Stolpersteine gelegd in Monnickendam (video)

Op maandag 29 februari zijn 16 gedenksteentjes in Monnickendam gelegd voor de deur van zes adressen. Monnickendam herdenkt op deze wijze haar joodse plaatsgenoten die de Tweede Wereldoorlog niet hebben overleefd. Stolpersteine is een idee van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig met als doel de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen Joodse mensen blijvend te herinneren onder het motto: “Een mens is pas vergeten als zijn naam is vergeten.” Met Johan Hilarides van het Herdenkingscomité Monnickendam liepen we een rondje langs de adressen waar deze struikelsteentjes worden geplaatst en legt hij de achtergrond uit van deze Stolpersteine.

Stolpersteine worden in het Nederlands struikelsteentjes genoemd. Het zijn steentjes van messing met een afmeting van 10 x 10 cm die in stoep of straat worden aangebracht voor de huizen waarin de Joodse plaatsgenoten hebben gewoond voordat zij gedeporteerd werden naar concentratiekampen en daar werden vermoord. Op een steentje staat de naam van de bewoner, het geboortejaar, het jaar van deportatie, het jaar dat degene is omgekomen en in welk concentratie kamp dat gebeurde.

Er zijn in Monnickendam op 1 mei 1942 in totaal 16 Joodse bewoners afgevoerd. Alleen de heer Manuel Leuw en mevrouw Abrahams-Dal hebben de Tweede Wereldoorlog overleefd. De struikelsteentjes zullen op 29 februari in de stoep voor 6 woningen in Monnickendam worden aangebracht. De bedoeling van de kunstenaar is dat men zich blijft realiseren wat er destijds is gebeurd en dat joodse bewoners op deze wijze met eerbied en respect herdacht blijven worden. Hij noemt ze Stolpersteine omdat je er als het ware met je hoofd en met je hart over struikelt. De steentjes zijn klein en om ze te kunnen lezen moet een voorbijganger even stoppen en buigen. Zoals Gunter Demnig het verwoordde: ‘Um den Stein lesen zu können, muβ man sich vor dem Opfer verbeugen’.

Op maandag 29 februari zijn de struikelsteentjes aangebracht door de heer Gunter Demnig. Waarna het Herdenkingscomité Monnickendam een bijeenkomst organiseerde waarbij de steentjes voor het pand Kerkstraat 66 (nu makelaardij Hoekstra en Van Eck) werden onthuld. Op dit adres woonde destijds familie Witmond met vier personen. De onthulling zal worden verricht door familieleden van familie Witmond.

Het project is in Monnickendam mogelijk gemaakt door medewerking van gemeente Waterland en door sponsoring van de stadsgidsen van de Vereniging Oud Monnickendam, de vereniging Hulpbetoon, Klaas Roos van de firma Leguit en Roos en de Stichting Herbouw Zaagmolen De Vriendschap.