Bromet in Waterland: Ilpendams landschap

In het Louvre in Parijs hangt een schilderij van de Vlaamse schilder Anthony van Borssum dat 'Gezicht op Ilpendam' heet, Vue d'Ilpendam. Het is geschilderd in 1650 en het wonderlijke is dat elke Ilpendammer in 2013 zal weten op welke plek de schilder stond toen hij het schilderij maakte.

Tussen 1650 en 2013 veranderde de geschilderde plek nauwelijks. Natuurlijk zijn er verschillen. In de verte zie je kasteel Ilpenstein afgebeeld, dat nu vervangen is door een boerderij. Verder aan de horizon van 1650 een paar molens die nu verdwenen zijn. Maar het meeste is nog hetzelfde: de weilanden in de Purmer, het slotenpatroon, de Purmerringvaart en het riet, de kerktoren van de (nu) Hervormde kerk.

Schilderijen van Hollandse landschappen zijn geliefd en beroemd over de hele wereld. Maar de landschappen in Nederland zelf zijn vaak verdwenen door de aanleg van woonwijken, snelwegen en bedrijventerreinen. Ze bestaan alleen nog maar op de schilderijen in de (internationale) musea.

Het Ilpendamse landschap gezien vanaf de Purmerdijk bleef honderden jaren gespaard. De schoonheid van het uitzicht dat de Vlaamse schilder bracht tot het schilderen van dit schilderij, kan iedere Ilpendammer ervaren als hij zijn rondje via de Hof- en Slofbrug loopt.

De Purmerdijk is slecht en moet worden versterkt. De sloot onder aan de dijk zal verplaatst worden, begreep ik. Het landschap zal hierdoor voor het eerst in honderden jaren veranderen. Gelukkig blijft het meeste: het groene gras, de Hollandse wolkenluchten, het dorp aan de horizon. Ik heb het schilderij Vue d'Ilpendam nooit in het echt gezien. Ik kende het alleen van een foto op Internet. De foto liet ik op ware grootte uitprinten op doek. Voor 50 euro inclusief lijst was ik klaar.

Het schilderij dat ik nooit in het echt zag, van het landschap dat ik meer dan 350 jaar na dato nog dagelijks zie, hangt nu in mijn woonkamer.