Het ware verhaal van Pius X ‘95 (foto)

Het gaat te ver om over getraumatiseerde mannen te spreken, maar ze gingen er jaren onder gebukt: een chronisch gebrek aan erkenning. „Als je vrouw er tijdens het winkelen ook over aangesproken wordt, dan doet dat wel wat met je...", zegt Ferdinand de Boer, die samen met Jeroen Lamkamp - namens alle vriendinnen - zijn hart lucht en het deksel van de put haalt. „Bijna wekelijks in zijn Nivo column verhaalt Ed Guyt over die dag dat hij verkozen werd tot Beste Speler van het toernooi. Met geen woord heeft hij ooit gerept over ons, zijn medespelers. Dat knaagde al die tijd. Vandaar onze openhartigheid."

Jeroen: „We mogen aannemen dat Ed zelf ook blij is dat het echte verhaal nu eens wordt verteld en hij geen behoefte voelt om te reageren." We schrijven 1995: het jaar waarin Ajax de Champions League wint door een doelpunt van Patrick Kluivert, het jaar waarin de Spaceshuttle Atlantis koppelt met de Russische Mir. Dit wordt gezien als symbool voor de samenwerking in de ruimte na het einde van de Koude Oorlog.

Springplank
Ferdinand: „Ed zat aanvankelijk in een andere vriendengroep en daaruit hebben wij hem gehaald." Jeroen: „Eigenlijk meer gered, we hebben hem uit de handen gehouden van iets wat we zelf niet kunnen benoemen, maar we weten niet wat er anders van hem was geworden." Ferdinand: „Zonder ons was hij nooit eindredacteur geworden van een kinky glossy als die van 100%NL. Zijn vader heeft hem echter in z'n jonge jaren duidelijk de nodige duik- en springplanken verschaft tot mogelijkheden. Waarbij hij niet altijd zin had in vaste ondergrond, Ed is van twaalf ambachten, dertien ongelukken. Nooit eerder had hij zo lang een vaste laan als de huidige. Destijds moest hij het niet hebben van het harde werken, dat is tegenwoordig wel anders."

„Qua sport en spel kon enorm slecht tegen z'n verlies. Ed had het geluk dat zijn vader elke ploeg sponsorde - zeg maar opkocht. Bovendien kreeg hij geld voor elk gescoord doelpunt, dus de bal afspelen stond niet in zijn woordenboek. Over boeken gesproken; dankzij het boek `Ik, Adriaan Veerman', waarin hij al zijn verhalen achter elkaar heeft opgetekend, is het blad 100%NL eruit gerold. Zo heeft hij een voet tussen de deur gekregen. En verhalen had hij genoeg..."

De mannen graven en gaan terug in de mondiale voetbalhistorie, als beginpunt voor het Pius X-toernooi van 1995. Jeroen: „Voorafgaand behoorden wij tot de kanslozen, maar ons spel was uitgedokterd en geschoeid op de Russische leest van 1988, op het Europees Kampioenschap. Waarop ze aanvankelijk Oranje versloegen en naderhand uiteindelijk in de finale zouden sneuvelen tegen datzelfde Nederlands Elftal."

„Om een kans te maken, trokken wij een muur van verdedigers op, het systeem - een machine - is geperfectioneerd op het schoolplein van de Kennedyschool. Met naast ons Gerry Tol, Marco Bond en Ed `Pitjes'. We hadden geen wissels. Marco stopte na de eerste van twee toernooidagen en gastspeler Frank `van Lijst' trok één sprintje en kleurde zo blauw aan, dat sindsdien de defibrillator verplicht is in de sporthal... Hij stopte dus."

„Zonder wissels hielden wij alles tegen; er kwam niks doorheen. Er werd ook wat fysiek geweld gebruikt", aldus Jeroen, die als zoon van een tandarts niet alleen de nodige gaatjes trok, maar ook kiezen. Ferdinand: „We waren feilloos op elkaar ingespeeld, want we zochten en vonden Ed meteen, die geen meter terugverdedigde en alleen op de helft van de tegenstander bivakkeerde."

Wonder
„In de halve finale kwamen we tegen de vriendenploeg van Ed's zwager Marc Sier, met onder meer Jan Schokker, Johan Tuyp, die toen betaald voetbal speelde, Frenklin Tol, keeper Tom Sier, van het Nederlands zaalvoetbalteam. Die juichten toen de loting bekend werd en wij als tegenstander eruit rolden... We kwamen ook met 0-2 achter; kwam organisator Johan Boetie langs om ons nog even aan te moedigen." Het wonder geschiedde. „We deden een tactische aanpassing en lieten één van de tegenstanders vrij, waardoor wij snel in balbezit kwamen. Tot woede van Ed's zwager Marc, die uit zijn spel raakte. Wij zorgden dat Ed telkens in balbezit kwam en we hadden geluk dat Ed er drie maakte, van de 25 kansen die wij hem boden. Juist op die momenten kwam Johan Boetie - ook jurylid van Beste Speler van het toernooi - langslopen."

Tot ieders grote verrassing haalde de ploeg van Guyt de finale. „Die tegenstanders van toen zijn voor het voetballeven getekend. In Huize Sier is toen een tijdje niet gesproken. Met al hun interlands en betaald voetbalwedstrijden verloren ze van een zootje talentloze voetballers. Maar ons doel was bereikt: als je de finale haalde mocht je voor het feest via de achteringang naar binnen om een tafel uit te kiezen..."

„Eigenlijk waren we al de morele winnaar van het toernooi", willen de mannen niet al te veel woorden vuil maken aan de uiteindelijke eindstrijd. „Dat was tegen de Chardo Boys met Fred `Camel', Paul Machielsen, Tom Keyzer, Frank Kwakman, Klaas Zwarthoed. Die waren al twee weken niet in de bar geweest, om in topconditie te zijn. Dat waren sportieve jongeren die voor het voetbal leefden."

Jeroen: „Wij zaten 's morgens al met een biertje, samen met één van de scheidsrechters." Ferdinand: „Er was een klein beetje sprake van matchfixing, maar deze zaak is toch al verjaard." 's Avonds was het feest. Jeroen: „Boetie nam de microfoon en bij de verkiezing tot Beste Speler noemde hij de één-twee tussen mij en Ferdinand als mooiste doelpunt van het toernooi, maar daar mocht hij niets mee doen, omdat ik wat omstreden was gezien de overdaad aan overtredingen."

Speech
Uiteindelijk werd Ed Guyt de uitverkorene. Ferdinand: „Het eigenaardige was dat het voor iedereen een verrassing was, behalve voor Ed. Die bleek voorbereid en had een speech voorhanden." Jeroen: „Wellicht dat hij gelobbyd heeft bij Boetie. Dat is een grote kracht van hem. We willen niets insinueren, maar z'n vader had er misschien ook een hand in."

„Punt was dat wij dachten dat het collectief zijn prijs had gewonnen. Wij als ploeg, de waterdragers, hadden daar toch ook aan bijgedragen. Dus zoals Messi bij het winnen van de Gouden Bal altijd Xavi, Iniësta en ook Piqué bedankt en zoals Kluivert destijds Rijkaard bedankte, zoals Badr Hari Estelle dagelijks bedankt en Prins Willem Alexander over een maand zijn moeder bedankt, zo hadden wij verwacht dat Ed ons zou bedanken... maar niets van dat alles. In zijn speech dankte hij als eerste zijn oma en zijn opa Geert..."

Ferdinand: „Wij zijn nooit genoemd. Voordat-ie weer aan tafel zat, had-ie de prijs eerst aan alle meidentafels getoond om zijn portie aandacht te verzilveren. Daar is-ie van. Het heeft bijvoorbeeld behoorlijk wat voeten in aarde gehad dat Lisette op de eerste pagina van de 100%NL is gekomen, in plaats van Ed."

Ook naderhand geen spoor van erkenning voor zijn medespelers. Jeroen: „Vervolgens wilde hij dat ieder nazitje bij hem thuis zou zijn, nodigde hij iedereen en vaak verschillende mensen uit om vervolgens de door hem gewonnen bokaal uit de kelder te halen - na verloop van tijd wilde zijn vrouw Lisette niet meer dat het tot interieurvulling behoorde - en het daarbij behorende verhaal te vertellen aan iedereen die het maar horen wilde. Die prijs is de kapstok geweest om overal over zichzelf te praten. Achteraf gezien zijn wij pure opvulling gebleken. Na twee keer waren wij ook uit zijn verhalen verdwenen."

„Toen hij het podium in de Nivo kreeg, werd het allemaal opnieuw opgerakeld voor ons." Ferdinand: „Als je nagaat dat onze vrouwen er ook op worden aangesproken; die horen dan `ik dacht het een vriend van jouw man was?' en `zat jouw man ook niet in die ploeg?' Bij wielrennen delen gele truidragers het geld met degene die voor hem hebben gewerkt. Ed heeft zich een sterrenstatus aangemeten, waarbij hij is vergeten waar hij vandaan komt."

Ferdinand: „Sterker nog, daarna heeft hij ons ingeruild voor zijn quasi-alternatieve vrienden als Ed Bootsman, Dick de Boer, Gerard Gunther, Theo Burger." Jeroen: „Artistieke wannabees. Bovendien bevindt hij zich steeds vaker tussen de captains of industry in de high society. Terwijl wij hem hebben behoed voor de goot. We hoeven echt geen bloemen, geen feestje met terugwerkende kracht, simpelweg dit stukje rehabilitatie. Een tijd lang voelden we ons een wrak waar niet naar omgekeken werd, maar we hebben ons leven gelukkig goed op de rit gekregen."