Zorg om de thuiszorg: TSN uitstel van betaling!
Dreigen de medewerkers van de thuiszorg de dupe te worden? Zijn zij van een baan verzekerd én krijgt iedereen dadelijk wel de noodzakelijke zorg?
De PvdA vindt het belangrijk dat iedereen die zorg nodig heeft, dat ook krijgt! Maar ook dat iedereen eerlijk werk kan verrichten voor een eerlijk salaris! Gezien de huidige ontwikkelingen maken wij ons daar zorgen over en hebben hier vragen over gesteld aan het College.
Voor wie hier niet mee bekend is, een korte uitleg: thuiszorg wordt door de gemeente aanbesteed. Dat wil zeggen dat meerdere thuiszorgaanbieders kunnen inschrijven op de te verrichten werkzaamheden. Deze inschrijvingen moeten aan een aantal criteria voldoen. Dat kunnen in dit geval zijn: overname van cliënten van de TSN, zorgcontinuïteit en dus een vaste relatie tussen cliënt en thuishulpmedewerker, werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden. Maar ook: de tariefstelling tussen gemeente en de thuiszorgorganisaties.
Waar wringt nu de schoen? De tariefstelling is zeer relevant voor de continuïteit van levering van thuiszorg. In onze gemeente leveren alle leveranciers aan de gemeente voor hetzelfde tarief. Volgens de wethouder is er dan geen sprake van onderlinge concurrentie. Maar is dat wel zo? Want als door de aanbesteding de leveranciers aan een vast bedrag moeten voldoen, dan vallen er vanzelfsprekend een aantal van de inschrijvers en dus potentiële leveranciers af. Een soort van natuurlijke selectie. Waarbij degene wiens oog groter is dan zijn maag, zich verhapt en zich verplicht tot een tarief wat hij eigenlijk niet kan waarmaken. Met een mogelijk faillissement tot gevolg: zoals nu de TSN! De TSN moest geld toeleggen op het tarief wat door de gemeenten werd verplicht in de aanbesteding. Zij konden niet meer aan hun verplichtingen voldoen met als gevolg: uitstel van betaling !
En daar wringt volgens ons de 2e schoen.
Wij vroegen aan het College of zij bij het aanbesteden van de thuiszorgwerkzaamheden, de aanbieders verplicht heeft gesteld tot het aannemen van vast personeel. Er werd gesteld dat dit niet gebeurt omdat dat niet kan. Inmiddels hebben wij gevraagd: waarom niet? Het is namelijk wel degelijk mogelijk om dit als harde voorwaarde in een aanbesteding op te nemen. Wij van de PvdA vinden dat de gemeente een morele verantwoordelijkheid heeft voor de medewerkers van de thuiszorgorganisaties. Om dit zoveel mogelijk te waarborgen, kan de gemeente zich ook aansluiten bij de Code verantwoord marktgedrag Thuisondersteuning. Onze wethouder meent dat dit voor onze gemeente niet noodzakelijk is, want stelt zij: “Wij onderschrijven dit Convenant”. Als dat zo is, wat houdt ons College dan tegen om deze te ondertekenen? Maak het hard! Ook vragen wij ons af of het college het Convenant Arbeidsomstandigheden thuiszorg naleeft en ondertekend. Waarbij de arbeidsomstandighedenwet wordt nageleefd met daarin de aandacht voor de arbeidsvoorwaarden van de medewerkers in de thuiszorg.
Ook gezien de nieuwe participatiewetgeving is dit heel belangrijk. Het doel van deze wet is om zoveel mogelijk mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt aan een baan te helpen op de reguliere arbeidsmarkt. Onze gemeente moet daarom nu voorzien in arbeidsplaatsen voor 304 mensen. Dan zou een verplichte aanname van geschikte werknemers een goede oplossing zijn. Je zou zeggen: een win-win situatie! De werknemers blij met een gegarandeerde en zinvolle baan. Met eerlijk werk voor eerlijk loon! De klanten blij met een permanente hulp. De gemeente blij, want minder uitkeringsgerechtigden en dus minder kosten.
Dan zijn er een nog aantal relevante zaken als het gaat om de werknemers: onze gemeente besteed de thuiszorg momenteel uit aan meerdere thuiszorgorganisaties. Onze wethouder wil de werkzaamheden van TSN verdelen onder deze bestaande leveranciers. Waarbij de werknemers ook worden overgenomen door deze leveranciers en dus werkgevers. Een goede zaak, zou je zeggen, positieve geluiden en hoopvol! Echter de thuiszorgorganisatie genaamd; Buurtzorg heeft ook interesse. Het grootste probleem is dat Buurtzorg, een eenmalige financiële staatssteun wil hebben. Dit om de kosten te dragen van het overnemen van de werknemers. Onze gemeente ziet dat niet zitten omdat zij bang zijn voor schadeclaims van de andere bestaande thuiszorgorganisaties. Met als gevolg dat de hulp voor onze ouderen en de banen van de werknemers van TSN, drie maanden na de aanvraag van surseance van betaling nog steeds onzeker is.
Waarom, vraagt u zich af? De deal met de bestaande leveranciers is namelijk nog niet rond. Daarnaast vragen wij ons als fractie van de PvdA af: is er hier wel sprake van een gezonde marktwerking, is er wel voldoende risicospreiding? Want met de verdeling van de werkzaamheden onder minder aanbieders, brengt dat ook risico’s met zich mee. Als er weer 1 leverancier zich verrekend en failliet gaat, want gebeurt er dan? Weer een verdeling onder de resterende aanbieders? Er rijzen nog meer vragen: wat maakt het dat de deal nog niet rond is? Er zijn toch vaste tarieven? Daar voldoen deze leveranciers toch al aan? Wat is dan de reden dat de deal nog niet is gesloten? Kortom meer en meer vragen en weinig meer concrete antwoorden dan een vage uitspraak van onze wethouder: “Wij willen WMO maatwerk leveren”. Wij vragen ons dan ook af: Wat betekent dat dan? Want ook bij een nieuwe leverancier kan er maatwerk geleverd worden.
Maar wellicht is hiervoor een andere verklaring.
Het college stapt namelijk momenteel gelijktijdig uit een bestaande regionale inkoopovereenkomst, afgesloten met andere gemeenten. Waar al eerder Purmerend uit is gestapt. Dit omdat er in die inkoopovereenkomst gewerkt werd met arrangementen. In deze arrangementen bepaalde de TSN zelf hoeveel uur thuiszorg een cliënt kreeg. Met als achterliggend idee: waar de 1 een uurtje meer zorg nodig heeft kan die dat krijgen en waar de ander een uurtje minder zorg nodig heeft, wordt daarop gekort. Gericht op het resultaat: een schoon huis! Maar wie bepaald dan wat een schoon huis is? En wie controleert dat? Uiteindelijk kreeg iedereen om bedrijfsmatige redenen van de TSN een uurtje minder thuiszorg. Mogelijk dus de reden van onze wethouder om hiervan af te zien. Naar onze mening een goede en gegronde reden. Want goede zorg staat uiteraard voorop!
De wethouder vergelijkt het uitstappen uit de regionale inkoopovereenkomst met de overname van de TSN. Als u goed leest, en de redenen hiertoe naast elkaar legt: vergelijkt zij dus eigenlijk appels met peren. Want uit de regionale inkoopovereenkomst stappen, dat heeft niets te maken met de overname van de TSN.
Er zijn daarom nog zoveel onbeantwoorde vragen: wat is nu die zorg op maat waar over gesproken wordt? En wie gaat dat verschaffen? Wanneer is er duidelijkheid voor zowel de klanten als de medewerkers? Niets is nog bekend en dat is een zorgelijke ontwikkeling. Want waar gaat het nu eigenlijk om? Goede thuiszorg, met een vaste hulp, goede arbeidsvoorwaarden en dus ook werkgelegenheid voor de medewerker.
De PvdA wil dat het college het risico op herhaling van een faillissement minimaliseert, met minder kans op ontslagen. Wij willen vaste banen voor de medewerkers van de thuiszorg, vaste hulp voor de klanten en goede zorg. Wij nemen daarbij in ogenschouw, dat zorg pas goed is als klanten het ook zo ervaren! Daarom willen wij ook een tussentijdse evaluatie ontvangen van het college, want met die gegevens kan er tijdig bijgestuurd worden waar nodig.
Eerlijk werk voor een goed loon en goede zorg! Dat is voor de PvdA van het grootste belang! De PvdA houdt daarom de vinger aan de pols en houdt u op de hoogte.
Caroline de Graaf
Burgerraadslid
namens de Fractie PvdA Edam-Volendam