Nieuwvaartje 16 in Edam: ‘De kerk werkt als buffer en neemt heel veel lawaai weg’

Van alle stadsboerderijen die Edam rijk is, staat die van Corrie Boschma misschien wel op de allermooiste plek: aan een doodlopend vaartje, in de luwte van de Grote Kerk. “Waar vind je nou zoiets nog?” Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Wat kun je vertellen over de historie van deze boerderij?

“Deze boerderij is niet eens zo gek oud, ” Legt Corrie Boschma uit. “Vroeger liep er een slootje vanaf de Noordervesting naar de Breestraat, dwars door dit tuinengebied. Toen de sloot gedempt werd, ik vermoed in de jaren 80 van de 19de eeuw, kon het erf een stuk worden uitgebreid. In 1883 is in de plaats van een oude woning met stal, deze boerderij gekomen.”

Wat voor soort boerderij is dit?

“Dit is een vaarboerderij of onvolledige stolp. Een deel van de constructie ontbreekt, de hoge wand aan de tuinkant staat tegen de vierkantconstructie aan en heeft aan de bovenkant grote luiken. Dit is zo gedaan zodat de boer vanaf zijn boot in het vaartje gemakkelijk hooi bovenin het vierkant kon krijgen. Je ziet dit meer bij stadsboerderijen, maar bijvoorbeeld ook in de Zaanstreek. In de opening van het hooiluik hebben wij een raam geplaatst, op die manier krijg je fantastisch licht in huis. Ook is een dergelijke boerderij qua bewoonbaarheid prettig omdat het niet zo heel erg groot is.”

Wanneer zijn jullie hier komen wonen?

“Wij hebben dit huis in 1970 gekocht. Daarvoor woonden we aan de Voorhaven in een rijksmonument met een prachtig laatgotisch houtskelet dat we helemaal gerestaureerd hadden. We waren eigenlijk net een paar jaar klaar met verbouwen, toen ik hoorde dat deze boerderij te koop kwam. Toen ik dit zag, was ik op slag verliefd. We stonden niet te springen om weer met een nieuwe verbouwing te beginnen, alles zou namelijk van de grond af aan opgebouwd moeten worden. We hebben het toch gedaan, dit is zo’n mooie plek, aan een doodlopend vaartje, vlakbij de Grote Kerk, waar vind je dat nou?”

Er moest dus veel aan gebeuren?

“Het was in zeer slechte staat, deels omdat de achterpunt op de gedempte sloot zonder fundering stond, deze was dus aan het wegzakken. Alleen de voorgevel, een deel van de kap en de vierkant-constructie is blijven staan, de rest is opnieuw opgebouwd. Het belangrijkste was dat er een goede fundering kwam te liggen, met betonnen balken en vloer. De kap is wel geheel vernieuwd, daar komt natuurlijk heel wat bij kijken, alleen al vanwege het formaat. Dit is een sporenkap, een constructie die je bij de meeste boerderijen in Noord-Holland terugziet. Het riet zit tussen de sporen als isolatie, de dakpannen liggen er buitenop. Wij hebben gekozen voor extra plaatmateriaal tegen wind en vocht. Toen de buitenkant klaar was, heeft mijn man Klaas Boschma het binnen met behulp van klussers grotendeels zelf gedaan. De hele verbouwing heeft anderhalf jaar geduurd, uiteindelijk is het best snel gegaan, maar als je er zelf in woont, is het lang genoeg. “

Wat is je favoriete plek in huis?

“De plek is fantastisch, vooral de rust en stilte. De kerk werkt als buffer en neemt heel veel lawaai weg, je hoort hier bijvoorbeeld geen verkeer. De ligging van het huis is ook zeer gunstig, het ligt in een hoek van het erf en de tuin ligt daaromheen. Binnen zit ik veel in mijn werkkamer, die is op de plek waar vroeger de stallen waren. Toen we hier net woonden, zaten we vooral veel in de keuken, maar later toch voornamelijk in de woonkamer aan de voorkant.”

Waar komen alle materialen vandaan?

“Een kennis van mijn man was aan het werk als buitenschilder ergens aan de Amstel. Er werd in de sloot gebaggerd en hij zag dat er mooie plavuizen bovenkwamen. Diezelfde avond zijn ze teruggegaan, de koplampen van de auto als verlichting op de sloot gezet en toen graven, ze hebben een complete vloer uit de sloot gehaald. Die ligt nu hier in de keuken. Via een andere kennis in Makkum hebben we een oude kastenwand en beschilderde schoorsteen uit een gesloopte boerderij uit Friesland kunnen bemachtigen, die hebben we in de woonkamer laten plaatsen. Veel van de spullen hier in huis hebben we op zo’n manier verzameld, bijna alles heeft wel een verhaal.”

Jullie hebben de oude stijl van de woning gehandhaafd

“Dit was de stijl die wij wilden, het is nog steeds zoals het altijd geweest is. Alles in dit huis is ambachtelijk, al het houtwerk is met de hand opgeschaafd en wij hebben alles voorzien van het goede lijstwerk en profileringen. Het vierkant is een open ruimte en zowel de constructie als het riet hebben we in het zicht gelaten, dat vonden wij het mooiste om te doen. Ik kan het goed begrijpen als mensen nu wel kiezen voor moderniseringen in een boerderij, iedere generatie woont op zijn eigen manier in een huis. Wonen in zo’n boerderij moet je op je eigen manier beleven. Het is best ingewikkeld wat wij gedaan hebben en bovendien erg arbeidsintensief, maar wij kozen voor de authenticiteit van de boerderij.”