Column Siem Kees: Over kaas en vis (6)
Visserij lijkt voorbehouden aan Volendam, en het moet gezegd van Edammer vissers is niet veel bekend. Toch hebben we een actieve IJsselmeer-visser gehad. Gerard woonde aan het Oorgat en had een Volendamse botter waarmee hij volwaardig deelnam aan de visserijvloot, al was hij alleen. Ik heb het genoegen gehad om een aantal jaren in de vakanties met hem mee te gaan en leerde zo het een en ander van de IJsselmeer-visserij.
Vissen met staand want, aal kistjes, schietfuiken, grote fuiken en de hoeklijn, ik, heb het allemaal mogen meemaken. Gerard viste alleen en had allerlei kunstige vindingen om het zonder maat te redden. De fuikenstokken kreeg hij uit de sompige IJsselmeer-bodem door met zijn bijboot te schommelen zodat de ketting die hij om de stok geslagen had, op de hoogte van de dol van de riemen met horten en stoten de paal uit de grond trok. Moeilijk uit te leggen, maar hij klaarde zo meerdere klussen die anderen met zijn tweeën deden.
Als Gerard 's ochtends de vis had gelost bij de afslag en de koffie was gedronken bij de Groene dan voer hij weer naar de Edammer haven waar hij bijna tegen de sluisdeuren aan zijn ligplaats had, compleet met visstokken op de wal. Gerard hield van zijn vak en werkte graag op het water. Maar echt genieten van de natuur op het IJsselmeer kon hij pas als we zondagochtend met vrienden met een authentieke botter op zeil aan het pleziervaren waren. Dan kwam hij onder de bukdijk tot rust en genoot van de zondagochtend rust op het water zoals hij tijdens zijn werk niet kon.
Gerard is er al jaren niet meer en zijn spekbak is verkocht voor de pleziervaart. Het dunne lijntje van Edam naar de Volendamse visserij is helaas verdwenen. Zelfs een viswinkel heeft het niet uitgehouden in onze kaasstad, nee visserij lijkt niet iets voor de noordkant van onze gemeente. Daarentegen doet de kaas het goed op Volendam. De kaasboerderijen floreren en in het Volendamse winkelbestand is een ruim aanbod van kaas te vinden. Ik denk ook wel dat de kaasmakerij op de Dijk het langer volhoudt dan de viswinkel in Edam.
Maar als je op een vrijdagmiddag eens een bezoek komt brengen aan de kaasproeverij in pakhuis 'De Koophandel' aan de voorhaven in Edam om van een van de veertig soorten kaas die ze daar hebben te proeven moet je eens vragen of je het pakhuis in mag. Dan ruik je het pakhuis, zie je de luiken op kier staan en kan je Edam en zijn traditie in kaas beleven zoals ik Volendam en zijn visserij cultuur beleefd heb en zijn we weer thuis.
Siem Kees Slegt