TVE, je vraagt er om. IJsselmuiden had net een opstand van ambtenaren op het stadhuis achter de rug. Hij ging naar Cees om te vertellen dat hij verkeerd was begrepen. Dat was een leugentje om bestwil. Bij de ombudsman vertelde hij in juni 2011 (we hebben daar een verslag van) dat het Bont was die een essentiële fout had gemaakt. IJsselmuiden heeft zijn recht verspeeld om op zijn woord te worden geloofd. Uit het pleidooi dat ik van de advocaat van Bont, Cor Hellingman kreeg:
3.7 Door de advocaten van de Stichting en de overige gedaagden (hierna gezamenlijk in mannelijk enkelvoud: de Stichting c.s.) is ter zitting al getoond en uiteengezet wat toenmalig burgemeester IJsselmuiden bij de uitzending van Netwerk van 7 januari 2001 verklaarde toen hij geconfronteerd werd met een brief namens de gemeente aan de eigenaar: “Ik vind het vervelend om het nou op een ambtenaar te schuiven. Dus dat doe ik liever niet. Maar laten we het zo houden: WE WISTEN HET NIET. Het is ons niet gerapporteerd.”
3.8 Die bewering was een onwaarheid, die landelijk werd verspreid. Die onwaarheid is nu juist de enige echt onrechtmatige uiting in deze procedure. En voor iedere verstaander in het Volendamse, te beginnen met Bont zelf, maar voor elke overige goede verstaander, waaronder de ambtenaren op het stadskantoor, de brandweerwereld in Nederland, en iedere geïnteresseerde Volendammer, zeg maar heel Volendam, kon deze bewering maar één ding betekenen: de enige preventieambtenaar had zitten slapen en was schuldig aan de ramp en haar gevolgen en dat was Bont. In een gemeenschap als Volendam is de persoon dan direct geïdentificeerd. In een kleine wereld als de brandweerpreventiewereld in Nederland eveneens.
3.9 De consequenties van deze onrechtmatige uitlating voor Bont persoonlijk blijken uiteindelijk buitengewoon ingrijpend. Bont voelt de wereld onder zijn voeten verdwijnen. Zijn eigen burgemeester wijst hem voor landelijke televisie aan als de schuldige, terwijl hij juist degene is geweest die gewaarschuwd heeft voor de naderende ramp en zojuist fysiek met de overige hulpverleners de slachtoffers uit de brandende bar heeft gehaald.
3.10 Het niet publiek wegnemen van de voor Bont nadelige gevolgen van de uiting van IJsselmuiden (een rectificatie in de zin van art. 6: 167 BW) staat aan de basis van het onderhavige geschil. De gemeente stelt zich sinds de Stichting namens Bont ageert, derhalve vanaf 2010 op het standpunt dat zij reeds in haar publicatie van 10 januari 2001 in het NiVo heeft gerectificeerd en noemt dat bovendien een rehabilitatie. Dat is apert onjuist.
3.11 Ik verwijs u naar de publicatie (prod. 15 eisers, maar beter leesbaar in Bijlage B-3 bij prod. 28 eisers). In de tekst wordt niets gerectificeerd. Er wordt slechts betreurd dat in de berichtgeving in de media het beeld is ontstaan waaruit afgeleid zou kunnen worden dat de verantwoordelijkheid voor één en ander bij ambtenaren zou liggen. Vervolgens wordt met verwijzing naar een eerdere verklaring van B&W waarin B&W de volledige bestuurlijke en politieke verantwoordelijkheid voor de besluitvorming, de controle en de naleving op zich neemt, het vertrouwen in alle ambtenaren uitgesproken.
3.12 De publicatie is als rectificatie reeds onvoldoende en gerehabiliteerd wordt niemand door dit berichtje (in omvang is het ook ontzettend armetierig: een kolommetje in een blad dat op dat moment vol rouwadvertenties staat). Het is geen rectificatie, omdat het bericht niet meer is dan een bevestiging van de normale verhoudingen. Mijn secretaresse kan per ongeluk een advies aan mijn cliënt aan de tegenpartij sturen. Haar fout, maar mijn verantwoordelijkheid. Natúúrlijk is het college dus politiek-bestuurlijk verantwoordelijk, maar door dat te verklaren blijft de vraag juist volledig open of de ambtenaar in kwestie, Cees Bont, nu wel of geen fout heeft gemaakt. Sterker nog het bekrachtigt juist het beeld dat B&W de politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen voor de fouten van hun ambtenaren.
3.13 Dat is ook exact de strekking van IJsselmuidens uitspraak: “We wisten het niet. Het is ons niet gerapporteerd. Maar we vinden het vervelend om het nou op een ambtenaar te schuiven en nemen onze verantwoordelijkheid.” Dat dit beeld ‘er is een fout gemaakt door een ambtenaar, maar wij wisten van niets’ ook zo geïnterpreteerd wordt, wordt pregnant duidelijk in het artikel dat naast de verklaring van B&W is gepubliceerd (prod. 25 Stichting c.s.). Inmiddels weten we dat Cees Bont door alle onderzoekers is vrijgepleit van iedere fout, maar oud-burgemeester IJsselmuiden herhaalt ruim tien jaar na dato op 30 juni 2011 dezelfde leugen voor de Nationale Ombudsman: Bont heeft naar zijn mening een essentiële fout gemaakt door alleen een wethouder in te lichten en niet het gehele college dat de gestelde termijn van 1 oktober 2000 was overschreden. Ik verwijs u naar bijlage B-21 bij prod. 28 eisers (ook prod. 13 Stichting c.s.).
3.14 De uitspraak van IJsselmuiden in het verslag is typerend voor de bestuurscultuur binnen de gemeente. Er is niets gerectificeerd. Bont wordt nog steeds een fout aan gewreven. En die opvatting, waarbij Bont (die door ieder onafhankelijk onderzoek toch was vrijgepleit) heeft Bont uiteindelijk de das omgedaan. Ten bewijze van deze cultuur van onveiligheid verwijst Bont naar zijn laatste (!) functioneringsgesprek van 2005 waarin onder het kopje ‘Verhoudingen’ staat: “Uitgelegd is dat Cees nog vaak is en wordt benaderd en bezien in het licht van de naweeën van de Nieuwjaarsbrand” (productie 2).