Alsnog geld terug voor gedupeerde beleggers Safe Haven: vrijdag feestavond in Volendam (foto)
Jan Tuijp en Bouke Huisenga 'verslaan' drie banken na 14 jaar procederen
ABN Amro moet na veertien jaar procederen 42 beleggers 2,9 miljoen euro betalen, exclusief wettelijke rente vanaf 1999. Zo luidt het vonnis van de rechtbank in Haarlem in de zaak van het frauderende beleggingsbedrijf Safe Haven. Als sturende krachten in Safe Haven zijn Rob van H. uit Wormer en Jaap M. uit Volendam eerder strafrechtelijk veroordeeld. In de civiele procedure moeten zij nu 6,9 miljoen euro, de volle inleg destijds, terugbetalen, inclusief rente 14 miljoen euro. Dat ze betalen is onwaarschijnlijk. Beiden gaan berooid door het leven. Met de storting van ABN Amro haalt de Stichting Volendam voor de gedupeerden 8o procent terug van de inleg in Safe Haven. Ook een twintigtal beleggers uit de Zaanstreek krijgt geld terug.
ABN Amro wilde eerst niet schikken, maar moet nu van de rechtbank alle gedupeerden betalen. De Stichting Volendam, met Jan Tuijp (ex-BZN) en Bouke Huisenga als boegbeelden, reageert 'dolblij'. Zij vieren dit vrijdagavond met een groot feest in verenigingsgebouw St. Jozef voor de deelnemers. „Alle reden voor een groot feest", zegt Jan Tuijp opgelucht. Jan Tuijp is zelf 'flink gedupeerd' in de beleggingsfraude van het kantoor Safe Haven in Purmerend, dat geld zou beleggen in zogenoemde voorgeplaatste aandelen. Hij is ook degene die maart 1998, de computer is nog in opkomst, argwaan krijgt als opgegeven koersen niet overeenkomen met die in het Financiële Dagblad.
Op internet blijkt het koersverloop van aandelenportefeuilles niet te kloppen de cijfers van Safe Haven. Uit telefonisch contact met Amerikaanse bedrijven blijken geïnvesteerde aandelen ook helemaal niet te bestaan. Jan Tuijp: „Ik confronteer Jaap M. met die dodelijke wetenschap: hij reageert koeltjes. Daarvoor met je bij Rob zijn'. Toen wist ik het al bijna zeker; het geld is weg!" Jan Tuijp vindt andere gedupeerden. Samen met Bouke Huisenga, die ook een aantal gedupeerden vertegenwoordigt en bij Deloitte werkt, schakelen zij Forensic Accountants van Deloitte in. Zij leggen een netwerk van list en bedrog bloot, waarmee Tuijp en Huisenga naar het Inter Regionaal Fraude Team (IRFT) stappen. Het team doet tien maanden onderzoek in binnen- en buitenland voor de rechtszaak. Tuijp en Huisenga krijgen 21 ordners met onderzoeksmateriaal voor hun civiele zaak. Het gouden bewijsstuk komt uit Volendam zelf: filiaalmanager Ate van der Meer informeert de hoofddirectie van de Generale Bank via een intern memo dat Safe Haven belegt zonder vergunning, in Volendam een bankrekening heeft en hoe het nu verder moet?' Gedateerd mei 1996.
Gouden bergen zijn het nooit geworden, deelnemers raakten zelfs in financiële problemen. Beleggers uit Volendam en de Zaanstreek zagen, midden jaren negentig, via het beleggingskantoor Safe Haven in Purmerend 17 miljoen gulden in rook opgaan. Veertien jaar na dato worden vrijdag - tijdens een heuse feestavond - alsnog gouden enveloppen uitgereikt.
Gedupeerden krijgen 80 procent van hun inleg terug. Deze positieve uitkomst van de civiele procedure, aangespannen door de Stichting Volendam, is vooral het succes van bestuursleden Jan Tuijp en Bouke Huisenga. Zij hebben zich al die jaren ingezet voor rehabilitatie en schadeloosstelling van de beleggers. „Mensen zijn bespot en uitgelachen, als zouden zij op snel geld beluste gokkers zijn. Dat is helemaal niet zo. Beleggers werd een fatsoenlijk rendement voorgehouden, geen extreme winsten. Zelfs de directeur van de lokale bank noemde beleggen in Safe Haven 'veiliger dan de Nederlandsche Bank'. Geld lenen, was ook geen enkel probleem. Maar het bleken allemaal luchtkastelen, pure oplichterij."
Vriendschap
Rechercheren en procederen werd voor Jan Tuijp een tweede carrière na BZN. Voor Bouke Huisenga een tweede baan naast zijn werk als fiscalist. De beide Volendammers hebben er, behalve 'geld terug' en voldoening, een vriendschap voor het leven aan overgehouden. „Ook onze vrouwen werden vriendinnen." De uitspraak is vooral een overwinning op de banken die na elkaar - Generale Bank overgenomen door Fortis, overgenomen door ABN Amro - halsstarrig weigerden om gedupeerden tegemoet te komen. Tijdens de feestavond zullen alle verhalen opnieuw de revue passeren. „We hebben gestreden voor gerechtigheid", vinden de twee. ,,Mensen zijn beduveld. Er is met andermans geld gespeeld. Eigen verliezen werden aangezuiverd. Het fonds had geen vergunning om te beleggen, was illegaal bezig. De bank wist er van en liet ze gewoon hun gang gaan. Jammer dat het veertien jaar moest duren. Dat had niet zo hoeven zijn, als de bank gewoon zijn verantwoordelijkheid had genomen. Wij wilden wel schikken." Safe Haven was actief in de periode maart 1996 tot zomer 1998 en werd geleid door Rob van H. uit Wormer en Jaap M. uit Volendam, die - al noemt hij zich zelf 'gedupeerde' - ook zelf aan de knoppen draaide en actief nieuwe beleggers wierf.
Taakstraf
M. was al klant bij Van H., werkzaam in loondienst. Toen Van H. voor zichzelf begon, ging M. mee. Hij wierf nieuw kapitaal in Volendam, onder anderen bij bandleden van BZN, ondernemers Bart Smit (speelgoed) en Jan Veerman (horeca). Rob van H. trok Zaanse klanten. Hij werd in 2003 veroordeeld voor fraude. De zaak tegen Jaap M. werd aangehouden na wraking van de rechter. In 2007 resteerde alleen nog een taakstraf van 50 uur voor schuldheling, specifiek voor het aannemen van gestolen obligaties.
Beiden zijn in de civiele procedure veroordeeld tot terugbetaling van 6,9 miljoen euro aan de beleggers. „Daarvan staat alleen de overwaarde (kwart miljoen euro) uit de verkoop van het huis van M. op een derden rekening bij de notaris. Van de rest van de vordering moet je niet verwachten dat die inbaar zal zijn. Beiden lopen berooid rond. We houden ze nauwgezet in de gaten. Volgens het politieonderzoek hebben ze er een tijdlang goed van geleefd, maar is het geld verdampt."
Tuijp en Huisenga zeggen altijd te hebben vertrouwd op een goede afloop. „We hebben wel eens tegen elkaar gezegd: Stel dat we het toch verliezen. Hoe kunnen we de mensen dan nog onder ogen komen? Elke keer als er weer geld moest worden gestort voor een nieuw proces of een deskundige, dan waren we wat blij als iedereen weer meedeed. Dit is het succes van het collectief."