Bij de stem op één partij, krijg je er in Volendam twee gratis bij ...
Bij de komende verkiezingen wordt het voor de inwoners van Volendam interessant om ‘strategisch’ te stemmen. Als ze op een van de ‘Volendammer’ partijen als CDA, Volendam|80 of Lijst Kras stemmen, stemmen ze in feite voor een coalitie van die drie partijen. Wie op één van die partijen stemt, krijgt de twee anderen er ongevraagd of ongewild bij.
Lijstverbinding
Hoewel geen van de betrokken partijen dat zal willen toegeven, is het al enige tijd duidelijk dat de betrokken partijen van plan zijn samen een coalitie te vormen. Zoals de zaken er nu voor staan lijkt dat al bijna een zekerheid te zijn. Voorzichtige schattingen laten zien dat deze drie partijen kunnen rekenen op een meerderheid van meer dan elf zetels in de nieuwe gemeenteraad. De rekensom is snel gemaakt. Het CDA zal kunnen profiteren van de landelijke trend en van 3 naar naar 4 zetels gaan. De VVD, altijd goed voor veel stemmen in Volendam, zal als gevolg van de landelijke trend stemmen verliezen. De meesten daarvan zullen naar de lokale partijen Lijst Kras en Volendam|80 gaan. Die hebben nu samen 7 zetels en dat zullen er wel eens 8 kunnen worden.
Dat levert een royale meerderheid op van 12 zetels in een gemeenteraad met 21 raadsleden. Om niets mis te lopen zijn de drie partijen een lijstverbinding aangegaan. De kiezer mag uit die lijstverbinding niet de verkeerde conclusie trekken, schrijven de drie partijen in een gezamenlijk bericht: "De lijstverbinding van Volendaml80, CDA en Lijst Kras dient slechts het doel om de kansen op restzetels te vergroten. De lijstverbinding heeft dan ook geen consequenties voor de standpunten en het programma van deze partijen. Standpunten blijven ongewijzigd en ieder heeft zijn eigen programma. De partijen zullen los van elkaar campagne voeren voor hun eigen kieslijst. Uw stem gaat nog steeds naar de persoon en de partij van uw keuze."
Halve leugen
Eigenlijk staat er maar één halve leugen in die verklaring. Er staat dat de partijen los van elkaar campagne voeren voor hun eigen kieslijst. Dat doen ze ook wel. Maar nergens staat te lezen dat die campagne beperkt wordt door een niet-aanvalspact. Geen van de partijen zal voluit gaan om zich te profileren ten koste van de ander. Heel erg moeilijk is dat ook niet. De programma’s verschillen niet ernstig van elkaar. Merkwaardig is het wel. CDA en Volendam|80 waren nog niet zo lang geleden erfvijanden waarbij vooral de CDA-gelederen zich niet onbetuigd lieten om erfvijand VD|80 zwart te maken. Lijst Kras vist in dezelfde vijver als Volendam|80. Beide zijn lokale partijen die zich op de Volendammer kiezer richten. Tot voor kort was er sprake van enige animositeit tussen deze partijen. In bijna alle raadsvergaderingen werd dat wel zichtbaar. Sinds kort is dat min of meer verdwenen.
Niet-aanvalsverdrag
Ook aan de hand van een ander voorbeeld is zichtbaar geworden dat er sprake is van een niet-aanvalsverdrag. Een van de kandidaten van Lijst Kras had op facebook en een lokale website een provocerende tekst geplaatst over de bedoelingen van Volendam|80 met het winkelcentrum ‘De Havenhof’. De tekst op de lokale website werd verwijderd na een discussie over het onderwerp op de facebookpagina van de LK-kandidaat. In die discussie was vooral ex-wethouder Marisa Kes van Volendam|80 actief. Stap voor stap drong ze de provocatie terug en suggereerde dat Lijst Kras actie zou ondernemen om het onderwerp bij de lokale website te laten verwijderen. De gebeurtenis laat zien wie de feitelijke baas is in de nieuwe samenwerking.
Ik kan de Volendamse kiezers alvast verrassen met het heuglijke nieuws dat ze na de verkiezingen op 19 maart naar buiten zullen brengen. ‘Tot onze blijdschap en dankbaarheid hebben de kiezers in meerderheid hun stem gegeven aan de partijen die tegen de vestiging van ambtenaren in de panden van Uitwaterende Sluizen in Edam waren. Daarmee zijn de ‘Edammer’ partijen (PvdA, VVD en GroenLinks) gestraft voor hun onverantwoorde beleid om twee hardwerkende wethouders vlak voor de verkiezingen naar huis te sturen. Onze eerste daad als nieuwe coalitie zal zijn om alle voorbereidingen voor die huisvesting weer ongedaan te maken’. Zo zal het er niet precies staan, maar het zal er wel op neerkomen.
Coalitie van ‘het doel heiligt de middelen’
De ‘nieuwe coalitie’ zal zijn gesmeed uit kortzichtigheid, emotie, negativiteit en woede. Het zijn immers deze drie partijen die bij de begrotingsbehandeling in november 2013 de wind uit de zeilen werd gevaren door de gelegenheidscombinatie van VVD, PvdA en GroenLinks. Die manoeuvre heeft kwaad bloed gezet en heeft geleid tot niet goed te praten vertragingsacties van het zittende college met CDA en Volendam|80. Uit democratisch oogpunt zijn het juist deze partijen die door de kiezer op het strafbakje zouden moeten worden geplaatst. Een stem op die partijen betekent dat men hun beleid van ‘het doel heiligt de middelen’ goedkeurt.
Houding Lijst Kras onbegrijpelijk
Eigenlijk zou het moeten spetteren en vonken tussen Lijst Kras en Volendam|80 die globaal dezelfde doelgroep hebben. De houding van Lijst Kras is daarom onbegrijpelijk. Liever dan te concurreren met de anderen kiest men daar kennelijk voor de voorlopige zekerheid om een wethouder voor het nieuwe college te kunnen leveren. Het is te meer onbegrijpelijk omdat Lijst Kras na de verkiezingen in een positie zal komen te verkeren waarin ze kan kiezen en zich voor de hoogste prijs kan verkopen. Daarom noem ik het kiezersbedrog. In plaats van er uit te halen wat er in zit heeft ze al de zilverlingen geaccepteerd die haar een wethouderszetel opleveren. Wie op Lijst Kras stemt, stemt ook op het CDA en Volendam|80. Vooral dat laatste is nogal compromitterend omdat nogal wat kiezers zich willen afkeren van die partij en hun stem liever aan Lijst Kras geven.
Er valt zo weinig te kiezen
Eigenlijk valt er weinig te kiezen in Volendam. Je stemt op één, en je krijgt een coalitie met de andere twee. Voor zover de kiezers zich daarvan bewust zijn kan dat in het voordeel van de VVD en GroenLinks zijn. Ze zijn het alternatief voor de combinatie die lang niet iedereen wenst.