Begroting 2014: Edam-Volendam koersvast in de storm
Het college presenteert een begroting zonder begrotingstekort en verschuift de financiële uitdaging niet naar de toekomst.
In plaats van zeilen bijzetten is het in zwaar weer juist nodig om zeilen te reven om op koers te blijven. En het is zwaar weer in financieel-economisch Nederland. Het overgrote deel van de gemeentelijke inkomsten komen rechtstreeks van het rijk en de enorme rijksbezuinigingen zijn dan ook direct voelbaar.
Bij ongewijzigd beleid ontstaan daardoor flinke tekorten op de gemeentebegroting. Dat willen we natuurlijk niet, dus hebben we zeilen gereefd om op koers te blijven. Als de conceptbegroting door de gemeenteraad wordt overgenomen blijven we op koers liggen. De begroting 2014 en de raming 2015 tot en met 2017 is reëel en sluitend.
Onroerendezaakbelasting (OZB) en de voorzieningen
Er wordt door het college niet voorgesteld de OZB extra te verhogen. Alleen de eerder afgesproken inflatiecorrectie van 1.5%. Ook wordt niet voorgesteld om voorzieningen te sluiten of fundamenteel aan te tasten. Waar mogelijk is nog extra geld vrijgemaakt voor nieuw beleid ten behoeve van een aantal lopende projecten en noodzakelijke geachte voorzieningen. Dit sluit aan bij de afspraken in het coalitieakkoord. Zo wordt er ingezet op het efficiënt toepassen van automatiseringsmogelijkheden, wordt de decentralisatie van toezicht en handhaving van de nieuwe Drank- en Horecawet ingevuld en wordt de uitvoering van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan voortgezet met speciaal accent op de verkeersveiligheid van schoolroutes.
Tevens wordt een onderzoek gestart naar betaald parkeren voor bezoekers, als nieuw instrument voor de parkeerknelpunten en wordt het onderhoud aan zowel bruggen als wegen verder opgeschroefd. Ook is er nog een aantal prioriteiten ingepland zoals de renovatie van de algemene begraafplaats in Edam en zijn de middelen voor de uitvoering van de nota Jeugdbeleid 2013-2016 zeker gesteld. De bouw en de verkoop van de woningen in de Broeckgouw verloopt volgens planning, maar toch kiest het college er voor om, gezien de huidige marktomstandigheden, een aantal luxewoningen om te zetten in woningen in een goedkoper segment.
De Toekomst
De nabije toekomst voor alle gemeenten en dus ook voor Edam-Volendam ziet er in financieel opzicht niet gemakkelijk uit. Er komen grote (nieuwe) financiële uitdagingen. Er moeten, als gevolg van de nieuwe rijksbezuinigingen, op gemeentelijk niveau nog pijnlijke politieke keuzes worden gemaakt. Zo verandert er de komende jaren veel op het gebied van zorg en welzijn. De gemeente krijgt door de overheveling van de jeugdzorg en passend onderwijs nieuwe taken en bevoegdheden. Ook de overheveling van AWBZ functies naar de Wmo en de uitvoering van de nieuwe Participatiewet zorgt voor een uitbreiding van de gemeentelijke taken. Maar wat de financiële gevolgen voor ons zijn is nog steeds niet duidelijk. Ondanks of juist door deze onduidelijkheden en de economische crisis blijft het college onverkort werken aan het financieel gezond houden van de gemeente. Dit met als uitgangspunt zoveel mogelijk behoud van de relatief lage inwonerslasten. Iets wat tot nu toe nog steeds gelukt is.
Wel bezuinigen (ruim € 8 miljoen in 4 jaar)
Om op koers te blijven ondanks de enorme kortingen in onze rijksuitkering zijn de komende vier jaar extra bezuinigingen nodig. Daarmee behouden we onze sterke financiële ruggengraat en verleggen we de financiële problemen niet naar de toekomst. Het college van B&W heeft daarom een pakket aan besparingen en bezuinigingen aan de gemeenteraad voorgelegd van € 1,5 miljoen in 2014, oplopend naar € 2,4 miljoen in 2017. In totaal wordt er gedurende deze vierjarenperiode ruim € 8 miljoen minder uitgegeven dan bij ongewijzigd beleid het geval zou zijn. Deze aanpak berust op drie pijlers: personele besparingen, financieel-economische maatregelen en versobering in de overige uitgaven, zoals goederen, diensten en aankopen etc.
Aan directe en indirecte personeelskosten wordt gedurende deze vierjarenperiode € 2 mln minder uitgeven en door vermindering van bestuurskosten (aantal wethouders van 4 naar 3) komt hier in vier jaar nog € 360.000 boven op. De voorgestelde financieel-economische besparingen bedragen ruim € 1,7 mln. Dit wordt bereikt door versnelde afschrijvingen en sanering van oude investeringen. De verlaging van de materiële uitgaven bedraagt in dit vier-jaren pakket ruim € 4 mln. Forse bedragen, maar van de voorgestelde bezuinigingen in deze ronde wordt toch verwacht dat de inwoners er slechts in beperkte mate hinder van gaan ondervinden. In de begroting is een detailoverzicht opgenomen van deze maatregelen. Er wordt vooral een beroep gedaan op (nog) efficiënter werken, het nog zorgvuldiger kiezen van prioriteiten en het benutten van de lopende kerntakendiscussie.
De komende periode wordt benut om op zorgvuldige wijze tot vermindering van een aantal taken te komen. Onder het motto ‘koersvast in de storm’ zijn dit de drie pijlers waar de begroting van Edam-Volendam voor de komende jaren op gebouwd is.
Lastenverzwaring
Zoals gesteld zal, los van de door de gemeenteraad eerder besloten inflatiecorrectie van de OZB, het genoemde pakket maatregelen nu nog niet leiden tot lastenverzwaring en aantasting van de voorzieningen. Wel dient rekening gehouden te worden met de uitvoering van het meerjarig Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) waar twee jaar terug toe is besloten. Om het rioolsysteem te onderhouden en waar nodig te verbeteren vergt dit in onze laaggelegen gemeente een meerjarige forse inspanning. Ieder jaar ontvangt de gemeenteraad een voorstel over de voortgang van deze werkzaamheden en de daarbij behorende kosten. Dit jaar zal de stijging in de lijn liggen van de prognose, te weten 10%. Hierover wordt volgens afspraak een afzonderlijk voorstel ingediend.
Financieel gezond
Edam-Volendam is financieel gezond en beschikt over een stevige financiële reserve, maar deze is niet onuitputtelijk. Vandaar dit pakket aan maatregelen. Naar de toekomst toe zal er zorgvuldig en evenwichtig moeten worden geopereerd. Deze meerjarenbegroting is weliswaar reëel en sluitend, maar de signalen uit Den Haag zijn niet optimistisch. Nieuwe rijksbezuinigingen zullen – in het beleid van het college – aanleiding zijn tot een nieuwe bezuinigingsronde. Heldere keuzes moeten worden gemaakt. Dit vraagt een grote medewerking en participatie van alle betrokken partijen, zowel intern als extern. U kunt op ons rekenen.