Achter de voordeur van Groot Westerbuiten 15: ´De verbouwing heeft 15 jaar geduurd´

In 1974 kwamen Dick en Marjan Bak vanuit een rijtjeswoning in Purmerend, naar het Groot Westerbuiten in Edam. In de daaropvolgende jaren hebben ze hun woning volledig verbouwd, er is naar eigen zeggen geen muur blijven staan, maar zagen zij ook de buurt veranderen en niet altijd ten goede.

Wanneer zijn jullie hier komen wonen?

“We zijn hier in 1974 komen wonen,” vertelt Marjan. “Dit was een woning met ijzerwarenwinkel, de smederij annex kolenhandel stond aan de overkant,” vult Dick aan. “Beiden panden waren in het bezit van de familie Sombroek. Ze woonden hier met twee broers en een zus, allemaal vrijgezel. “Via een oom van mij”, gaat Dick verder: “hoorde ik dat de broers op het punt stonden er mee te stopen en als ik geïnteresseerd was in dit huis, contact zou moeten opnemen. Het bedrijf plus woonhuis was al vijf generaties van de familie Sombroek. Het was dus wel even moeilijk voor ze om het uiteindelijk te verkopen. Er moest heel veel aan het huis gebeuren, dat wisten ze zelf ook, dus hadden ze geen andere keus dan het te koop zetten.”

Wat weet je over de historie?

Dick: “Het is niet heel oud, de oudste delen zijn misschien 250 jaar oud. Waarschijnlijk waren dit oorspronkelijk twee kleine huisjes, die later aaneen zijn gebouwd, dat is te zien aan de kapconstructie. Toen wij hier kwamen wonen, stond de smederij van de familie nog aan de overkant. Op de middenstijl van de hoofdpoort van de begraafplaats hier in Edam kun je de naam Kasparis Sombroek 1826 terugvinden. Dit hekwerk is in de smederij aan het Groot Westerbuiten gemaakt en Kasparis heeft in dit huis gewoond.”

Wat hebben jullie verbouwd aan de woning?

Dick: “Er is hier geen muur blijven staan, alles is opnieuw opgebouwd met oude materialen. We zijn begonnen met het verwijderen van de vloerdelen. Het rook erg muf binnen, dat klopte ook wel, aangezien het water gewoon onder de vloer stond. De wanden werden elk jaar opnieuw behangen, omdat het vocht er na een jaar alweer helemaal was opgetrokken. We hebben er alles uitgetrokken. Dit is geen rijks- of gemeentelijk monument, daar was ik wel blij mee, want dan kun je je eigen woonwensen erin verwerken. Ik heb het casco willen respecteren. De voorgevel heb ik in de jaren 80 aangepast, ik ben teruggegaan naar het oude beeld van twee halsgevels. Tijdens een zware storm in 1924 waren deze eruit gewaaid en vervangen voor driehoekige gevels, die totaal niet in verhouding waren met de ramen.”

Hoe heb je de inrichting bepaald?

Marjan: “We hebben eerst in het ene deel gewoond, de andere kant verbouwd en toen dat klaar was, hebben we dat omgedraaid.” Dick: “Wij wilden graag ruimte om ons heen, dus weinig of geen deuren zodat je vrij kunt rondlopen. Qua inrichting hebben we gezorgd voor ruimtelijke relaties, ruimtes die in elkaar overvloeien. Je ervaart meer van het karakter van een huis op die manier. Het leeft prettiger als het niet te hokkerig is.” Marjan vult aan: “Het eindresultaat vinden wij fantastisch, maar het is wel een zware verbouwing geweest. Het heeft 15 jaar geduurd voordat we zijn waar we nu zijn.”

Hoe hebben jullie de buurt verder zien veranderen?

Dick: “Omdat de gemeente hier een woonwijk wilde bouwen, is in de jaren 80 de smederij gesloopt, tot grote woede van Oud Edam. Het was namelijk een hele oude smidse, een prachtig pand. Wij hebben geprotesteerd tegen de sloop. Ik had graag het pand willen gebruiken voor mijn architectenbureau, maar de gemeente had andere plannen. Er stond een klein schuurtje achter, toen de smidse weg was heb ik daar als teken van stil protest een tekst opgeschilderd: bij gebrek aan inzicht, hebben wij nu uitzicht.”

Wat voor protest is er gevoerd?

Dick: “Het plan was aanvankelijk om hier bungalows te bouwen. Ik ben hier tegen in verweer gegaan, ik vond dat het profiel van de dijk met dit karakteristieke straatbeeld behouden moest blijven, daar heb ik gelijk in gekregen. Ze wilden zelfs de boomgaard volbouwen, gelukkig heeft de gemeente mijn advies overgenomen om de woningen dwars neer te zetten, zodat de boomgaard gespaard bleef. Dat is zeker voor de kinderen in de buurt geweldig.”

Dick: “Dit is een heel oude dijk. De weg heeft ergens in de jaren 80 opengelegen en toen kwamen twee soorten bestratingslagen aan het licht. Eerst een weg van gele steentjes, met een paardenpad in het midden, daaronder ronde keien. Er zit hier voor een kapitaal aan straatmateriaal in deze weg, allemaal naar beneden gezakt door het te zware verkeer.” Marjan: “We wonen hier heel fijn in een heerlijk huis, alleen het verkeer dat hier voorbijkomt, blijft een doorn in het oog.”