Nel de Graaf en Henk de Lange op voor- en achtergrond al decennialang actief
Nel haar man Ton zat jarenlang als penningmeester in het bestuur van de OVE. Henk zijn vrouw Saskia (Sas Bloemiste) heeft een van de mooiste zaken van de regio. Allebei komen ze uit een ondernemend gezin. Nel de Graaf is de dochter van een zeer ondernemende Edammer, de heer Verhagen die een internationale groothandel had, en Henk is zoon van bakker de Lange aan de Bult. Beiden werden in de loop van de tijd bestuurslid. Maar doen achter en voor de schermen ontiegelijk veel werk voor de ondernemersvereniging. Met een groot hart voor Edam.
Nel beschikte bij haar werkgever Pruvé begin jaren tachtig als een van de eersten over een IBM tekstverwerkingsmachine. Die werd vanaf dat moment regelmatig ingezet om vrijwilligerswerk te verrichten voor de OVE. “Ton was in 1975 een optiek gestart. We kenden elkaar toen net.”
Zelf ging ze in 1988 kort in het bestuur. Maar ze moest noodgedwongen stoppen toen Ton gezondheidsproblemen kreeg. “Ik stopte met mijn werk en werd actief in de winkel.” Pas in 1999 keerde ze voor vier jaar terug als secretaris en opvolger van Nel Eijk.
Henk was de opvolger van Nel. Hij werkte met Kees van Wissen aan de uitbouw van een mooie Nieuwsbrief voor de leden. Ook werd Henk, een echt verenigingsmens en bestuurder, voorzitter van de Evenementencommissie.
Nel werd in 2007 benaderd door Hans de Boer om assistentie te verlenen aan het toenmalige bestuur om het secretariaat te ondersteunen. In 2013 trad Nel toe tot een ‘crisisteam’. Dit na een periode van bestuurlijke problemen. Het mondde uiteindelijk uit in het huidige model waarbij het bestuur wordt ondersteund door zelfstandig opererende werkgroepen, waarin ieder zijn of haar talent inzet ten behoeve van een goed ondernemersklimaat en een leefbare stad.
Maar in al die jaren waren ze misschien nog wel het meest actief buiten een officiële functie. Zo zette Nel zich in voor de Sint-Kerstactie. Met name de toenmalige feestavonden, het opstellen van de prijslijsten met winnaars, het uitgeven van zegelrollen, het afhalen van prijzen, het tellen van de bonnen met daarop de ‘Ondernemer van het Jaar’, meedenken met Voor- en Najaarsacties, het verzenden van uitnodigingen.
Nel: “Op het hoogtepunt kwamen er rond de 11.000 bonnen binnen. Die werden niet alleen getrokken uit de oude wasmachine van Theo Visser, die dienst deed als ronddraaiende tombola. Maar ook moesten alle zegelvellen gesorteerd worden op naam (van genoemde ondernemer) en later weer afgeknipt. Ondernemers konden zodoende lezen wat consumenten van hun winkel vonden. We vonden het niet van belang dat ze wisten van wie de boodschap kwam.”
Ze was er samen met Hans de Boer tenminste vier lange avonden aan kwijt. Om vervolgens in het weekend alle bonnen te snijden.
Nel herinnert zich nog goed een Voorjaarsactie waarbij ze – samen met Lia bij ’t Vuur - in een veel te warm pak, verkleed als paashaas, gratis cadeaubonnen uitdeelden in de winkels.
Henk was jarenlang muzikaal actief tijdens de prijzenavond annex Nieuwjaarsreceptie in het Damhotel. De muzikale Edammer zong er ook bij! De avond waarop Henk omringd werd door sexy ‘Braziliaanse’ danseressen, staat menigeen nog scherp op het netvlies. “Zo’n avond organiseren kostte heel veel werk. Het Damhotel zat helemaal vol met prijswinnaars, collega’s, verenigingsmensen en politici. Dat vergde wel wat!”
Hun drang tot perfectie ging zo ver dat zij tijdens een van deze avonden een afgemelde prijswinnaar over de streep trokken om alsnog te komen. “Het was een meneer uit Volendam. Hij was ziek geworden. Hij kwam toch en ging weer naar huis met de hoofdprijs, een prachtige reis voor twee personen.”
Waar Nel en Henk ook veel plezier aan beleefden waren de jaarlijkse weekendjes weg met een veertigtal prijswinnaars, met Wendy Breed als grote animator. ‘Dit waren zeer geslaagde uitstapjes, waarbij we altijd met een gezellig team de organisatie verzorgden. Ook de latere reisjes met bezoek aan een bijzondere musical sloegen altijd aan.”
Nel vertelt dat de eerste Edam kadobon, het Hartje, bij haar thuis in 1987 is geboren. En ook bij de opvolger van deze bon, het Edammertje, was ze nauw betrokken.
In de jaren dat Nel in het bestuur zat, maakte ze zich hard voor de komst van extra bankjes in Edams centrum. Wethouder Jan Tol ging over toerisme. Hij maakte de opmerking dat ‘er toch niemand op zat’. Nel: “Ik ben toen een jaar lang in het seizoen foto’s gaan maken. Daarmee kon ik uiteindelijk aantonen dat de bankjes niet alleen vaak bezet waren, maar dat veel toeristen ook een plekje zochten op stoepen of paaltjes. Daarmee kregen we de wethouder toerisme eindelijk om…”
Henk had al op jonge leeftijd veel ervaring met besturen. En ook in zijn werkzaam leven was het hem niet vreemd. Zo raakte hij betrokken bij gesprekken met de Industriegroep, de regionale koepel voor winkeliers, VVV, Oud Edam en gemeente.
Alle twee waren ze in 2006 betrokken bij het opstellen van het rapport ‘Edam een gastvrije stad?’ Een prikkelende visie waar de gemeente volgens Henk en Nel tot nu toe veel te weinig mee heeft gedaan.
Maar ze leverden ook input voor een toeristische visie en waren als afgevaardigden betrokken bij de ontwikkeling van het Korsnas-terrein. Of waren praktisch in de weer voor en tijdens speciale marktdagen.
Henk: “Het is frustrerend dat we nog steeds geen representatief openbaar toilet hebben.” “En dat het plan om ergens in de Nieuwehaven een kleine binnenhaven aan te leggen voor de pleziervaart, niet verder komt dan een vriendelijk complimentje”, aldus Nel.
Maar zelfs kleine ideeën halen het in de gemeente(raad) vaak niet. “Edam heeft enkele markante straten en pleinen die in de volksmond anders heten dan op het straatnaambordje staat. We hebben wel eens voorgesteld om onder het Jan van Wallendalplein ook de Beestenmarkt te vermelden. En datzelfde geldt ook voor het Jan Nieuwenhuijzenplein annex de Kaasmarkt. Nooit meer iets van gehoord…”
“Of een kleine aanpassing van het parkeerterrein bij de Grote Kerk zodat er meer auto’s en bussen kunnen stoppen. Het gebeurt niet”, vertelt de Lange, die blij is dat er volgend jaar een kaasmuseum wordt geopend. “Je hebt trekkers nodig om mensen langer vast te houden.”
Henk is op dit moment nog voorzitter van de Evenementencommissie en is actief voor de Wijnwandeling. Hij hielp om Koningsdag niet te laten verdwijnen. Ook voor de Sint Maarten rondgang zorgde hij afgelopen jaar voor een financiële impuls.
Nel is nog elk jaar intens betrokken bij de Sint Nicolaasintocht, die inmiddels is ondergebracht in een eigen stichting en in de commissie die jaarlijks de Opsteker uitreikt aan een opvallende ondernemer.
Ze zijn beiden trots op de OVE en vooral op het mooie stadje dat ze levendig willen houden, vol met tradities. Ze hebben op een heel natuurlijke manier hun voelsprieten in de lokale maatschappij. Zijn geïnteresseerd in mensen en staan open voor veranderingen. “Samen iets voor elkaar krijgen geeft voldoening.”
En er wordt al weer een nieuw idee geboren. “Ik zou het heel goed vinden indien ondernemers gedurende het jaar elkaars bedrijf bezoeken. Dat kan leerzaam zijn, kweekt respect en vergroot de samenwerking. Maar ik denk bijvoorbeeld ook dat een kaaswandeling een mooie aanvulling zou kunnen betekenen”, eindigt Nel.