Op zich kunnen we ons hier best gestreeld voelen dat onze buren kiezen voor een fusie met de gemeente Edam – Volendam en niet met Purmerend. Vanuit de optiek van Oosthuizen cs ook verstandig: In Edam – Volendam zijn we al gewend om te gaan met principiële verschillen in beleidsopvattingen tussen beide kommen (bijvoorbeeld ten aanzien van al dan niet bouwen voor de jeugd). Hetzelfde geldt voor ‘cultuurverschillen’: Edam van oudsher toch een ‘kènteur stad’ en Volendam met toch nog steeds een ‘ketelpakkenmentaliteit’. Ondanks het optreden van 80 – dat sinds haar oprichting de segregatie tussen beide kommen bevordert en nastreeft – en de goedmoedige plagerijen over en weer, willen we en kunnen elkaar in Edam – Volendam niet missen. In de kom Volendam met een houding van ‘we zitten nu eenmaal aan elkaar vast en we nemen Edam wel onder onze arm’ en in Edam met ‘ach die Volendammers zijn toch gek, uiteindelijk krijgen wij toch onze zin’. (Panden US).
Verwacht mag worden dat de kom Volendam dezelfde goedmoedige houding aanneemt ten aanzien van eventuele toekomstige fusiepartners en dat de kom Edam – met de haar bekende assertiviteit en overtuigingskracht – bij deze partners (met ook ‘behoorlijk wat kènteurvolk tegenwoordig) ‘aanschurken’ om de specifieke belangen van de kom Edam veilig te stellen dan wel gerealiseerd te krijgen. Dat is niet erg: De kom Volendam is nog steeds in staat om de bedragen die daarmee gepaard gaan ‘op te hoesten’. Ook ten aanzien van het fraaie en unieke polderlandschap zal men zich geen zorgen hoeven te maken over Volendam. Anders dan vaak gedacht – en mogelijk nog meer dan in Edam – wordt dat in Volendam bewonderd en gekoesterd. Dat landschap zal er bij een mogelijke fusie alleen maar beter op worden. Waarbij men in Volendam vooral zal ‘varen’ op de mening van de bewoners aldaar en in Edam – met de hen bekende kritische houding – die mening grondig zal toetsen of het inderdaad er beter van wordt.
Deze goedmoedige en royale houding van Edam – Volendam zal ook gaan gelden bij een eventuele fusie. Ik hoop echter dat ons Gemeentebestuur niet bij de ‘waan van de dag’ een beslissing neemt, geen ‘eeuwigdurende’ toezeggingen doet en goed inventariseert of Edam – Volendam op termijn daarvan ook – in financieel, maar nog meer vooral in strategisch opzicht – beter van wordt. Een fusie betekent nu eenmaal (grote) initiële kosten terwijl eventuele baten pas (veel) later zullen kunnen worden gerealiseerd. Onze eventueel toekomstige buren zullen bijvoorbeeld zeker bedingen dat onder hun gemeentepersoneel géén gedwongen ontslagen zullen gaan vallen, dan wel – indien onvermijdelijk – regelingen worden getroffen die de gebruikelijke in zulke gevallen zeker overstijgen. Het strategische belang van een dergelijke fusie voor Edam – Volendam weegt echter zwaarder dan het financiële: Een samengaan met deze gemeentes voorkomt een fusie van Edam – Volendam met Purmerend. Een in alle opzichten (zeker financieel, maar vooral ook sociaal – Purmerend zal bijvoorbeeld haar criminele en onaangepaste ‘medelanders’ zeker gaan spreiden over alle dan bij haar behorende kommen) rampzalig scenario. En omdat Purmerend in feite het beleid gaat bepalen – en dat ook met gepaste dwang zeker zal gaan doen – zal het efficiënte contact tussen de bestuurders, de burgers, het gemeenteapparaat alsmede de gemeenschapszin in Edam – Volendam – ja inderdaad, er is een Edamse – Volendamse gemeenschapszin – volledig verloren doen gaan.
Dat onze eventuele toekomstige gemeentenaren ook geporteerd zijn voor een fusie met Gemeente Waterland – bestaande uit de kernen Broek-in-Waterland, Ilpendam, Katwoude, Marken, Monnickendam, Overleek, Purmer, Uitdam, Watergang en Zuiderwoude – alleen omdat anders Volendam een te overheersende rol zou krijgen, moet om bovengenoemde reden ook worden ontraden. Een in ieder opzicht te onsamenhangend geheel, nauwelijks te besturen en voor Edam – Volendam is het dan ook financieel niet meer op te brengen om de ongebreidelde geldzucht en financiële tekorten van deze kernen op te vangen. Monnickendam + Overleek, Marken, Katwoude en een stukje Purmer zou mogelijk bij een fusie in overweging kunnen worden genomen. Maar ook met de inmiddels daar overheersende ‘kènteurmentaliteit’ moet worden bezien of dit niet ten koste gaat van met name Volendam. Vooral de ‘import’ aldaar voelt zich ver verheven boven Volendam en zal zich ook graag voor hun bijvoorbeeld zogenoemde culturele verlangens ‘aanschurken’ bij Edam, ten koste van met name Volendam.
In ieder geval staat ons een interessante episode te wachten en ik hoop dat de bestuurders in onze gemeente zich voldoende kritisch zullen opstellen en niet 1-2-3 een fusie zullen omarmen.