Project onderdoorgang N247 Broek in Waterland is win win voor iedereen
Wat valt mij op aan het is de relatieve eenvoud waarmee burgers en dorpsraad van Broek in Waterland het project ‘onderdoorgang Broek in Waterland’ baatgericht organiseren. In het kort draait het hierbij om waardevolle resultaten te creëren binnen beperkingen van een bepaalde scope (oa. tijd en geld). Ik zie een gedrevenheid, energie en inzet enerzijds en anderzijds een professionaliteit in de communicatie (feitelijk en objectief op basis van veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid) van de betrokken inwoners en dorpsraad van Broek in Waterland die ik lang niet altijd tegenkom in projecten. Er zijn namelijk meerdere visies op de problematiek van de N247 ter plaatse van Broek in Waterland en de oplossing hiervan. Win win voor iedereen heb ik deze tekst genoemd, is dat mogelijk? Of is dat alleen mogelijk in een situatie waarbij je naar elkaar kan toegeven dat er eigenlijk helemaal geen probleem is?
Baatgericht organiseren
Laatst hebben we in een discussie met ConsulTable (discussieplatform verbonden aan De Bouwcampus voor vernieuwing in de bouwsector) baatgericht organiseren onder de loep genomen. Baatgericht organiseren gaat over de complexiteit en het balanceren om de juiste oplossingsruimte uit te werken (met een bepaalde maatschappelijke meerwaarde) en het realiseren van projecten in een bepaalde scope (om aan de opdracht van interne klant te voldoen zonder bijvoorbeeld politieke risico’s te veroorzaken). Daarbij herkennen we nog wel eens een verkokering tussen disciplines en organisaties in de keten met het motto: “Samenwerking doen wij het best alleen”. De uitdaging is te zorgen dat procedures en het belang om aan de opdracht van onze interne klant te voldoen niet onbedoeld het creëren van maatschappelijke meerwaarde in de weg staat.
Integraal ontwerpen
Ik ben met het project ‘onderdoorgang Broek in Waterland’ in aanraking gekomen door de cursus Integraal Ontwerpen, die voor alle ingenieurs van onze organisatie georganiseerd wordt (iedereen, ongeacht aantal ervaringsjaren, discipline of positie in hiërarchische lijn van de organisatie dient integraal ontwerpen in het DNA te hebben). Op dit moment lopen er zoals gezegd 2 ontwerpprocessen over de problematiek van de N247, een met de Provincie Noord-Holland als opdrachtgever en een via de dorpsraad van Broek in Waterland, die door crowdfunding gefinancierd is en waarvoor W+B het ontwerp uitwerkt.
Parallel aan de opdracht voor het uitwerken van het ontwerp is de ‘doorsnijding van de parel van Waterland’, zoals de problematiek van de N247 door de dorpsraad betiteld wordt, dus ook als casus ingebracht in de cursus Integraal ontwerpen. Een van de mooiste quotes die ik tijdens de presentatiedag hoorde van een van de inwoners die deelnam in de jury was: “jullie hebben je onze problematiek eigen gemaakt, dit geeft me een gevoel van verbondenheid terwijl we elkaar nog helemaal niet kennen”. De korte versie van de conclusie van de jury van de cursus is dat ons team gewonnen heeft door onze gestructureerde aanpak om de problematiek van de N247 bij Broek in Waterland te doorgronden. Volgens ons is de kern van de problematiek is om de:
- doorstroming op de N247 te verbeteren waarbij vooral het halteren van het openbaar vervoer voor vertraging en overlast zorgt;
- verkeersveiligheid te vergroten met oversteekbaarheid van de N247 (Noord-Zuid), de huidige brug (oa. breedte) en snelheidsverschillen als grote knelpunten;
- leefbaarheid te verbeteren. Hierbij gaat het enerzijds om de Parel van Waterland weer aan te helen met een pleinfunctie, maar anderzijds ook om de verkeersoverlast te verminderen (geluid, luchtkwaliteit).
In onze aanpak van het ontwerpproces van de cursus Integraal ontwerpen hebben 2 methodieken ons in het bijzonder geholpen:
- Value Engineering om de kern van het probleem te raken, gezamenlijk het beeld te doorleven van wanneer het project een succes is voor de verschillende stakeholders en te voorkomen dat we te snel de voor de hand liggende oplossingen kiezen;
- ontwerpen met bouwstenen waarbij we de knelpunten in het ontwerp aanpakken met behulp van afwegingsmatrices.
De prijs van het winnen van de cursus was deelname aan de Value Engineering studie in het door crowdfunding gefinancierde ontwerp dat W+B voor de dorpsraad uitwerkt. Op een donkere woensdagavond in december kwamen we (projectteamleden van W+B, teamleden van de cursus, inwoners van Broek in Waterland en leden van de dorpsraad) bijeen om de functionele prestatie van het ontwerp nog verder te verbeteren.
Volgens Lawrence D. Miles, de grondlegger van Value Engineering is 'all cost for function'. Hij kaart hiermee het sturen op waarde aan. Onder waarde wordt de verhouding tussen de mate van presteren (voorzien in behoefte) en de daarmee gemoeide kosten verstaan. Waarde = behoefte / middelen = functionele prestatie / kosten. Een belangrijk onderdeel van waarde is dus kosten: hoe minder kosten, hoe meer waarde. Echter, nu wordt waarde te vaak benaderd vanuit enkel kosten. Sturen op budget is niet hetzelfde als sturen op waarde. Naast sturen op ‘all cost is for function’ is de kans om een win-win situatie te creëren voor alle stakeholders. Dan is het heel goed om te begrijpen hoe de verhoudingen liggen tussen wie welke behoeften hebben en wie welke middelen inbrengen.
Precies deze uitdaging, om te besluiten voor de juiste oplossingsruimte met ‘all cost for function’ en win win situatie creëren voor alle stakeholders (naast aanhelen dorpshelften ook fietsveiligheid, verbetering van doorstroming voor openbaar vervoer, regelbaarheid van doorstroming verkeer voor juiste aansluiting op A10 en handhaafbaarheid van snelheid van doorgaand verkeer op de N247) liet ons allemaal tot laat overlopen van energie. Ongetwijfeld ga ik er tijdens de feestdagen nog eens op kauwen hoe we deze modus van baatgericht organiseren in veel meer van onze projecten kunnen bereiken. Mocht iemand een idee hebben of hierover eens van gedachten willen wisselen dan hoor ik het graag!
Ingrid Bolier
Adviseur Gebiedsontwikkeling Witteveen en Bos