Nieuwe koers Sociale Werkvoorziening Baanstede (foto)

Per 1 januari 2014 wordt naar alle waarschijnlijkheid de Participatiewet van kracht. Het doel van deze wet is het aantal mensen in de sociale werkvoorziening te beperken van 100.000 mensen tot 30.000 mensen. De nieuwe regelgeving gaat gepaard met forse bezuinigingen op de rijkssubsidie. Dit heeft grote gevolgen voor de werknemers van een van de grootste werkgevers van Noord-Holland: de Sociale Werkvoorziening BaanStede in Purmerend.

Als we Frank Verheul spreken, heeft hij zojuist een lovend artikel over de samenwerking met een regionale werkgever gelezen. “Als werkgevers eenmaal met onze mensen werken, zijn ze enthousiast. De investering vertaalt zich in een gemotiveerd team harde werkers, waarvan het positieve karakter uitstraalt op de rest van het bedrijf.” Frank Verheul is sinds 1 mei 2011 algemeen directeur bij BaanStede in Purmerend. Frank: “Sociale werkvoorzieningbedrijven bestaan al zo’n veertig jaar. In Nederland werken we met 93 lokale sociale werkvoorzieningbedrijven, waarvan BaanStede in Zaanstreek-Waterland er één is. In de loop van de jaren heeft BaanStede zich ontwikkeld tot een arbeidsontwikkelings- en re-integratiebedrijf voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, maar ook voor andere groepen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met meer dan 1000 werknemers zijn wij een van de grootste werkgevers in de provincie Noord-Holland.”

Team
Frank Verheul spreekt zich eerlijk uit over de ontstane situatie binnen de sociale werkvoorziening: “De rijksoverheid en de gemeenten hebben altijd behoorlijk wat geld moeten bijleggen: dat kunnen en willen ze niet meer. Het traditionele sw-bedrijf had van oudsher een zorgzaam karakter, wat er soms voor zorgde dat cliënten onbedoeld werden gehospitaliseerd: men vond het veilig werknemers in een beschermde omgeving met goede voorzieningen te laten werken. Terwijl iemand met een beperking vaak beter af is in een ‘normale’ werkomgeving. Ik maak graag de vergelijking met sport: als je in een beter team speelt, word jij zelf ook beter. In een ‘gewone’ onderneming word je behandeld als één van de werknemers. Het dragen van bedrijfskleding, behandeld worden als een collega, lunchen in het bedrijfsrestaurant: dat is voor meeste werknemers heel gewoon, maar dat soort zaken draagt bij in het gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen van de cliënten. En dat komt de kwaliteit van het werk ten goede.”

Social firm
Het bestuur van BaanStede maakte onlangs haar meerjarenvisie bekend. Frank: “De toekomst van onze cliënten ligt bij de reguliere werkgevers in de regio. Wij zorgen als detacheringorganisatie voor zowel groeps- als individuele detachering naar reguliere werkplekken. Wij zullen ook de begeleiding op de werkplekken verzorgen. Voorts kunnen wij onderdelen van bedrijfsprocessen overnemen, zoals logistieke of productieprocessen. Hiervoor loopt momenteel een veelbelovende pilot bij een groot distributiecentrum in Middenbeemster.” Een andere ontwikkeling waar Frank een groot voorstander van is, is het opzetten van de zogenaamde social firm. Frank: “Een social firm is een organisatie waar werkgelegenheid wordt gecreëerd onder bedrijfseconomische condities. Een vorm van innovatief ondernemerschap waar rendement op investeringen, duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen gelijk opgaan. Onze cliënten kunnen één op één over en de begeleiding blijft volledig intact. Prachtig voorbeeld zijn onze succesvolle kringloopwarenhuizen Noppes. In de Purmerendse vestiging werken circa 35 BaanStedelingen die, mede daardoor, midden in de samenleving staan.”

Zeepkist
Het wegvallen van de gemeentelijke subsidies maakt dat de sw-bedrijven op zoek moeten naar een nieuw verdienmodel. “Het zijn roerige tijden”, beaamt Frank. “De ontwikkelingen zorgen voor veel interne onrust en dat is begrijpelijk. Dat het traditionele sw-bedrijf gaat veranderen, lijkt een feit. Maar deze ontwikkeling biedt ook kansen voor een vernieuwde vorm van begeleiding voor onze mensen. Die vernieuwde vorm ontwikkelen wij samen met de gemeentes en de werkgevers. Onze cliënten spelen daar zelf ook een belangrijke rol in. Ik zal net zo lang op mijn zeepkist blijven staan en de boodschap herhalen tot de angst en onzekerheid zijn geweken voor inspiratie en vertrouwen.”