Louis Meerman: Heimwee naar ‘63 (foto)

Foto Cor Kes - www.luxphotography.nl

De winter van 2013 kenmerkt zich momenteel door temperaturen rond de tien graden Celsius, motregen en ontluikende sneeuwklokjes. Hoe anders was dit vijftig jaar geleden, toen heel Nederland en België de koudste winter van de vorige eeuw beleefden, die duurde van begin december 1962 en duurde tot de eerste week van maart 1963, met een gemiddelde temperatuur van ruim drie graden onder nul en die gekenmerkt werd door overmatige sneeuwval.

Midden in die barre wintermaanden werd op 18 januari de Elfstedentocht gewonnen door Reinier Paping en vier dagen later vond in Café Nicolai de oprichtingsvergadering plaats van IJsvereniging Edam. Louis Meerman was 17 jaar oud in die tijd, maar hij stond wel mede aan de wieg van de club, die ook tegenwoordig nog volop aan de weg timmert.

Alles ingesneeuwd

“Het was de winter van de sneeuw,” herinnert Louis zich. “Alles was ingesneeuwd! Maar er was natuurlijk ook veel ijs. Die winter werden er overal wedstrijden georganiseerd, maar daar zaten ook ‘wilde’ wedstrijden bij, waar schaatsers uit de wijde regio voor geldprijzen kwamen rijden. Dat gaf nog wel eens tumult bij de lokale rijders. Ik kwam Cees Haan tegen en wij besloten dat wij graag wedstrijden voor de jeugd wilden organiseren. Toen spraken wij Marinus van Dijk, in die tijd de Edammer verslaggever voor het Noordhollands Dagblad, en hij adviseerde ons om een ijsvereniging op te richten.

Bekende Edammers

Kort daarna troffen wij Jan de Boer, de schilder, en veehouder Klaas de Boer, beter bekend als Klaas ‘Pijl’, en zij bleken ook al met plannen rond te lopen voor een vereniging. Na een oproep in de krant kwamen er die avond van de 22e januari bij Jan Nicolai genoeg bekende figuren opdagen om een club op te richten. Het eerste bestuur bestond, naast Jan en Klaas de Boer, Cees Haan en mijn persoon uit Piet Neuteboom, Cees Kraaij, Jaap bij ’t Vuur, Jan Beunder en Henk Ottenhof.

Westervesting

Klaas werd benoemd tot voorzitter, Jan Beunder secretaris en Cees Kraaij penningmeester. Onze eerste officiële baan werd aangelegd aan de Westervesting, die toen veel breder was omdat de rijksweg er nog niet was. We konden meteen beginnen met het organiseren van wedstrijden. Iedereen was enthousiast. Binnen een mum van tijd hadden we vijfhonderd leden.

Eerste wedstrijd

Ook burgemeester Boelens was blij met de vereniging, en niet te vergeten de middenstanders, die wij konden benaderen voor prijzengeld. In die tijd was er twee tot drie keer week wel wat te doen op de baan. Wij organiseerden koppelwedstrijden, estafettewedstrijden, buurtwedstrijden, je kon het zo gek niet bedenken. Ik weet nog wel dat de eerst wedstrijd voor Edammer schaatsers werd gewonnen door Jan van Leuzen. De eerste prijs was honderd gulden.”

Enorm veel hulp

In tegenstelling tot tegenwoordig was er aan vrijwilligers geen gebrek. Vooral lieden die werkzaam waren in de bouw of in de agrarische sector hadden door de sneeuw en vorst nauwelijks iets omhanden waardoor de vereniging eenvoudig tientallen mensen kon inzetten om de baan in orde te brengen. Louis, destijds benoemd tot tweede secretaris, weet het nog goed.

Gebroeders Rouw

“In het midden van de baan werden palen neergezet en daar werden lampen aan gehangen. Met een giertank werd water gehaald bij de melkfabriek in Middelie en dat water werd over de baan verdeeld door de ‘karpettenploeg’, een groep mannen die met een soort kleed er voor zorgden dat alles goed verdeeld werd. De gebroeders Rouw hadden een geluidsinstallatie met een paar speakertjes en een microfoon en zo hadden we muziek en konden we dingen omroepen. Inschrijvingen deden we aan een tafeltje bij de baan. Het ging allemaal perfect!”

Toertochten

“Op een gegeven moment konden we ook de Purmerringvaarttocht organiseren met inschrijving en opstappen bij Café Groot, de ‘Tomson Kit’ en begin maart werd de IJsselmeertocht gehouden, met stempelposten in Hoorn, Edam en Schellingwoude. In die tijd was alles mogelijk en had je niet zoveel regelgeving als nu. Als er al wakken waren dan werden die afgezet en je ging verder. Als je nu een tocht wilt organiseren moet je een uitgebreid draaiboek kunnen overleggen waarin ook vastgelegd wordt hoeveel verkeersregelaars er zijn en waar de parkeerplaatsen in de omgeving liggen. Ook de rol van het bestuur is nu anders. Wij worden meer als ‘werkpaard’ gezien voor de leden en als wij geen tocht organiseren omdat het ijs onbetrouwbaar of onbegaanbaar is komt er kritiek!”

Hedendaagse kritiek

“Wij zien het als onze taak om schaatsplezier te bieden aan iedereen, maar het moet wel verantwoord zijn natuurlijk. Wij ontlenen ons bestaansrecht nu voornamelijk aan het jeugdschaatsen, een grote ledenbinder, en aan het inrichten van de baan op de Balkenhaven. Het is dankbaar werk maar het zou fijn zijn als er weer wat jonge krachten bijkomen die het vele werk licht kunnen maken, vooral na het afscheid van Theo de Lange en Dick van Sinderen.”

Het 50-jarig jubileum wordt zaterdag 19 januari gevierd met een receptie in De Burgwall van 15.30 tot 17.30 uur met aansluitend een besloten buffet voor genodigden. Tijdens de receptie zal Louis Meerman de voorzittershamer overhandigen aan zijn opvolger en na vijftig jaar afscheid nemen van het bestuur.