Cor van Zanen; boegbeeld van de Edamse duivensporters
Een van de sporten waar wij in Nederland vrijwel geheel overheen kijken is de duivensport. Duivensport? Juist, duivensport! De sport die al sinds mensenheugenis wordt beoefend met postduiven lijkt een plekje te hebben gevonden, ver weg van de sportsnelweg. Toch een beetje vreemd wanneer je bedenkt dat Amsterdam ooit 2000 liefhebbers telde en in Edam zelfs twee duivensportverenigingen actief waren. Dat ligt inmiddels ver achter ons, maar het geeft maar weer dat het een serieuze aangelegenheid was en is.
Een van de boegbeelden voor de duivensport in Edam is Cor van Zanen. Het zicht op de hokken van Cor en de duiven die er omheen cirkelen is een dermate vertrouwd beeld langs de Lingerzijde en Schepenmakersdijk, dat je haast gaat denken dat dit al eeuwen zo is geweest. Afgelopen vrijdag sprak ik Cor in zijn zonovergoten tuin en had het met hem over zijn kennismaking met de duivensport en hoe deze zich door de jaren heen heeft ontwikkeld.
“Ik kwam in aanraking met de duivensport door mijn ooms Freek en Dirk Wakker. Ome Freek had in Katwoude een hok met duiven en ome Dirk in Edam. Indertijd vlogen de duiven op zondag hun wedstrijden en moest ik de ringetjes van de binnengekomen duiven van ome Freek, naar de klok bij de Waag in Monnickendam brengen. Dat ging op de fiets. Je fietste je een ongeluk maar ja, er was indertijd maar één klok. Ik had toen ook een baantje bij groenteboer Hillaart en hij had ook duiven die ik mocht verzorgen. Stilaan werd ik dus besmet met het virus. In 1948 mocht ik zelf duiven houden van mijn ouders en dat heb ik volgehouden tot ik in 1952 serieus ging studeren. Na mijn studie pakte ik in 1958 de draad weer op en heb hem nooit meer losgelaten. Ik kwam toen aan mijn duiven door mijn ome Freek. Hij was geëmigreerd naar Australië en kwam op familiebezoek in Nederland en ook om er postduiven te halen. Die wilde hij Australië binnen smokkelen, want er mochten geen uitheemse dieren naar binnen. Hij kreeg 20 duiven van de familie en nam er uiteindelijk 4 mee. De 16 duiven die over bleven waren mijn startkapitaaltje. Het is hem overigens gelukt om de duiven binnen te smokkelen.
In Edam had je de Edamse Luchtpost, een florerende vereniging. Maar zoals je wel in meer verenigingen hebt kwam er een conflict en de vereniging splitste zich op in de Edamse Luchtpost en Strijd & Vriendschap. Ook die verenigingen draaiden naar behoren, maar in 1979 kreeg eenieder zijn gezonde verstand weer terug en kwam via een fusie SVEL tot stand. Inmiddels zitten we op 16 vliegende leden.
Waarom duivensport qua populariteit terugloopt? Daar zijn veel redenen voor aan te wijzen. Duiven zijn handenbinders. Je kunt niet zomaar even op vakantie, want dan moet er wel iets geregeld worden. Vraag maar aan mijn vrouw. Die weet er alles van. Een andere reden is dat de tuinen van de nieuwbouwwoningen alsmaar kleiner worden gemaakt en dat mensen helemaal niets meer van elkaar kunnen hebben. Men ergert zich tegenwoordig al heel snel aan de buren. Een kwalijke ontwikkeling. Derde belangrijke reden zijn de kosten. Het voer is prijzig. Een digitale duivenklok komt op € 1000 en om wedstrijden te vliegen ben je per duif € 1 tot € 10 kwijt.
Veranderingen in de sport? Er zijn de laatste jaren heel veel zaken veranderd. De duiven worden nu via computers geregistreerd als ze binnen komen. Dat gaat via chips in de ringen en een antenne bij de treeplank. Waren vroeger de korte snelle vluchten populair, tegenwoordig draait alles om de langeafstandsvluchten, de zogenaamde fond. Winnaars van vluchten vanuit Barcelona, Rome, Bordeaux of St. Vincent komen volop in de publiciteit. De winnende duiven worden ook maar al te vaak gekocht door Aziaten voor idiote bedragen, of worden ook nog wel eens gestolen. Nee, je kunt geen winnaars kweken. Twee winnende ouders leveren nog geen 3e winnaar op. Neem van mij aan; een aansprekende uitslag is 50% prestatie en 50% geluk.
De laatste jaren probeert de bond de sport onder de aandacht te brengen bij de jeugd. Via de media is men actief en er worden ook bezoeken aan scholen gebracht. Er zijn zelfs scholen die een eigen duivenhok hebben, dus kennelijk is er wel degelijk belangstelling. Ik denk dat het imago van sport voor oude mannetjes veel jongelui ook nog tegen houdt. Wij zullen ons moeten moderniseren en ingaan op hulpmiddelen die je met automatisering kunt inzetten. Hopelijk gaat ons dat lukken!