Over een draagvleugel zeilboot en een contest in Wageningen (foto's)

Over een draagvleugel zeilboot en een contest in Wageningen

Gewonnen hebben ze niet, maar met de draagvleugel zeilboot die ze speciaal voor deze wedstrijd ontwierpen en bouwden maakte Jeroen Pijl uit Marken en twee van zijn vrienden van de studie scheepsbouwkunde wel de nodige indruk tijdens de tijdens de Marin Design and Sailing Contest in Wageningen. Na afloop waren de studenten scheepsbouwkunde dan ook meer dan tevreden.

"Onze boot, De Vlieger, heeft zich uitstekend gedragen," vertelt Jeroen, "we hebben alle wedstrijdbanen uitgevaren en waren nog snel ook. Gezien de omstandigheden hebben we er alles uit gehaald wat erin zat. De Vlieger kan beslist meer. Hij kan z'n naam alle eer aan doen en echt gaan vliegen. Vandaar ook dat we besloten hebben om in de zomervakantie verder met deze boot te experimenteren. En wie weet bouwen we hem uiteindelijk wel op ware grootte. Als een afstudeerproject."

Twee ventilatoren leverden helaas te weinig wind

Maar laten we bij het begin beginnen. Jaarlijks kunnen HBO studenten scheepsbouwkunde die in Delft of Rotterdam deelnemen aan de Minor zeiljachtontwerpen met een zelf ontworpen modelboot inschrijven voor een unieke zeilwedstrijd die wordt uitgeschreven door het MARIN; het Maritiem Research Instituut Nederland. Op de wedstrijddag — dit jaar was dat vrijdag 18 januari- worden de boten beoordeeld op hun snelheid, wendbaarheid en hun mate van innovativiteit. De modelboten moeten zich op meerdere wedstrijdbanen bewijzen. Bij het ontwerpen en construeren van een boot is bijna alles toegestaan.

Maar om te voorkomen dat studenten komen aandragen met klakkeloos overgenomen succesvolle ontwerpen uit eerdere edities van de Marin Sailing Contest, wordt wel elk jaar een beetje aan de wedstrijdvoorwaarden gesleuteld. Zo mocht dit jaar het zeiloppervlak van de boten niet groter zijn dan 0,85 vierkante meter en moest de romp van balsahout worden gemaakt. Elk team had een budget van 100 euro en moest zelf maar voor fondsen zorgen mocht er meer geld nodig zijn.

Met die wetenschap gingen Marius Janssen, Casper van Wijck en Jeroen Pijl aan de slag. Het resultaat: draagvleugel zeilboot De Vlieger. Lengte 1 meter 40, breedte 1 meter 50 en hoogte 1 meter en 5 centimeter. Een zeiloppervlak van 0,8 vierkante meter, een gewicht van 1,5 kilo en een te verwachten topsnelheid van rond de 30 kilometer per uur. Kortom een prachtig vaartuig dat, eenmaal in het water, de drie studenten tal van hoofdbrekens bleek te bezorgen. "De eerste keer dat we met De Vlieger een proefvaart maakten, brak de stuurboord romp los. Gelukkig waren we bij de tweede poging beter voorbereid. De omstandigheden waren toen ook nagenoeg ideaal."

Dankzij de medewerking van Peter Klos namelijk kon De Vlieger uitgebreid getest worden in het 18 meter bassin van zwembad De Waterdam te Volendam. "We wilden ons schip zien vliegen," vertelt Jeroen, "want dat is het spectaculaire van een draagvleugel zeilschip. Mijn vader had twee ventilatoren gehuurd maar hoe we die ook opstelden ze leverden te weinig wind om De Vlieger voldoende te kunnen laten accelereren. Het beoogde effect bleef dus uit. Vanwege dat tekort aan wind zijn we verder gegaan met sleeptesten aan een sleeplijn van vliegertouw en dat werkte op een gegeven moment perfect. Alles klopte precies met de ontwerpberekeningen. Casper heeft er hele mooie video opnamen van gemaakt die terug te vinden zijn op Facebook. Je ziet De Vlieger vliegen!"

Om alsnog wat wind te vangen werden enkele laatste proeven gedaan onder meer in de Gouwzee vlak voordat deze redelijk stevig dicht vroor. Er bleek ook nog tijd voor een last-minute sleepproef vlakbij de Marker vuurtoren. En daar ging het alsnog bijna mis. "Op ons model was ijs aangeroeid dus werd de boot bros," vertelt Jeroen. "Tijdens de eerste sleep ging dat net goed. Bij een hogere vaart tijdens de tweede sleep brak echter de linkervleugel in drie stukken. Dat was één dag voor de wedstrijd. We hebben in Almere de hele nacht door geklust om ons schip weer in conditie te krijgen. De nieuwe draagvleugelset moest in een oven worden afgebakken om de epoxy te laten uitharden. Pas een paar seconden voor het geplande vertrek naar Wageningen waren we klaar. De Vlieger kon er tegenaan. En wij ook"

Wageningen was voor Jeroen, Marius en Casper een sensatie. "Je moet weten dat normaliter bij Marin de echte miljoenenprojecten worden getest," vertelt Jeroen enthousiast. "Daar wordt gekeken naar het gedrag van schepen die nog gebouwd moeten worden. Naar de haalbaarheid van plannen. Aan de hand van dikwijls innovatieve ontwerpen worden schaal- d modellen gebouwd die men in het Wageningse water uitputtend test. Het zijn de grote rederijen, maar bijvoorbeeld ook de marine, die aan de hand van de testresultaten die Marin rapporteert beslissen of een bepaald schip er al dan niet zal komen.

Daar dus, in een soort maritiem walhalla, waren wij ook met De Vlieger. En met nog 13 teams die stuk voor stuk erg hun best hadden gedaan om met een aansprekend ontwerp te komen. Dat zag je zo. Onder het publiek bevonden zich top jachtontwerpers van Gerard Dijkstra, Koos de Ridder en anderen. Een geweldige entourage waarin De Vlieger uitstekend bleek te gedijen. We hadden opnieuw te weinig wind tot onze beschikking om De Vlieger echt te laten vliegen, maar onze boot was en is zo mooi slank gebouwd dat zij ook zonder te vliegen een bijzonder grote vaart kan maken. Dat loonde, want van de veertien boten die aan de wedstrijd deelnamen, kwam die van ons bij de eerste vijf. Een prima resultaat dat absoluut naar meer smaakt"

Het succesverhaal van De Vlieger werd mede mogelijk gemaakt door Schoonheidsstudio Mooi op Marken, Van Wijck BV, De Amsterdamse fijnhouthandel, Zwembad De Waterdam, Zeilschool Waterland, RMU of applied sciences en TU Delft.