Werkgroep Eilandraad Marken lanceert alternatief plan voor versterking omringkade (kaart)

Het eiland Marken wordt een beetje groter. Althans, als het aan de Markers zelf ligt: onder de bevolking is veel steun voor de aanleg van een nieuwe dijk rondom het voormalige eiland. Een initiatief vanuit Marken zelf dat ervoor moet zorgen dat de eilandbewoners de komende decennia droge voeten houden. Er wordt al lang gesproken over dijkversterking op Marken. Op veel plekken voldoet de omringdijk, eigendom van Rijkswaterstaat, niet meer aan de eisen. Hij moet opgehoogd en verstevigd worden. Rijkswaterstaat heeft daarvoor diverse mogelijkheden onderzocht, die allemaal uitgaan van verbetering van de bestaande dijk.

Maar het kan ook anders, zegt een werkgroep van de Eilandraad Marken die nauw betrokken is geweest bij de plannen. De werkgroep, bestaande uit Marker mannen met een technische achtergrond, heeft een alternatief plan ontwikkeld: ’Buitendijks versterken’ noemen ze het en het komt er eigenlijk op neer dat rond het eiland, in de Gouwzee en het Markermeer, een nieuwe dijk wordt aangelegd.

Voordeel

Dat kan op een stevige ondergrond waardoor er niet of nauwelijks sprake is van verzakking, stelt de werkgroep dijkversterking. Dat alleen is al een groot voordeel ten opzichte van het versterken van de huidige dijk. Want daarmee blijft het toch een beetje aanmodderen. Die blijft verzakken en soms in een hoog tempo. ,,Ervaring aan de noordkade leert dat ophoging van één meter in slechts elf jaar teniet is gedaan’’, zegt Jacob Zeeman van de werkgroep. ,,Maar ook nu zakt de dijk rond Marken nog met één á twee centimeter per jaar. Binnen de planperiode voor de komende vijftig jaar is zeker één tot twee groot onderhoud noodzakelijk.’’ Maar een nieuwe dijk biedt ook andere belangrijke voordelen. Om de plannen van Rijkswaterstaat te kunnen uitvoeren moet binnendijks een strook van circa vijfenhalve kilometer grond onteigend moeten worden van particulieren. Dat zijn doorgaans tijdrovende procedures. Daardoor gaat bovendien een belangrijk leefgebied van weidevogels verloren, dat met een nieuwe dijk gespaard kan blijven.

Schaapjes

Verder blijft met het alternatieve plan van de werkgroep de Marker bevolking veel overlast bespaard. Er zijn geen ingrijpende damwandconstructies nodig en materiaal kan over water worden aangevoerd zodat zware vrachtwagens met grond niet door Marken hoeven. Bovendien kunnen recreanten tijdens de werkzaamheden goeddeels gebruik blijven maken van de huidige dijk. Die kan, als de klus geklaard is, dienen ter ondersteuning van de nieuwe dijk en eventueel beweid worden door schapen. En daarmee gaat dan ook weer een grote wens van veel Markers in vervulling: schaapjes terug op de dijk.

Een stabiele dijk op stevige ondergrond

Een nieuwe dijk kan volgens de werkgroep dijkversterking van de Eilandraad Marken worden aangelegd op grondverbetering. Dat houdt in dat slappe grond zoals klei of veen, wordt verstevigd om het draagvermogen te vergroten en verzakking in de toekomst tegen te gaan of te verminderen.

Voor grondverbetering zijn verschillende methoden. Bijvoorbeeld door het samendrukken van bodemlagen, het injecteren daarvan met steviger materiaal of het verwijderen van lagen veen of klei en die te vervangen door zand. Grondverbetering wordt in de weg- en waterbouw veelvuldig toegepast. Volgens de werkgroep is het succes daarvan bewezen, ook op Marken: ,,De verbindingsdijk (vanaf de Nes naar Marken, red.) is ook op grondverbetering aangelegd, in 1957, en deze staat nog als een dijk. Dat wil zeggen: geen zettingen en al meer dan vijftig jaar geen onderhoud.’’

Alternatief plan is ’een knap stukje werk’

Het alternatieve plan van de werkgroep dijkversterking oogst op Marken veel lof onder de bevolking en ook Rijkswaterstaat heeft er enthousiast op gereageerd. ,,Een knap stukje werk’’, zegt projectleider Bart Spaargaren van Rijkswaterstaat. ,,Ik wil het zeker serieus benaderd zien, helemaal als blijkt dat er draagvlak voor is op Marken.’’ ,,Maar er zijn natuurlijk nog wel wat hobbels te nemen. Zo moet er afstemming plaatsvinden met het hoogheemraadschap, de provincie Noord-Holland, de gemeente Waterland en het Rijk. Het gaat hier om beschermd Natura 2000-gebied. Met dit alternatief neem je een stuk Markermeer en Gouwzeeweg en ik wil graag zien hoe dat gaat vallen. En dan moet ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zich er nog over buigen.’’ En dan zijn er nog de kosten, waarvan niemand op dit moment precies weet hoe hoog die zullen worden. Spaargaren: ,,Het plan dat nu op tafel ligt, is al veel duurder dan verwacht: 30,5 miljoen euro en daar is nog geen dekking voor. Deskundigen van Rijkswaterstaat gaan nu naar dit alternatief kijken en zullen kostenramingen maken.’’