Spreektekst Algemene beschouwingen SP Waterland

Zeven maanden geleden sloten wij het coalitieakkoord en kon SP Waterland zich gaan bewijzen als Collegepartij.

Ik heb niet alleen gemerkt dat onze wethouder Jacob Kes waardering krijgt voor zijn werk en aanpak, maar dat een sociale frisse wind ook het verschil maakt. Waar ik vanuit de oppositie dacht dat een college weinig bewegingsruimte had, blijken er veel keuzemomenten te zijn waar je bewust kan kiezen tussen een sociale aanpak of een koude zakelijke aanpak. Om als voorbeeld te geven, het College heeft een keuze gehad hoe de zorg aan te besteden. In plaats van deze taak via een soort Ebay aan de hoogste bieder te geven, is er gekozen om de komende jaren door te gaan met de huidige thuiszorgorganisaties. Zorg wordt zo niet blootgesteld aan onderbieding, en zullen thuiszorgorganisaties geen reden hebben om personeel te ontslaan om deze onderbieding te financieren. De ontslagvrije zone voor de thuiszorg geldt in Waterland.

Tijdens de coalitieonderhandelingen heeft de SP zich hard gemaakt voor een ruimhartig armoedebeleid en dat hebben we ook gekregen. Waterland heeft de inkomensgrens voor 'armoederegelingen' verhoogd van 110 naar 120 procent van het wettelijk sociaal minimum. Zo komen gezinnen met een bruto-inkomen tot 21.068 euro in aanmerking voor deze regelingen. En voor een alleenstaande wordt de inkomensgrens verhoogd naar 17.636 euro bruto per jaar. Het gaat hier om aow'ers met een klein pensioen en voor het minimumloon werkende Waterlanders en hun gezinnen die elke maand geld tekortkomen. Uit onderzoek van Nibud blijkt dat deze mensen iedere maand 200 euro tekort komen. Het is dus niet een luxe maatregel, maar gewoon pure noodzaak. Met deze regelingen kunnen de kinderen mee op schoolreisje, vallen deze inwoners binnen de computerregeling, krijgen ze een tegemoetkoming voor schoolboeken, contributie voor sportclubs en huiswerkbegeleiding. Daarnaast is er een aanvullend ziekenfondspakket, zodat zij niet bang hoeven te zijn dat zij zorg niet kunnen betalen.

Laten we zeggen: Goed voorbeeld doet goed volgen. Onze zuiderburen hanteren nu ook een ruimhartig beleid. Het viel mij op dat in Amsterdam inwoners met een kleine knip een vergoeding kunnen krijgen voor hun identiteitskaart. En dat vind ik een top idee. Voor mensen, die maandelijks 200 euro te kort komen, maakt 52,95 euro voor een ID kaart wel degelijk uit. Zeker gezien de overheid mensen verplicht zijn een ID op zak te hebben. Mijn vraag aan de portefeuillehouder is dan ook of Waterland zo’n dergelijke vergoeding kent? Armoederegelingen zijn voor een groep die eigenlijk geen cent kunnen missen of voor kunnen schieten. Kan de portefeuillehouder toelichten of klopt dat voor armoederegelingen, zoals een vergoeding voor naschoolse activiteiten, een gezin eerst moet voorschieten alvorens zij de vergoeding krijgen?

Een ander belangrijk punt van het coalitieakkoord was het instellen van een zorgreserve. Ik ben ook trots dat voor en na de verkiezingen deze reserve raadsbreed gesteund wordt. Het is een gouden greep gebleken. Waterland heeft een stootkussen voor de zorg van een half miljoen euro. De klappen die met de decentralisatie komen, kunnen we niet alleen opvangen, we weten ook waar dit geld vandaan komt. Op 1 januari zal de gemeente dus niet hoeven te panieken, zal het College niet tot de late uurtjes aanwezig zijn, en hoeven Waterlanders niet te wachten op zorg. Zo ook op 2, 3 en 4 januari. Andere gemeenten zullen jaloers op ons zijn, nu er berichten komen dat er gemeenten zijn die nog niet klaar zijn voor de zorgtaken. Waterland is een robuuste gemeente en we zijn klaar om deze bezuiniging bij de horens te vatten.

Tijdens de reis van de raad langs de kernen, werd er ieder geval één wens gedeeld door alle kernen. Meer handhaving. SP Waterland heeft zich hiervoor ingezet en deze komt er dus ook. En dan niet zo’n halfgebakken maatregel dat een ambtenaar een middagje in de week iets mag gaan controleren, maar een volwaardige functie en een gericht beleid waarop gecontroleerd gaat worden.

Met het beleid van het College blijven de woonlasten gemiddeld gelijk over de gemeenten. Met als bijkomend voordeel dat voornamelijk mensen met laag inkomen en een goedkope woning een lastenverlichting krijgen. Ik had bij het begin van mijn politieke carrière niet verwacht dat ik zou kunnen zeggen dat er een inkomensnivellering op gemeentelijk niveau zou plaats vinden. Maar ja, ik hou van mooie en vooral sociale verrassingen.

De Brede School voor Monnickendam krijgt de volle aandacht van de coalitie. In Waterland zijn we druk in de weer met zonnepanelen en woningisolatie, zo ook bij de Brede School. We gaan extra investeren in duurzaamheid van het gebouw. In deze tijd is het ook verstandig. Dit gebouw moet er ieder geval 40 jaar blijven staan. Door het gebouw energiezuiniger te maken, zorg je ervoor dat de gebruikskosten lager worden. Scholen kunnen hierdoor meer geld besteden aan onderwijs en leerlingen; En de bieb, de Bolder, de dansschool, het kinderdagverblijf en Centrum Jeugd en gezin blijven betaalbaar. Niks prestige project, maar een verstandige investering waar Waterland de vruchten van gaat plukken.

Gaan besturen in een nieuwe coalitie betekent ook ontdekkingen doen. Leuke ontdekkingen als het gaat om goede voorbereiding voor de nieuwe zorgtaak, nare ontdekkingen als het gaat om gaten in de begroting van een vorige coalitieperiode. Pachtinkomsten voor het Mirror hotel in het natuurgebied Hemmeland, die nog niet gebouwd is. Toeristenbelasting van bungalows op camping Uitdam, waar de bouw al heel lang stil ligt. Een inhaalslag van grafrechten die in plaats van éénmalig, meerjarig was ingepland op de begroting. Ja, ik realiseer me goed dat vooral die laatste een lijk in de kast was. Deze verborgen gebreken worden nu meteen opgepakt, maar dit is niet goedkoop.

SP Waterland vindt dat je sober moet omgaan met gemeenschapsgeld. Onze wethouder houdt dit in het college in de gaten en Marga en ik in de raad. Bij verstandig te werk gaan hoort ook vooruit kijken. Zuinig omgaan met energie door de gemeente sluit daarop aan. Investeren om deze kosten te verlagen is gewoon wijsheid. Het verduurzamen van straatverlichting en van openbare gebouwen maakt deel uit van het beleid van het College, en daar staat de SP voor. Onlangs werd ik op een initiatief gewezen die in samenwerking met sociale werkvoorzieningen armaturen voor duurzame verlichting maakt voor straatverlichting en openbare gebouwen. Met sociaal duurzame verlichting sla je twee vliegen in één klap. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen aan de slag en de energierekening van de gemeente gaat omlaag. SP Waterland overweegt dan ook een motie in te dienen om te onderzoeken of Waterland kan deelnemen aan zo’n initiatief en onze sociale werkplaats gebruikt kan worden.

De gemeente heeft voorzieningen voor haar burgers. Sommige op eigen initiatief zoals een aanspreekpunt voor ondernemers, sommige wettelijk verplicht. Beiden werken ieder geval niet als hier geen ruchtbaarheid aan wordt gegeven. Waterland heeft bijvoorbeeld een bureau die inwoners kan bijstaan als zij geconfronteerd worden met discriminatie. Word je afgewezen voor een baan, omdat je te oud of te jong bent of omdat je zwanger bent, dan kunnen zij gebeld worden. Maar los van een paar folders van bureau discriminatiezaken Zaanstreek Waterland, heb ik hier weinig mensen over horen spreken. En dat is zonde. De SP wil met een voorstel komen dat de gemeente op de website goed en actief verwijst naar deze gemeentelijke voorziening. Daarnaast wil de SP dat onderzocht wordt of er in het gemeentehuis melding gemaakt kan worden van discriminatieklachten.

SP Waterland heeft doelen die zij de komende vier jaar wil nastreven in de raad. Voor één van deze vraag ik vandaag aandacht. De Bernardbrug is een drukke autobrug met weinig ruimte voor wandelaars en fietser. Wij vinden het een gevaarlijke situatie die moet worden aangepakt. Zeker gezien deze brug een primaire toegangsweg is naar Broek in Waterland en Overleek. De SP zal dan ook met een voorstel komen om te onderzoeken of het mogelijk is om een brug aan te leggen naast de Bernhardbrug voor fietsers en wandelaars.

Voorzitter,

In 2012 werd het gemeentehuis overgenomen door boze ouders, kinderen en opa’s en oma’s, die het niet eens waren met de bezuinigingen op de bieb, de Bolder, de Muziekschool en de peuterspeelzalen. De vorige coalitiepartijen spraken de volgende woorden uit: “De gemeente Waterland voelt de crisis. De uitkering van het Gemeentefonds gaat naar beneden door het Kunduz-akkoord en de eigen inkomsten van de gemeente dalen scherp. Op dit moment heeft Waterland zijn financiële zaken nog goed op orde. Maar scherp bijsturen is noodzakelijk.” Er moest voor een miljoen in 2013 wegbezuinigd worden. Het werd gepresenteerd als een bittere pil, die we onvermijdelijk moesten doorslikken. In voorbereiding op dit debat heb ik gevraagd of de gemeente aan het eind van een jaar geld overhoudt. D

it antwoord werd bevestigd. Elk jaar blijft een deel van het budget onbesteed op de plank liggen. Als je kijkt naar de vorige coalitieperiode ging dat elk jaar om tonnen. Bij het lezen van het onbestede bedrag van 2013 viel mijn mond open. In 2013 bleef 1.052.613 euro onbesteed op de boekenplank liggen. Meer dan voldoende geld om de “noodzakelijke” bezuiniging onnodig te maken. Er had dus niet bezuinigd hoeven te worden. Op de Bolder niet; op de bieb niet; en op de muziekschool niet. Nu zitten we een Bolder die gered moet worden, een bieb die geprivatiseerd is en leegloopt en de Muziekschool die haar deuren gesloten heeft. En de vraag die bij veel Waterlanders blijft: welke agenda is hier gevolgd? Gezien de onderbesteding een jaarlijks terugkerend fenomeen is, ben ik verontwaardigd dat dit niet expliciet met de raad gedeeld is, toen de bezuinigingsplannen van de vorige coalitie werden besproken.

Ik kom aan het einde van mijn betoog. Niet alleen de begroting van onze gemeente, maar ook de cultuur in de raad weerspiegelt de koers naar verandering. We tonen dat de kruising van sociaal en liberaal werkt. We spreken open met elkaar over integriteit. We werken samen met elkaar. Waterland sprak in maart duidelijk dat zij een frisse wind in het college van Waterland wilde, en sinds het aantreden van de SP als coalitiepartij voel ik deze ook in de lucht.