Kladblok: Grondwaterproblemen in Volendamse wijk Munnikenveld

Latrinevliegjes, schimmel, stank en waterrijke kruipruimten vergallen al een paar jaar het woonplezier van de bewoners van deze wijk die zo’n vijftig jaar oud is. Sinds de riolering enkele jaren geleden vernieuwd is, hebben de bewoners van deze wijk last van een te hoog grondwaterpeil. Bij de aanleg van de wijk werd er onvoldoende rekening mee gehouden dat er voor de afvoer van grondwater sloten en vijvers nodig zijn. Ze zijn er niet. Dat heeft lang geen problemen gegeven. Dat was te danken aan het rioleringssysteem van gresbuizen die het te veel aan grondwater opzogen en afvoerden. Vanaf 2011 zijn de gresbuizen in de wijk vervangen door een rioleringssysteem van pvc-buizen. Vanaf dat moment verdween de drainerende werking van de gresbuizen en steeg het grondwaterpeil met alle vervelende gevolgen die daar bij horen.

Bij de vernieuwing van het rioleringssysteem werd al van verschillende kanten gezegd: “Dit gaat niet goed”. De gemeente werd geadviseerd om naast het riool een drainagesysteem aan te leggen. De gemeente weigerde dat echter. In een recent interview zegt de verantwoordelijke ambtenaar daarover: “Als we het van tevoren hadden geweten, hadden we er gelijk op gereageerd”. Daarbij wijst hij er op dat drainage niet altijd de meest geschikte oplossing zou zijn.

Ik mis iedere vorm van deskundigheid op dit terrein, maar mij is gebleken dat er ernstige twijfel mag bestaan aan de deskundigheid van de gemeente. Je hoeft niet ver te zoeken om te ontdekken dat elders in het land er al eerder problemen zijn ontstaan wanneer gresbuizen door pvc worden vervangen. Of het nu zuinigheid of eigenwijsheid is geweest, duidelijk is dat de gemeente bij de vernieuwing van het rioleringssysteem bestaande kennis genegeerd heeft. Dit heeft onnodige overlast voor de bewoners veroorzaakt.

De gemeente gaat er nu wat aan doen. Er komt een ring van infiltratiebuizen om de wijk. Als dat niet afdoende is, wordt er mogelijk alsnog een drainage aangelegd. Omdat de grondwateroverlast onder woningen ook het gevolg is van het inklinken van de grond, adviseert de gemeente de bewoners om op eigen kosten de kruipruimtes op te hogen met zand, schelpen of schuimbeton. In combinatie met de infiltratiebuizen die de gemeente gaat aanleggen is dat misschien al voldoende.

Ik heb er de nodige problemen mee. Op de eerste plaats met dat woord ‘misschien’. Het wijst er op dat de gemeente iets gaat proberen waarvan ze zelf nog niet met zekerheid weet dat het voldoende zal helpen. Het tweede probleem dat ik heb is dat de gemeente in de persoon van wethouder Kes een kant en klaar plan op tafel legt. Het zoveelste topdown-plan. De gemeenteraad van Edam-Volendam herhaalt al een aantal jaren dat het anders en publieksvriendelijker moet. Het had dan ook voor de hand gelegen als de gemeente eerst met de bewoners aan tafel was gaan zitten om samen met hen de plannen uit te werken. Zo kweek je acceptatie en maak je gebruik van de kennis en ervaringen onder de bewoners.

Het ligt dan voor de hand dat de gemeente eerst maar eens met de bewoners in overleg gaat alvorens ze aan de slag gaat met de uitvoering van haar eigen plan. Het derde probleem is dat de bewoners geen enkele compensatie krijgen aangeboden voor de door de gemeente veroorzaakte overlast. De gemeente heeft formeel gelijk als ze stelt dat de woningeigenaar zelf verantwoordelijk is voor wat er op zijn eigen terrein gebeurt. Maar formeel gelijk hebben is niet hetzelfde als is sociale zin gelijk hebben. Bewoners hebben al vrij snel de problemen bij de gemeente aangekaart, maar hebben lang het gevoel gehad dat ze aan het lijntje werden gehouden.

Uiteindelijk is het Hoogheemraadschap de eindverantwoordelijke voor het grondwaterpeil. Iedereen betaalt daar een heffing voor en die wordt bovendien volgend jaar nog eens flink verhoogd. Het is ook bekend dat het Hoogheemraadschap wel van die gresbuizen af wil. Die voeren immers veel hemelwater dat in feite schoon is af naar de rioolwaterzuivering. Over de betrokkenheid van het Hoogheemraadschap bij de problemen in Munnikenveld wordt door de gemeente geen informatie gegeven. Daarnaast is het de vraag of er in meer wijken van Edam-Volendam vergelijkbare problemen zijn te verwachten. Insiders wijzen nu al op de problemen die te verwachten zijn bij de nieuwbouwwijk Broekgouw.