De Zeevang (her)ontdekken

De oppervlakte van de gemeente Edam-Volendam wordt vanaf volgend jaar bijna drie keer zo groot. De laatste zomer voor de fusie is een mooi moment om die lap grond te verkennen. Het Middeleeuws sporenpad is een kant en klare oplossing voor iedereen die in één middag een goeie indruk van de Zeevang wil krijgen.

Fysiek verandert er nagenoeg niks na 1 januari 2016, gevoelsmatig misschien wel des te meer. Vanaf die datum reikt de gemeente Edam-Volendam opeens tot aan de horizon en verder (afhankelijk van waar je staat en welke kant je opkijkt uiteraard). Voor de Zeevangers is dat ver strekkende landschap waarschijnlijk niks nieuws onder de zon, maar veel inwoners van Edam-Volendam zien de Zeevang misschien toch vooral als een stuk weiland waar je doorheen moet rijden om bij Hoorn te komen. Aangezien het zomer is, en de Zeevang nu nog als vreemd gebied geldt, is dit de aangewezen tijd om er de toerist uit te hangen.

Wandelen!

Wanneer je als toerist doorgaans alleen maar in de zon en het water ligt, kun je natuurlijk bij Warder aan het IJsselmeer gaan liggen. Dat is niet veel avontuurlijker dan een middagje Slobbeland of Strandbad. Een lange wandeling zet meer zoden aan de dijk.

Middeleeuwen

Wandelen in de Zeevang kan lastig zijn vanwege de vele doodlopende wegen. Dit komt door de ruilverkaveling in het gebied in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. De boeren ruilde onderling landbouwgrond om hun stukken land zoveel mogelijk aaneengesloten te krijgen. Het Middeleeuws sporenpad, dat tussen Kwadijk en Oosthuizen ligt, omzeilt dit probleem door de wandelaars gedeeltelijk door het weiland heen te laten lopen. Op deze route kom je langs dijken, sloten en lintdorpen die er soms al meer dan duizend jaar liggen, vandaar de naam. Natuur, cultuur en geschiedenis dus, allemaal in één wandeling. Perfect voor toeristen dus, ook als die uit de buurt komen.

Kwadijk als startpunt

Startend bij het kerkje van Kwadijk loop je al snel de wei in richting Hobrede. De eerste kilometers is het geraas van de N244 langs Purmerend nog duidelijk hoorbaar. Daarna maken alleen de overvliegende vliegtuigen en ganzen nog lawaai. Het uitzicht is zo Hollands als maar kan: koeien en schapen in de wei, boerderijen en kerktorens in de verte, wolken in een blauwe hemel boven een vlak landschap. De grote lijnen zijn al sinds jaar en dag hetzelfde.

Trekpont

De route voert verder: door Hobrede, langs de Beemsterringvaart en daarna weer naar beneden de polder in. Zo ongeveer halverwege de wandeling komt het avontuurlijkste gedeelte van het Middeleeuws sporenpad. Via een opstapje klim je over een houten damhek en zo kom je terecht in een weiland. Er liggen geen koeienvlaaien, wel veel ganzenveren en kleine hoopjes witzwarte poep. Na een paar honderd meter kom je uit bij het Hollandse equivalent van een smalle bergrichel of een brug over een stromende rivier: een trekpont over veenrivier de Wijzend. Dan weer een stuk weiland en een houten damhek, en zo weer terug op de verharde weg, de Oud-Raeffeldamweg.

Verdwenen dorp

In de Middeleeuwen moet op hoogte van deze weg een dorp gelegen hebben. Tot 1980 dacht men dat dit Oud-Raeffeldam heette. Drs. Ritman uit Den Haag ontdekte echter in een manuscript uit 1567 van Commissaris Jacob van Quesnoy en secretaris Jehan Purtijck dat het dorp Verdray (ook wel Drei of Verdrey) heette. De commissaris en de secretaris waren indertijd namens het Hof van Holland bezig met een inspectie naar dijkonderhoud in de omgeving. Tijdens hun ronde vernamen ze dat Kwadijk ooit op een andere locatie had gelegen. Omstreeks 1500 vond nog jaarlijks een processie plaats vanuit het huidige Kwadijk richting de plek waar ooit de kerk van Verdray had gestaan.

Zwemmende haas

Na het aflopen van de Oud-Raeffeldamweg kom je weer in Hobrede en van daaruit weer in Kwadijk. En zo heb je als toerist binnen de eigen streek toch een flink deel van de Zeevang gezien. Onbekend terrein of niet, voor de oplettende wandelaar valt er altijd wel wat nieuws te zien. Zoals een haas die zwemmend een sloot oversteekt, en daarna nog een sloot, en nog een.