Bij de begrotingsbehandeling was niet alles slaapverwekkend

Laat ik maar met het goede nieuws beginnen. Onze gemeente is een rijke gemeente. Er staat veel geld op de bank. Er zijn genoeg reserves en er hoeft niet echt te worden bezuinigd. Er is veel mogelijk en de toekomst ziet er niet somber uit. Het jaar waarin zou moeten worden besloten om op bibliotheken of het peuterspeelzaalwerk te bezuinigen is nog heel ver weg. Dat het college trots is dat we als inwoners zo weinig hoeven te betalen, is echter ook niet helemaal waar. We betalen meer dan we denken en dat ga ik nog uitleggen.

Geen sfeer

De begrotingsbehandeling is toch een van de belangrijkste vergaderingen voor de gemeenteraad. Daar was weinig meer van te merken dan dat ze na afloop een borrel en diner kregen aangeboden. Verder was het een soort vergadering dat ik slechte slapers kan aanbevelen als medicijn. Ferry Veerman is de meest slaapverwekkende spreker. Het kostte me moeite om er de aandacht bij te houden. Naast twee journalisten die er voor hun broodje zaten, was ik de enige belangstellende. Bij de raadsleden zag ik weinig geïnspireerdheid, het college oogde lusteloos. Traditioneel is bij de gemeenteraadsvergaderingen de ambtelijke top aanwezig. Een rijtje, voornamelijk oude mannen met overwegend ondoorgrondelijke gezichten, dat oogde als een chinees partijcomité. Er waren maar een paar krenten in de pap. Dat was het bevlogen verhaal van Loek Kras die zich zorgen maakt over de jeugd. Minder opvallend waren de moties van GroenLinks. Maar ze vormden voor mij in feite een politiek hoogtepunt. De moties van GroenLinks kwamen voort uit gesprekken die ze met bevolkingsgroepen hebben gevoerd. Dat zie je niet veel meer bij de andere partijen.

Wordt er gesproken met de Europleinwinkeliers?

Die vraag werd aan wethouder Dorus Luyckx gesteld. Hij bevestigde dat er gepraat werd. Toen kwam er een politiek interessant moment. Janneke Rijpstra, fractievoorzitser van de PvdA, veerde op. “Klopt dat wel?”, vroeg ze haar wethouder, “want ik krijg net een mailtje van hun advocaat waarin staat dat het college niet wil praten zolang de winkeliers de aangespannen juridische procedures handhaven.” Dorus Luyckx begon er wat om heen te draaien, gaf geen rechtstreeks antwoord en benadrukte dat er wél wordt gepraat, maar op ambtelijk niveau. De rest van de raad zat te slapen, want dit had toch wel aanleiding kunnen worden voor een pittig politiek debatje. Ondertussen kan ik u vertellen hoe het echt zit hoe het echt zit. Een ambtelijk afgevaardigde van het college heeft de winkeliers laten weten dat er alleen gepraat kan worden als de procedures worden ingetrokken. Het college is van mening dat er anders geen gesprek op basis van gelijkwaardigheid kan plaatsvinden. Mooi is dat! Ik zie er het zoveelste signaal in dat het college door haar hooghartigheid het contact met de bevolking aan het kwijtraken is. Kijk, daar had ik nou wel eens een debat in de gemeenteraad over gevoerd willen zien. Maar de gemeenteraad lijkt al net zo hooghartig te worden en ziet daar kennelijk het belang niet van in.

Emile Karregat is verliefd

En niet zo’n beetje ook. Hij is verliefd op een plan dat hij een paar jaar geleden heeft ingediend en waar volgens hem niets van terecht komt. Een paar jaar geleden diende hij een plan in om alvast maar per jaar twee miljoen te gaan bezuinigen. Dan was je tenminste maar op tijd als er in de toekomst bezuinigingen nodig zouden zijn. Achteraf was het een stom plan en er is ook niets van terechtgekomen. Dat kan Emile niet hebben. Het was zo’n prachtig plan. Ik begreep eindelijk waar al die publicaties van de VVD over een gemeente die met geld smijt over gingen. Ze gingen over niks. Alhoewel, ze gingen over de liefdesbaby van Emile.

Ik zal het u uitleggen. Een vader vertelt zijn gezin dat er misschien moeilijke tijden aan zitten te komen. Hij stelt voor om alvast maar gaan te bezuinigen alsof die moeilijke tijden er al zijn. Na een paar jaar zuinig leven heeft dat gezin een enorme spaarpot. Mocht de tijd van bezuinigen aanbreken dan hebben ze geen enkel probleem, want ze hebben al bezuinigd. De berg spaargeld kunnen ze nu gebruiken om het huis op te laten schilderen, de kwakkelige wasmachine te vervangen, etc., want dat hadden ze allemaal uitgesteld.

Emile zat dan ook te pruilen dat er maar 3,5 miljoen in de pot zat, terwijl hij op 13 miljoen had gerekend. Op zijn voorstel is er al een paar jaar geleden bezuinigd, maar anders dan hij wilde wordt er weinig opgepot. Dat is geen enkel probleem want de gemeente beschikt al over meer dan genoeg reserves. Bovendien, zo herinnerden een aantal raadsleden Emile er fijntjes aan, had hij regelmatig ingestemd met uitgaven uit de spaarpot. Emile heeft een probleem. Hij kan geen afstand doen van zijn plannetje en staat daarin nagenoeg alleen.

Inwonerslasten laag?

De gemeente heeft trots aangekondigd dat ze de toch al lage inwonerslasten niet veel heeft hoeven verhogen. Dat klopt wel zo’n beetje, maar niet helemaal. We betalen ook verkapte belasting. Voor de CAI betalen we al jarenlang veel meer dan de gemeente aan kosten en andere inkomsten heeft. Voor veel dienstverlening, paspoorten, rijbewijzen, etc. betalen we veel meer dan de kostprijs, dat is dus ook verkapte belasting. De rioollasten die de laatste jaren flink zijn verhoogd, leveren voor de gemeente heel wat meer inkomsten op dan er kosten zijn. In de meerjarenbegroting zie je dat beeld voortgezet. Mijn conclusie is dan ook dat de inwonerslasten omlaag kunnen. De begroting biedt nog steeds voldoende ruimte voor weinig pijnlijke bezuinigingen. Ik vond het vreemd dat geen enkele partij er zo naar keek. Van bijvoorbeeld VD|80 zou je kunnen verwachten dat ze als een bok op de haverkist zitten als inwoners ook maar een cent te veel betalen. Er zijn naar mijn idee echt nieuwe politieke partijen nodig die in de toekomst daar weer een punt van maken.

De motie van de PvdA

De PvdA had maar één motie. Ze wilden 5000 euro extra uitgeven voor een tekstschrijver zodat de volgende begroting (van 2014) leesbaarder zou worden. De motie werd (terecht) door de anderen niet gesteund. Dat leidde nog tot een vinnig debatje tussen Janneke Rijpstra (PvdA) en de VVD. “We zijn niet op aarde om te (be)sparen, maar om te spenderen”, beet ze de VVD toe en bewees daarmee geheel in de socialistische traditie te staan.

Van een tekstschrijver zou de begroting trouwens niet veel leesbaarder worden. Het probleem zit in de door de begrotingsmakers gevolgde systematiek. Het heeft mij uren gekost om een helder beeld te krijgen en dat kan gewoon heel veel beter. Wat mij betreft kan veel detail-informatie naar bijlagen.

Ik hoef niet te weten dat er in een sportzaal een nieuwe mat wordt gekocht voor 800 euro. Wanneer ik echter zoek naar de afzonderlijke subsidie voor PX en de Singel is die niet te vinden, zoals je er ook niet achter komt wat het verschil is in subsidie tussen de twee Edamse musea en het Volendams museum. Een tekstschrijver kan daar weinig aan verbeteren. Daar heb je iemand voor nodig die weet hoe je cijfers moet presenteren voor een lezer die van hogere boekhoudkunde weinig afweet. De begroting 2012 is een boekhoudersbegroting. Maar raadsleden zijn over het algemeen geen boekhouders. Als je gemeenteraadsleden hun werk goed wil laten doen, moet je het heel anders presenteren als je wilt dat ze met de cijfers kunnen spelen. Daar mag mevrouw Rijpstra van mij wel meer geld voor uittrekken. Als persoonlijke wens vraag ik alvast maar om meer vergelijkingscijfers (benchmarks) en fte’s per programmaonderdeel.

Het amendement van het CDA

De zuinigerds zitten niet alleen bij de VVD. Bij het CDA kunnen ze er ook wat van. In een amendement (een soort motie) stelden ze voor om alle nieuwe uitgaven voor 2013 (prioriteitenlijst) te schrappen in verband met de door de regering aangekondigde bezuinigingen. Dat werd hier en daar wel met sympathie ontvangen, maar het CDA kreeg niet voldoende steun. De pijn zat hem in de onderwerpen. De renovatie van de Waterdam schrappen bijvoorbeeld, zou niet door iedereen gesteund worden. Het college zegde welwillend toe dat ze nog eens heel goed zou kijken welke nieuwe uitgaven niet strikt nodig zijn. De begroting werd gewoon zonder enige wijziging goedgekeurd. De gemeenteraad vertrouwde er dus op dat het college die toezegging wel zou nakomen.

Bezuinigingen

Laat de bezuinigingen maar komen. Dankzij Emile Karregat is er een paar jaar geleden al bij voorbaat bezuinigd. Alleen de pot voor nieuwe uitgaven zal lijden onder nieuwe bezuinigingen die door het Rijk worden opgelegd. Er ligt nog een nieuwe uitkering van het Nuon in het verschiet waardoor de toch al zeer royale rente-inkomsten van de gemeente nog aanzienlijk zullen toenemen. Die zouden bestemd kunnen worden voor noodzakelijke nieuwe uitgaven. Verder ben ik voor gewoon jaarlijks bezuinigen. Ieder jaar moet gewoon opnieuw worden gekeken waar overbodig vet er af kan. Dat past in een beleid waarin je gewoon niet meer uitgeeft dan echt nodig is. Op die manier heeft geen van de raadsfracties naar de begroting gekeken. Althans, daar heb ik niks van gemerkt. Misschien zat ik wel te slapen.

Lang weekend op de louteringsberg

Die prijs reik ik deze keer uit voor de  opmerking en gaat naar Kees Sier (VVD). In een debat over geluidsoverlast waar veel mensen problemen mee hebben, wist hij op te merken dat hij mensen kent die daar helemaal geen last van hebben. Dat is net zoiets als in een debat over roken roepen dat je mensen kent die daar geen schade van hebben ondervonden. Wat Kees Sier hoogstwaarschijnlijk bedoelde met zijn opmerking, is dat mensen die wel problemen ondervinden van geluidsoverlast wel zeurkousen moeten zijn. Daar mag hij van mij wel eens een lang weekend over nadenken.

Peter Louter