Bevolking Volendam en Edam lijkt achter fusie met de Zeevang te staan
De bevolking van Volendam en Edam ziet geen obstakels als het gaat om een fusie met de Zeevang. Dat is de conclusie na twee inspraakavonden voor bewoners. Een overgrote meerderheid van bijna 90% heeft de raad van Edam-Volendam een positief advies meegegeven op weg naar een besluit. Of de aanbeveling representatief is blijft een vraag, aangezien in Volendam slechts 30 inwoners de bijeenkomst bezochten. In Edam kwamen afgelopen maandag 60 bewoners op de bijeenkomst af. Een (tweede) steekproefsgewijze telefonische enquête moet de mening van ‘het volk' alsnog in een breder perspectief plaatsen.
Via stemkastjes konden de bezoekers tijdens twee informatieavonden hun mening geven over de fusie. Aan de hand van een korte uitleg van beide burgemeesters, een vragenrondje en een elektronische stem, werd per onderdeel de balans opgemaakt. Was in Volendam de grondhouding vooraf 48% , in Edam lag dit aan de start veel hoger: 78%. Aan de finish bleek onder de Volendammers de stemming helemaal om in het voordeel van een fusie. Maar liefst 90% gaf een positieve aanbeveling. In Edam was op het einde van de avond 86% van de aanwezigen voor een samengaan met de Zeevang.
In de tussenliggende twee uur ging het grotendeels over de financiële gevolgen voor de burger en gemeente. Ook werd getest wat inwoners van Edam-Volendam nu eigenlijk weten van hun buurgemeente. De woonlasten in de Zeevang zijn gemiddeld zo'n € 200,- hoger dan in Edam-Volendam. Gesteld is dat de burgers van Edam-Volendam hier niet voor gaan opdraaien. Een doorberekening liet zien dat, indien je de woonlasten van Edam-Volendam neemt als norm voor de Zeevang, er een tekort van € 75.000,- ontstaat. Burgemeester van Beek relativeerde dit door te wijzen op de enorme bedragen die in zijn gemeente de ronde doen. Edam-Volendam kent een begroting van 50 miljoen euro. De Zeevang van 10 miljoen euro. Door samen te gaan wordt er bespaard op het ambtenarenapparaat (efficiency) en valt een deel van de bestuurslaag weg (minder kosten). De korte termijn kosten die met de fusie gemoeid zijn worden ondervangen door een Rijksbijdrage. Nieuwe wetgeving kan zelfs leiden tot een positief overschot.
Toch verbloemden beide burgemeesters niet dat er hard gewerkt moet worden om de fusie kostenneutraal te laten verlopen. "Maar Zeevang staat er financieel goed op", was de aanbeveling van waarnemend burgemeester Zeevang Heerschop.
Heerschop vertelde dat de fusie voor Zeevang onontkoombaar is. "Om onze dienstverlening op een goed peil te houden en om de extra taken vanuit het Rijk op te vangen zijn we gesprekken aangegaan met Purmerend en Edam-Volendam."
Uiteindelijk gaf de onbevangenheid van laatstgenoemde de doorslag om verder te praten. De schaal van Purmerend en de opmerking vanuit deze gemeente dat Zeevang na een fusie een ‘gewone wijk' van Purmerend zou worden, liet een liefdesverklaring naar het zuiden uitgaan. Samenwerken, het alternatief voor een fusie, ziet de raad van Zeevang niet zitten. "Dat vergt enorm veel afstemming en specialistische ambtenaren die dit begeleiden. Een fusie heeft voor ons meer voordelen."
Was de stemming in Volendam bijna opvallend positief, in Edam waren er gedurende de sessie ondanks de positieve grondhouding veel kritische vragen.
Zo vroeg Rob Huber, voormalig mede-eigenaar van Boon Edam, zich af of de fusie uiteindelijk niet toch veel meer geld gaat kosten. Burgemeester van Beek denkt van niet. Hij wees op de relatieve omvang van de fusie en de gezonde financiële positie van de Zeevang. Ook de bewonerssamenstelling leidde tot vragen. "Er wordt gesteld dat deze grotendeels gelijk is, maar Volendammers zijn veel ondernemender dan de behoudende Edammers," vindt Huber. "U heeft het over karakters. Wat wij bedoelen is dat de Zeevang ongeveer een even groot aantal ouderen en jongeren herbergt, en dat geldt ook voor het percentage huizenbezitters, inkomens en beroepsbevolking." Chauvinisme speelde zowel in Volendam als in Edam een rol om voor de fusie te zijn. "Noem de nieuwe gemeente Zeedam, dan zijn we mooi van Edam af (in de naam), aldus een Volendammer in PX. "Ik ben voor een fusie want dan neemt de invloed van Volendam af", vertelde een Edammer, vijf dagen later in het Vergadercentrum aan de Schepenmakersdijk.
Toch leken de meeste deelnemers te kiezen op basis van ratio. ‘Buurman's grond is maar een keer ‘te koop', was een van de vele stellingen die een overgrote meerderheid achter zich kreeg. En door te fuseren kom je sterker te staan in de regio, zeker als de plannen om alleen nog supergemeenten (100.000 inwoners) te formeren, door worden gezet door minister Plasterk.
Duidelijk werd dat bij een fusie het stadhuis in Oosthuizen alleen nog blijft functioneren als een zogeheten ‘front-office' waar burgers terecht kunnen voor loketvragen en diensten. Ook komt uit onderzoek naar voren dat Zeevang geen ‘lijken in de kast' herbergt.
Telt de raad van Edam-Volendam op dit moment 21 zetels en die van de Zeevang 13, na de fusie zal de nieuwe raad bestaan uit 23 of maximaal 25 raadsleden. Zeevang telt vijf partijen, waarvan de twee grootste (lokale) partijen allebei afsplitsingen van de VVD zijn. Die twee partijen, samen goed voor een meerderheid, denken er ook aan om te fuseren. Verder bestaat de raad van Zeevang uit de VVD, de PvdA en het CDA.
In juni wordt de raad van Edam-Volendam om een besluit gevraagd. Bij een ‘ja' gaat het voorstel naar de Provincie en vervolgens naar de Minister van Binnenlandse Zaken. Hierna is het aan de Tweede Kamer om een definitief fiat te geven.
In maart 2014 worden de gemeenteraadsverkiezingen nog gewoon in beide kernen gehouden. Anderhalf jaar later, in november 2015, moeten de inwoners van Edam-Volendam en de Zeevang opnieuw naar de stembus om de raadsleden voor de nieuwe gemeente te kiezen.