieuw-Volendam” moest “Edam-Zuid” opgepakt worden, dan Stadsgezicht Edam, Oude Kom Volendam, de Industriegebieden en tenslotte het Buitengebied. Inmiddels is NieuwVolendam vastgesteld, net als Edam-Zuid, het Oorgat, een opzet gemaakt voor Stadsgezicht Edam omdat daar nog een tussenstap is gemaakt voor een Visie, een ontwerp voor Oude Kom van Volendam, een inventarisatie voor de industriegebieden en een concept voor het Buitengebied. We houden dus écht de vaart erin.

Vanaf begin 2007 werd na de vernietigende uitspraak van de Raad van State van december 2006 alles op alles gezet om het bestemmingsplan voor de Broeckgouw tot een goed einde te brengen. Het bestemmingsplan Oosthuizerweg dat van december 2006 tot januari 2007 ter inzage had

gelegen en waar bezwaren tegen ingediend waren moest ook herzien worden en voldoen aan alle nieuwe eisen die inmiddels uit Den Haag gekomen waren. Af en toe kwam er een brief van Deltano. Zij vroegen hoe het ervoor stond met het bestemmingsplan Oosthuizerweg. Zij kregen antwoord op hun brieven. We waren ermee bezig.

Waarom duurt bestemmingsplan Oosthuizerweg dan zoveel jaren?

In 2007 kwam het nieuwe wetsvoorstel voor de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening die uiteindelijk op 1 juli 2008 in werking is getreden. In dat wetsontwerp stonden nog veel meer nieuwe eisen. De financiële onderbouwing, de hele grondexploitatie, moest ook worden opgesteld vóórdat het bestemmingsplan werd vastgesteld. Vroeger kon je gewoon opschrijven dat je eigenaar was van de grond en dat daarmee de financiële haalbaarheid was gegarandeerd. Je kon de grond immers verkopen voor wat het had gekost met eventueel een winst erbovenop. Dat kan sinds de nieuwe WRO en Grexwet niet meer. Alles moet tot op het kleinste detail worden uitgewerkt, en wel vooraf! In 2007 had het dus weinig zin om de procedure voor het nieuwe bedrijventerrein opnieuw op te starten, het bestemmingsplan moest volledig gaan voldoen aan de nieuwe eisen van de WRO en Grexwet. Dat gold niet voor de Broeckgouw omdat daar het “moederplan” weliswaar grotendeels was vernietigd maar toch nog als globaal eindplan intact was gebleven. Daar konden we dus aan de slag met “herzieningen”. Bij de Oosthuizerweg moest echter het hele plan opnieuw, omdat er nog geen plan was vastgesteld in de periode 2003-2006. Het nieuwe concept werd geschreven, alle onderzoeken werden uitgevoerd (sommige onderzoeken kunnen alleen in het voorjaar of najaar vanwege diverse diersoorten, omstandigheden etc.). In de loop van 2009 was het concept klaar. Deltano stuurde af en toe nog een brief over hoe het ervoor stond met het bestemmingsplan. Ze kregen antwoord, we waren ermee bezig. Er was geen bestuurlijk contact met hen. Na de val van het college VD|80-RDZPvdA (wethouder Jaap Bond (RDZ) weggestuurd) kreeg de VVD in de nieuwe coalitie VD|80-CDA-VVD de grondexploitaties in de portefeuille (febr. 2008-mei 2010). Er kwam geen enkel signaal van verantwoordelijk VVD wethouder Emile Karregat dat het bestemmingsplan Oosthuizerweg (met voorrang) behandeld moest worden. Desalniettemin werd het plan voortvarend opgepakt en na de overwinning met betrekking tot de Broeckgouw in januari 2009, werd het plan nagenoeg afgerond. De crisis was echter begonnen en de vragen omtrent de ontwikkeling van het gebied begonnen te komen. Wim Runderkamp (wethouder Economische Zaken) ging aan de slag met een economische visie, gesprekken werden gevoerd met de IBEV en de Kamer van Koophandel. De Baanstee-Noord in Purmerend leek ook van de grond te komen.

Wanneer kan het bestemmingsplan nu eindelijk eens naar de raad voor besluitvorming?

In de loop van 2011 bracht het college het dossier Oosthuizerweg in de Raad. Het college had geld nodig om de procedure in gang te zetten en stelde een plan van aanpak op. We zouden, omdat we in december 2006 al de inspraakprocedure hadden gevolgd, direct kunnen beginnen met een ontwerp-bestemmingsplan ter inzage te leggen zodat we binnen een jaar een vastgesteld bestemmingsplan zouden kunnen hebben. Tijdens de raadsvergadering kwam er echter een verzoek van de PvdA om de steeds nijpender wordende verkeerssituatie nabij de Triade, het Groot Westerbuiten en Oosthuizerweg nader te bespreken met belanghebbenden.

Afgesproken werd dat er eerst een verkeerskundig inrichtingsplan gemaakt moest worden over de aanpassingen aan de infrastructuur en dat de inspraakprocedure niet overgeslagen zou worden. We zouden toch echt weer van voren af aan moeten beginnen. Daarnaast kwamen er vanuit het CDA en VD|80 vragen over de behoefte aan bedrijventerrein. Er werd besloten om een marktonderzoek te gaan doen.

In de periode daarna is dit allemaal gebeurd. De bedrijven zijn geënquêteerd, het inrichtingsplan is opgesteld. Er heeft onderzoek plaatsgevonden naar mogelijke schades bij bedrijven als de infrastructuur wordt omgelegd. Risico’s zijn in beeld gebracht, de grondexploitatie is opgesteld. Wat is financieel haalbaar en wat niet, mede in relatie tot Baanstee-Noord. Het plan is nu klaar en zal binnenkort aan de Raad worden aangeboden. Een lastig dossier dat nu hopelijk wordt doorgezet zodat we klaar zijn om de gronden bouwrijp te maken als de vraag vanuit de bedrijven zich werkelijk gaat aandienen.

Hoe zit het nou met dat VVD miljoen en Deltano? Na de circa 5 brieven die zij in de loop der jaren over de bestemmingsplanprocedure hadden geschreven vroeg Deltano om een overleg. Zij vroegen mij waarom het bestemmingsplan niet direct in de periode na het sluiten van de overeenkomst in 2003 was vastgesteld. Zij gaven aan dat ze dan in 2006 de gronden hadden kunnen verkopen. Het zijn namelijk niet in eerste instantie projectontwikkelaars zoals de VVD aangeeft, maar vastgoedhandelaren. Zij wilden de 1,5 hectare aan de Oosthuizerweg niet ontwikkelen, maar zij wilden die gronden terugkopen van de gemeente voor € 25 per m2 en daarna bouwrijp doorverkopen. Waarom had de gemeente in 2003 die overeenkomst dan gesloten met Deltano? Ik was er niet bij, maar wat ik opmaak uit het dossier is dat het een koppelverkoop was van grond in de Broeckgouw (die no-dig was voor de woningbouw) en grond aan de Oosthuizerweg. Deltano had grond in de Broeckgouw en aan de Oosthuizerweg. Zij wilden voor de gronden een prijs die veel te hoog was. Daarom werd een lagere prijs afgesproken, maar dan zouden zij wel een stuk grond aan de Oosthuizerweg terug mogen kopen voor € 25,-- per m2 op het moment dat het bestemmingsplan Oosthuizerweg van kracht zou zijn. Het contract was echter zo onduidelijk dat onze adviseurs (grondexploitatiedeskundigen en advocaat) vorig jaar aangaven dat een onderhandeling voor werkelijke terugverkoop aan Deltano niet alleen eindeloos zou gaan duren, maar ook nog eens veel geld zou kunnen gaan kosten. (oud) Wethouder Karregat (VVD) en ik hadden in de periode februari 2008 en mei 2010 geen overleg met Deltano toen hij wethouder grondexploitaties was.  Toen ben ik mij gaan verdiepen in de claim van Deltano. Het bewuste gesprek werd gevoerd (hetgeen VVD wethouder Emile Karregat dus niet had gedaan, maar kennelijk had laten liggen). Deltano eiste € 3 miljoen. Het werd mij simpel voorgerekend. Als de gemeente in 2003 de bestemmingsplanprocedure had opgestart dan had er toch wel een onherroepelijk bestemmingsplan moeten zijn in 2006, aldus Deltano. Dan hadden zij 1,5 hectare grond kunnen kopen voor € 25 plus nog wat kosten voor het bouwrijp maken. Stel dat het bouwrijp maken € 50 per m2 had gekost, dan had elke m2 Deltano € 75 gekost. Deltano stelde dat de grond voor € 275 verkocht had kunnen worden, dan hadden we 1,5 ha x € 200 = € 3 miljoen kunnen verdienen. Ik wist niet wat ik hoorde en liet het contract direct helemaal juridisch analyseren. De uitkomst was niet goed. Onze advocaat was op z’n minst onaangenaam verrast dat de gemeente zo’n zwak geformuleerd contract (nota bene ook destijds op advies van een advocaat) had gesloten.

De constructie kwam wel vaker voor destijds, maar er zaten zoveel leemten in het contract:

• Welke 1,5 hectare kon Deltano eventueel kopen van de 8,5 hectare (toch niet het deel waar je het hoogste mag bouwen en dus de duurste grond? en dat voor maar € 25 de m2?)Dit was niet geregeld


• Ging het om 1,5 hectare netto of bruto? M.a.w. moesten zij ook op hun 1,5 hectare wegen, water en groen realiseren? Dit was niet geregeld


• Wat mocht de gemeente in rekening brengen aan bouwrijpmaakkosten? (€ 50 per m2? Met alle infrastructurele maatregelen die vereist zijn, de mogelijke planschades etc. wordt het gebied ongetwijfeld duurder per m2 dan € 50) Dit was niet geregeld


• Rentederving (Deltano claimde ook nog recht te hebben op rentederving van 2006 t/m 2011), Dit was niet geregeld


• Niet ontwikkelen was geen optie, de gemeente moest zich volgens het contract inspannen om het bestemmingsplan ongeschonden door een procedure te krijgen. Dat was wel geregeld...


• Het contract liet toe dat Deltano de gronden aan bedrijven buiten onze gemeente mocht verkopen tegen elke prijs die ze ervoor konden krijgen. Dat was wel geregeld...

Kortom, een wurgcontract waar we nog jarenlang over zouden moeten steggelen en procederen met alle kosten en onzekerheden van dien. Want ik kon niet uitleggen waarom er in de periode 2003-2006 niets was gebeurd (daar was ik niet bij). Ambtelijk kon slechts gezegd worden dat er vooral gewerkt was aan de Broeckgouw. Alles wat vanaf 2006 is gebeurd kon ik toelichten, we hadden immers hard gewerkt aan het plan. Het was echter niet eenvoudig en dat begrepen ze wel. Nimmer heb ik richting de Raad daar iets over gezegd en heb dat bewust vaag gehouden, want ik wilde niemand kwetsen, geen partijen schaden en mij focussen op een oplossing. Ik wilde af van deze partij, de gronden vrij beschikbaar krijgen voor uitgifte aan onze eigen bedrijven en uiteraard niet voor 3 miljoen. We lieten het hele plan doorrekenen. Wat moest het gebied kosten om het te ontwikkelen, wat zouden de infrastructurele maatregelen gaan kosten, wat zou een goede inrichting kosten met een groene omzoming richting de Purmer en het kwetsbare vogelrichtlijngebied De Zeevang. Uiteindelijk kwam er een financieel plaatje. We wisten precies wat we mogelijk konden bieden aan Deltano op een manier dat we het gebied toch nog financieel sluitend zouden kunnen ontwikkelen. Het geld moet namelijk geen invloed hebben op de begroting. Dat heeft het ook niet, het zal volledig betaald kunnen worden uit de grondopbrengsten. We stuurden de onderhandelaars namens de gemeente en Deltano op pad. Deltano verlaagde de vraagprijs naar € 1,8 miljoen. Onze onderhandelaars hadden een bandbreedte mee van het college. Ze mochten beginnen bij circa 3 ton. Deltano werd boos en spande een rechtszaak aan. Een zogenaamde procedure voor een “verklaring voor recht”. Zij wilden dat de rechter zou verklaren dat wij in gebreke waren geweest als gemeente, omdat het bestemmingsplan niet meteen was opgepakt na het sluiten van het contract in 2003. In die zaak stonden wij niet zwak, althans dat vonden we zelf (hoewel, er was immers niets gebeurd in de periode 2003-2006). De VVD (met juist oud wethouder Emile Karregat nu als raadslid in hun midden) grijpt dat nu aan om te suggereren dat we hadden kunnen winnen, maar daar ging het natuurlijk helemaal niet om. Dat was een zinloze procedure. Ze vonden ons bod niet serieus en dreigden met deze rechtszaak. Daarna gingen de onderhandelaars weer aan tafel. We hadden de rechtszaak kunnen afwachten (dat had weer jaren geduurd maar dat terzijde), maar al hadden we dat gewonnen (hetgeen helemaal niet zeker was) dan nog hadden we de gronden niet vrij voor ontwikkeling en moesten we veel geld betalen om Deltano uit te kopen. Uiteindelijk kwamen de onderhandelaars terug met een bedrag van € 825.000, lager ging Deltano niet. Het bedrag lag binnen de door het college vastgestelde bandbreedte. Als we dit zouden betalen zou de rechtszaak beëindigd kunnen worden, zouden we geen toekomstige geschillen meer kunnen krijgen omtrent de bovenstaande aspecten als welke grond, welke prijs, welke bouwrijpmaakkosten etc. etc. We zouden de grond kunnen verkopen aan onze eigen bedrijven, kortom, wij waren er erg tevreden mee en gingen ermee naar de Raad. Dit dossier blijkt een mijlpaal te zijn, hoe verliep uiteindelijk de stemming bij de besluitvorming in de raad? De Raad stemde, met uitzondering van de VVD, in. Alle partijen waren blij dat dit dossier gesloten kon worden. Regelmatig heb ik de Raad op de hoogte gesteld omtrent de zeer moeizame procedure. Iedereen was opgelucht. Mijn complimenten voor de raadsleden van CDA, PvdA, VD|80, GroenLinks en Lijst Kras dat zij dit hebben besloten. Zij steunden het standpunt van het college. Zij begrepen wel dat de gevolgen van het niet sluiten van de overeenkomst niet te overzien waren. De VVD vond het zelfs nodig om na de afronding van dit dossier het college en dan met name mij af te branden in de kranten.... ik zou smijten met miljoenen. Het doet pijn, maar het zij zo. Naar aanleiding van de vraag tijdens de raadsvergadering in de nacht van 18 op 19 oktober jl. van (oud-wethouder grondexploitaties) en nu raadslid Emile Karregat (VVD) aan raadslid Ferry Veerman(CDA) of hij het dossier Deltano wel goed had bestudeerd zou ik alleen maar willen zeggen naar dhr. Karregat: ik wou dat u zelf het dossier goed bestudeerd had in 2003 toen u fractievoorzitter was van de VVD en in de coalitie de touwtjes in handen had en het wurgcontract werd gesloten. Of toen u wethouder Grondexploitaties was van febr. 2008-mei 2010.