Nieuw eiland van Marker Wadden slurpt verstikkend slib van Markermeer op

De eerste fase van natuurproject Marker Wadden moet het Markermeer verlossen van twintig miljoen kubieke meter slib. Van deze drab wordt een eiland langs de dijk Enkhuizen-Lelystad aangelegd.

Het Markermeer bevat totaal 100 miljoen kuub slib. De verstikkende drab is een groot probleem. Het eerste eiland kost 75 miljoen euro.Marker Wadden moet uitgroeien tot een aantal natuureilanden in het Markermeer, iets ten zuiden van de Houtribdijk.

Met dit plan wil Natuurmonument vooral de ecologische kwaliteit verbeteren. ,,Die is nu zeer slecht’’, stelt Roel Posthoorn van Natuurmonumenten. Hij is projectdirecteur Marker Wadden. ,,Het slib sluit als een dikke laag yoghurt grote delen van de voedselrijke bodem van het Markermeer af.’’

Er is nu 45 miljoen euro beschikbaar. Donderdagavond kwam het verlossende nieuws dat ’Den Haag’ 30 miljoen meebetaalt. De ministeries Economische Zaken en Infrastructuur & Milieu dragen elk 15 miljoen bij. Van de Postcodeloterij komt ook 15 miljoen. Voor de eerste fase is er nog 30 miljoen te kort. Posthoorn: ,,Voor dit restant denken wij aan vier bronnen: bedrijven, de regio, eigen acties en Europa.’’

Natuurmonumenten durft te beginnen als 60 miljoen euro binnen is. Posthoorn verwacht dat het eerste eiland eind 2014 of begin 2015 kan worden aanbesteed. ,,Snel daarna kan de uitvoering starten.’’ Het werk aan fase één duurt vier jaar.

Posthoorn sprong donderdagavond een gat in de lucht. ,,We wisten niet wanneer de toezegging kwam en hoeveel. Deze bijdrage van het Rijk is cruciaal. Nu kunnen wij het plan verder uitwerken.’’ Het eiland komt vier kilometer ten zuiden van de Houtribdijk en eveneens op vier kilometer afstand van Lelystad.

Na de aanleg van een ring in het water wordt er slib in gespoten. Na inklinking zal het eiland enkele decimeters boven het water uitsteken. De oppervlakte wordt 500 hectare. Over eveneens 500 hectare worden op de bodem slenken en geulen gecreëerd. Hier verzamelt zich door stroming ook slib. Dit eerste project van Marker Wadden slurpt 20 procent van al het slib op.

Het eiland wordt openbaar toegankelijk. Kort na de eerste fase wordt het tweede eiland aangelegd. ,,Dat wordt kleiner. We weten nog niet of er een derde, vierde of vijfde eiland komt. Dat hangt af van natuurontwikkelingen en de financiën.’’ Het streven is een eilandenrijk van 10.000 ha in 2030 (boven en onder water samen).

Voor de ecologische kwaliteit van grote delen van het Markermeer geeft Posthoorn het rapportcijfer ’een dikke onvoldoende’. ,,Dat kan een ruime voldoende worden als bijna de helft van de 100 miljoen kuub slib verdwijnt.’’ De belangrijkste oorzaak van het slibprobleem is erosie van de ondiepe oevers langs de Noord-Hollandse kust. Al eeuwenlang, enkele millimeters per jaar. Door de Houtribdijk kan het slib geen kant meer op.

Drie hoofdvergunningen zijn nodig voor de eerste fase. De procedures moeten nog beginnen. Het Markermeer is beschermd als Natura 2000-gebied.