De slachtoffers van IJsselmuiden

"Waarom schrijven jullie niet over de andere zondebokken die het slachtoffer zijn geworden van de hetze na de brand?" Die vraag is ons de afgelopen tijd meerdere keren gesteld. We hebben ook veel nieuwe documenten gekregen. Die leveren nieuwe sporen op die we gaan onderzoeken. Natuurlijk weten we van het bestaan van andere zondebokken. In onze actie beperken wij ons tot één daarvan. Maar die situatie kan worden verhelderd door bij wijze van uitzondering kort aandacht te besteden aan andere zondebokken. Allen zijn immers het slachtoffer van de hetzes. Ex-burgemeester IJsselmuiden en de zijnen hebben een slachtveld aangericht om het eigen aandeel in de gebeurtenissen te verbergen. Het aanwijzen van zondebokken is een bekende truc. Het betreurlijke is dat dit mechanisme zo goed heeft kunnen slagen.

Een aantal zondebokken

De Volendamse cultuur is aangewezen als een van de zondebokken. Dat gebeurde in het kort na de brand uitgebrachte rapport 'Het derde klaphek voorbij' van professor Ringeling. De negatieve omschrijving van de cultuur is gebaseerd op interviews met informanten (met drie Volendammers en ca. 25 buitenstaanders). Het rapport is een typisch geval van op onzorgvuldige wijze verbanden leggen. Een aantal Volendammers heeft al 10 jaar tevergeefs geprocedeerd om te achterhalen welke informanten verantwoordelijk zijn geweest voor de inhoud van het dubieuze rapport.

De Volendamse ambtenaren zijn als zondebok aangewezen. Ze zouden te dicht bij de bevolking betrokken zijn. Hoewel nimmer is aangetoond dat er in dat verband sprake kan zijn geweest van onethisch gedrag, heeft die hetze wel geleid tot een beleid om het aantal uit Volendam afkomstige ambtenaren te verminderen.

Politiek gezien werd VDI80, en met name twee wethouders die al een jaar weg waren, als zondebok aangewezen. Wie de moeite neemt om de documenten te bestuderen waar dat op is gebaseerd, ziet al snel dat die beschuldigingen gebaseerd zijn op uit hun verband gehaalde teksten. Helaas heeftVD180 er voor gekozen het erbij te laten zitten. Ze zag geen kans om tegen de hetze op te boksen.

Een leidinggevend ambtenaar die IJsselmuiden moest vervangen tijdens de rampnacht werd zondebok omdat hij voor waarheidsvinding was. Dat was een bedreiging voor degenen die daar last van konden krijgen. Zodra ze dan ook een stok hadden gevonden om mee te slaan, werd hij op staande voet ontslagen. Dat ontslag heeft hij met succes aangevochten, maar eerherstel is uitgebleven.

Caféeigenaar Jan Veerman kan worden gezien als een zondebok. Zijn bouwaanvraag (op 31-10-2000) was tijdens de brand nog in behandeling. Zijn betrokkenheid in de lange keten van oorzaken en gevolgen is enorm uitvergroot. IJsselmuiden heeft altijd beweerd dat hij de tent zou hebben gesloten als hij op de hoogte zou zijn geweest van de situatie. Die bewering - dat hij niet op de hoogte was - is nooit grondig onderzocht.

De eindconclusie van het rapport Alders is dat de gemeente heeft gefaald en genoeg informatie had om de horecagelegenheid te sluiten.

Ambtelijk werd Cees Bont door IJsselmuiden en de zijnen aangewezen als degene die niets zou hebben gerapporteerd waardoor het college onmachtig was gebleven om in te grijpen. Een klinkklare leugen. Maar dat is normaal. Een zondebok is nu eenmaal iemand waarop de anderen hun schuld kunnen afwentelen.

Het zondebokmechanisme

Wie het zondebokmechanisme wil bestuderen moet aandacht te besteden aan de manier waarop zondebokken worden aangewezen. Wie zijn er actief in dat proces en wat zegt dat over hun belang? De beschikbare documenten wijzen uit dat IJsselmuiden een van de actiefste is geweest in dat proces van afwentelen van schuld. Daar moet hij steun in hebben gekregen van mensen uit zijn werkomgeving die een vergelijkbaar belang hadden. Het ligt voor de hand dat iedereen die een aandeel had in de schuld: wethouders, de gemeentesecretaris, hoog geplaatste ambtenaren en dergelijke, hem hebben gesteund. Het is te betreuren dat al in een heel vroeg stadium justitie er van afzag om de gemeente of bij de gemeente werkzame personen strafrechtelijk te vervolgen. Dat is er de oorzaak van dat een aantal zaken onvoldoende zijn onderzocht Dat is in het nadeel van de zondebokken.

Beschermheer

Hij is van ná de brand, heeft hij vaak gezegd. Dat is ook zo. Toch is de huidige burgemeester Van Beek het boegbeeld geworden van de wijze waarop de gemeente ons bestrijdt en monddood probeert te maker Dat zondebokken volledig worden gerehabiliteerd, zit er niet in. Wij betreuren dat. In onze ogen heeft hij zich door eenzijdige informatie laten verleiden om andere die er belang bij hebben dat de deksel op de put blijft, te ondersteunen en te beschermen. Hij is niet boven de partijen gaan staan, maar is partijdig geworden. Hi heeft daarom dingen gedaan die in onze ogen niet te rechtvaardigen zijn.

De waarheid als winnaar

Wij hebben er een rotsvast vertrouwen in dat onze geduldige vriendin 'de waarheid' het uiteindelijk zal winnen. Ze heeft nog nooit gefaald. Tot haar vijanden behoren degenen die nooit zullen toegeven een fout te hebben gemaakt. Ze veroorzaken onnoemelijk veel leed voor degenen die ze als zondebok hebben laten opdraaien voor hun falen.

Stichting Rehabilitatie Cees Bont
J.Buijs, W.Koning, C.Tol, W. Keizer en H. Schilder