Luzette Wagenaar-Kroon half jaar burgemeester Waterland: 'De inhoud telt, niet wie het grootst is'
Een half jaar is ze nu burgemeester van de gemeente Waterland. Met hart en ziel, maar ook wel met zorg. Want overleeft een kleine gemeente de fusie- golf? Als het aan Luzette Wagenaar-Kroon ligt wel. Natuurlijk, je hoeft haar niet te vertellen wat een fusiegemeente is. Wagenaar (46) was voor Gemeentebelangen Drechterland zes jaar wethouder in die Westfriese plattelandsgemeente. Met acht dorpen en enkele buurtschappen vergelijkbaar met Waterland, met zijn negen kernen en 17.000 inwoners. Een kleine gemeente, maar zeker slagvaardig, zo verzekert ze.
Fusieplannen
Rondom de gemeente Waterland gonst het van de fusieplannen, al dan niet geïnspireerd door de regering, die graag ziet dat gemeenten minstens 100.000 inwoners tellen. Edam-Volendam en Zeevang zijn inmiddels zo goed als verloofd, Purmerend en Beemster gaan innig ambtelijk omarmd verder, aan de zuidgrens ligt de machtige slokop Amsterdam en in Landsmeer is deze week de discussie over de bestuurlijke toekomst losgebarsten. Fuseren is in Waterland vooralsnog niet aan de orde; het college en de gemeenteraad zijn tegen. Maar hoe lang nog? Is Waterland niet dat laatste opstandige Gallische dorpje uit de Asterix-boeken?
Luzette Wagenaar is overtuigd van de bestuurskracht van een kleine gemeente. „Het gaat er niet om wie de grootste is, maar om wie de meeste overredingskracht heeft. Ik heb me nooit als Calimero opgesteld." Ervaring als bestuurder heeft ze genoeg en geïmponeerd door politieke zwaargewichten is ze allerminst. Het zal haar niet gebeuren dat de buren geen tijd voor haar hebben: „Als ik Eberhard van der Laan (burgemeester van Amsterdam, red.) wil spreken, dan spreek ik hem ook. En Adri Duivesteijn (de machtige PvdA-wethouder in Almere, red.), ik heb zijn 06-nummer. Kijk, waar het om gaat, is datje vanuit de inhoud opereert, de maat doet er dan niet toe."
Wagenaar is actief binnen de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, als pleitbezorger van de kleinere gemeenten. Juist die krijgen het moeilijk, nu ze veel taken van Rijk en provincie moeten overnemen: de jeugdzorg, de maatschappelijke ondersteuning, de bijstand. Veel extra werk en niet voldoende extra geld. En dat in een tijd dat de meeste gemeenten, ook Waterland, sowieso fors moeten bezuinigen. Toch meent Wagenaar dat ook een kleine gemeente daar mee uit de voeten kan: „Er zijn binnen de VNG meerdere onderzoeken gedaan naar het functioneren van kleinere gemeenten, en die doen het hartstikke goed, ook als het gaat over de uitvoering van de WMO en de WWB, de wet werk en bijstand. Voor zaken waarin je als gemeente niet zo ervaren bent zoek je samenwerking, partners. Ik ben een groot voorstander van het poldermodel, er samen uitkomen op basis van de inhoud.
Argumenten
Maar dat is dan toch vooral afhankelijk van de kwaliteit van de lokale bestuurders. Wagenaar: „Je moet met goede argumenten komen en dat vergt meer van bestuurders, die moeten harder werken. Waar het eigenlijk vooral op neer komt, is het onderhouden van je relaties. Ik vind, je moet af en toe geven, dan kun je ook iets terug verwachten. Dat vergt ook iets van de grotere gemeenten: niet van 'ik ben de grootste', maar 'ik geef jullie de ruimte'." Maar tegelijk, zegt ze erbij, moet je soms keihard zijn als bestuurder. „Je kunt niet altijd blijven pamperen. "
Gemeenteraad
De gemeenteraad in Waterland verliest zich soms uren in details en gekissebis. Zoals de afgelopen raadsvergadering, die over twee avonden moest worden uitgesmeerd, en waarvan de agenda nog niet is afgewerkt. Wagenaar: „Geen systeem is optimaal, maar ik sta toch positief tegenover het onze. Burgers krijgen de mogelijkheid om in de gemeenteraad in te spreken over wat hen bezighoudt, en kunnen vragen van de gemeenteraad beantwoorden. De burger wordt gehoord door de raad. Al moet ik zeggen dat mensen soms wel erg lang moeten wachten voor hun onderwerp aan de beurt is."