Grote Kerk Edam bij 100 meest belanghebbende monumenten van ons land (foto)

Renovatie na ruim een jaar afgerond

Het is zowel een uitdaging als een zorg! Het onderhoud van grote monumenten als de Edamse Grote Kerk. Toch is het de Stichting Kerkelijke Monumenten Edam gelukt om de grootschalige restauratiewerkzaamheden af te ronden. Een combinatie van voeg- en metselwerk, herstel van leien, loodwerk, hemelwaterafvoer, vervanging van de verwarming, houtwerk en goten. Maar beheer van de kerk is een continu proces betoogde Alfred de Jong, voorzitter van de stichting die het kerkgebouw in 2009 overnam van de protestante kerkgemeente. Grondwerkzaamheden en stucwerk zijn de opmaat naar een nieuwe fase van restauratie. En een nog grotere uitdaging wacht!

De Jong met zijn bestuur hadden als eerste taak het binnenhalen van de subsidie uit de zogeheten BRIM-regeling. Voorwaarde was wel dat 1/3 van het bedrag uit eigen middelen moest komen. Met een bruidsschat vanuit de kerkgemeente, bijdragen van de stichting Vrienden van de Grote Kerk en giften vanuit de Rabobank, Uitwaterende Sluizen en andere fondsen lukte dat. Hierdoor kwam een budget beschikbaar van 1 miljoen euro. Dit bedrag is vorig jaar nog aangevuld met een bedrag van ruim 2,5 ton. Hiermee konden nog enkele extra wensen gerealiseerd worden. Schrale & Schrale kwam als meest gunstige aannemer uit de bus en in december 2011 werd het startsein gegeven om aan de slag te gaan.

Nieuwe uitdagingen

Alfred de Jong, die een pluim gaf aan de vele vrijwilligers, verwoordde vorige week donderdag de structurele uitdaging om het enorme Godshuis in goede conditie te houden. Ook de buitenkant van de toren is aan een grondige restauratie toe. En dat geldt ook voor de Librije, het egaliseren van de grafzerkenvloer en het stucwerk in de kerk. De Jong vertelde dat de laatste keer dat de toren is aangepakt dateert uit 1870. “Als bestuur blijven we natuurlijk de Rijksdienst ieder jaar opnieuw bestoken. Zo is onlangs het verzoek ingediend voor de restauratie van de Librije. We denken dat we met deze aanvraag een goede kans maken.”

Enorme hoeveelheden regenwater

Aansluitend gaf Wil Spanjer, medebestuurslid, het woord aan architect Peter de Vries en Pim Schipper, directeur van Schakel & Schrale. Aan de hand van foto’s werd het restauratieproces toegelicht. De hallenkerk is veruit het grootste historische bouwwerk in de omgeving met een dakwerk dat enorme hoeveelheden regenwater te verwerken krijgt. “En dat heeft grote impact op het onderhoud!” Uiteindelijk koos de aannemer er voor om de werkzaamheden gefaseerd uit te voeren. Hiermee werd bezuinigd op steigerdelen en door het werk minutieus bij te houden, waren de overschrijdingen minimaal.

Verrassende ontdekking

Elvira Sweet, gedeputeerde van de provincie Noord-Holland behept met cultuur, had uiteindelijk de eer om de officiële afrondingshandeling te verrichten. Dit nadat zij de aanwezigen wees op een verrassende ontdekking. Op een van de grafstenen was ze haar eigen achternaam tegengekomen. Als Amsterdamse met Surinaamse ouders een grote verrassing!

Provinciaal topstuk

Ze noemde de kerk een ‘provinciaal topstuk’, gelegen op een unieke locatie aan de rand van de oude stad en op de grens met het eeuwenoude polderlandschap waar je de vroegere rivier nog ziet slingeren door de groene weilanden. Rond de klok van vijf uur onthulde de goedlachse gedeputeerde met een druk op de knop de gouden haan op het oostelijke puntje van de prachtige kerk. “Het buitenwerk kan weer minimaal 25 jaar mee!” verwoordde Alfred de Jong geslaagde opdracht die een latere generatie voor nieuwe uitdagingen zal plaatsen.