Cultuur of commercie? Cultuur en commercie!
Een dezer dagen neemt het college van B&W een besluit over de invulling van het Speeltheater aan het Damplein. Al maanden geleden hebben verschillende belangstellenden zich gemeld om invulling te geven aan het mooie en centraal gelegen gebouw. Hoewel er een lokale lobby op gang is gekomen om er een culturele invulling aan te geven, lijkt er voor een commerciële invulling meer kans van slagen. Het is inmiddels een oude discussie: hoe kan het toch dat de kaasstad zo weinig invulling heeft gegeven aan zijn kaasverleden. Overal in de regio worden toeristische bezoekers geleid naar kaasmakerijen, waar het ambachtelijke proces inzichtelijk is gemaakt. Bezoekers genieten van deze oer-Hollandse productieprocessen.
In Edam ligt een eenmalige kans om via een groot en creatief kaasbedrijf een echt kaasmuseum annex –makerij binnen de stadsgrenzen te halen. Dit zou een belangrijke aanvulling zijn op het toeristische pakket van de gehele gemeente en Edam in het bijzonder. Een opsteker ook voor de winkeliers en horeca, die het al enkele jaren en in steeds grotere mate zwaar te verduren hebben. En ook een mooie aanvulling op de proeverij in de pakhuizen van de Gestam. Daar proef je niet alleen de beste kaas, maar ook de eeuwenoude sfeer van de prachtige kaaspakhuizen. De komst van een publiekstrekker in de vorm van een kaasmuseum annex –makerij zal ongetwijfeld zorgen voor extra aantrekkingskracht richting Edams centrum. Dat dit ook nog eens wordt ingevuld op een locatie waar in de 16e eeuw een heuse en Edams eerste kaaswaag stond, maakt het alleen maar leuker! Niet voor niets heette de huidige Breestraat in vroeger tijden de Kaasstraat.
Een keuze voor een kaasmuseum/makerij betekent dat het plan om het Speeltheater in te richten voor culturele doeleinden niet door kan gaan. En dat is natuurlijk jammer! Edam kent van oudsher een zeer divers cultureel leven. Dat vindt nu grotendeels versnippert plaats en kent geen grote sturende motor (meer). De wens om het in centrum van Edam het culturele leven een impuls te geven hoeft door een veranderende invulling van het Speeltheater niet verloren te gaan. Op enkele tientallen meters afstand van genoemd theaterzaal ligt een prachtig kerkje. De Lutherse kerk wordt nu al regelmatig ingezet voor culturele uitvoeringen. Ook in het verleden heeft deze mooie intieme kerk onderdak geboden aan theater- en muziekvoorstellingen.
De kerkgemeente is als eigenaar en eerste gebruiker uiteraard verantwoordelijk voor wat er met het monumentale kerkje gaat gebeuren. Duidelijk is wel dat Kerkgemeente Edam uiteindelijk een keuze moeten maken. Sinds 2007 zijn drie protestantse stromingen officieel één. Naast de Grote Kerk beschikt de kerkgemeente over nog twee kerken. Een zware last voor een relatief kleine kerkelijke gemeenschap. Een grotendeels culturele bestemming voor de huidige Lutherse kerk zou twee vliegen in één klap kunnen slaan: behoud van het prachtige monument als openbare ruimte en een gebruik dat aansluit bij de sfeer en uitstraling van het gebouw aan de Voorhaven. En waarschijnlijk voor heel wat minder huur dan het huidige Speeltheater!
Redactie de Stadskrant