Vluchtelingen in Nederland

Terwijl alle partijen zich voorbereiden op de verkiezingen op 18 november in het kleine Edam-Volendam en Zeevang raast de vluchtelingencrisis over Nederland en Europa. Er is een intens maatschappelijk debat gaande. Het lijkt onontkoombaar, dat wij de gevolgen nog jaren zullen ondervinden. Dat raakt ook ons! Hoe moeten wij reageren?

"Nederland moet er alles aan doen om te zorgen dat alleen echte vluchtelingen naar Nederland komen, dat er goede opvang is met draagvlak onder de lokale bevolking. En er moet direct gestart worden met de integratie". Dat zegt de landelijke website van D66. Ook als blijkt dat mensen uiteindelijk niet kunnen of willen blijven. Ik ben het er volmondig mee eens, maar het is ook heel abstract.

Joegoslavië toen

In de jaren 90 leerde ik in Amsterdam bij toeval een Kroatische vluchteling kennen. Hij had vreselijke dingen meegemaakt toen de oorlog zijn provinciestadje bereikte. Via hem kende ik op een gegeven moment een hele groep Kroaten, Bosniërs en Serviërs. Minstens twee dozijn allemaal gevlucht voor de oorlog in Joegoslavië en natuurlijk allemaal, behalve met een veilige plek om te wonen, ook bezig vorm te geven aan hun leven. Uiteraard zou ik zeggen.

Mijn eerste contact is nog altijd een goede vriend. Zeker, het ging met veel vallen en moedig weer opstaan. Hulp had hij nodig. Maar hij is Nederlander geworden, spreekt Nederlands, werkt al jaren in de ICT en houdt zijn eigen broek op. Was en is hij een gelukzoekende testosteronbom met - niet te vergeten - veel humor en een groot hart? Eigenlijk wel ja, maar de Hollanders genieten er met volle teugen van. Probeer je eens in te denken: hoe zou je het zelf doen als vluchteling in een vreemd land?

Van de anderen die ik leerde kennen zijn sommigen ook vrienden geworden. Sommigen lukte het hier beter dan anderen. Ook al was er hulp van anderen, uiteindelijk moesten zij het wel zelf doen. Sommigen maakten flinke fouten, zoals iedereen kan overkomen. Amsterdam maakte het hen ook niet makkelijk. Maar uiteindelijk is een groot deel van hen weer teruggekeerd naar hun geboorteland, toen de oorlog daar voorbij was. Voor de meeste mensen is het echt fijner om in je eigen taal, met je familie en je oude vriendenkring je leven te leiden.

Syrië nu

Laten we ook nú allemaal onze rust en onze humor behouden, ook al beangstigt ons het enorme aantal vluchtelingen, weten we voorlopig niet waar het ophoudt en hebben we geen idee of er ooit veel mensen terug kunnen. De oorlog in Joegoslavië was verschrikkelijk, maar de oorlog in Syrië is nóg veel wreder. Vluchten doen mensen niet zomaar. Veiligheid en zicht op een hoopvolle toekomst lopen dwars door elkaar. Niets is menselijker.

En ondertussen is er verschrikkelijk veel aan te merken op wat er gebeurt. Nu en de afgelopen jaren. Europa, de landen op de Balkan, en ook Den Haag. Sommige mensen reageren hartverwarmend, naar andere kijk ik met afgrijzen. Maar dat wij in het groot nog niet half weten wat wij met deze crisis aan moeten, het mág niet in de weg staan dat wij in het klein zèlf belangrijk werk kunnen en moeten doen.

Laten we ook hier in Edam-Volendam en Zeevang waar het kan onze bijdrage leveren aan de oh zo belangrijke eerste opvang van vluchtelingen. In Zeevang is de opvang uiteindelijk heel goed verlopen. Maar daarmee zijn we niet klaar. Er moet ook ruimte zijn langer dan een paar dagen met hen mee te denken hoe zij zèlf vorm kunnen en willen geven aan hun verdere toekomst, waar dan ook.

Jan Willem Tellegen
lijsttrekker D66 Edam-Volendam, Zeevang