Duurzaam duurt het langst – De School heeft 75% gratis energie ui de grond!

De leerlingen van de J.F. Kennedy- en Sint Nicolaasschool in het Boelenspark hadden het in de zomer te warm en benauwd en in de winter te koud. Het klimaatsysteem moest op de schop, uiteraard op duurzame wijze. Hiervoor zijn de afgelopen week per school vijf putten van 100 meter diepte geboord.

Waarom hebben jullie diepe putten geboord?

“We kunnen de koude rechtstreeks uit de putten gebruiken”, vertelt Bram Grabijn van Ecensy. Zijn bedrijf is gespecialiseerd in energiesystemen en nam eerder in Volendam de Blokwhere onder handen, een school waar ze nu geen gas meer gebruiken. “Er zijn vijf putten van 100 meter diep geboord met daarin kunststofbuizen van 32 mm dikte, onderin de buis zit een lus waarmee we de kou omhoog halen. Het is een gesloten systeem en daardoor onderhoudsarm. In de zomer kunnen we dus rechtstreeks koelen uit de putten, wat we passief koelen heet.”

Hoe gaat het dan in de winter

“Voor het verwarmen van de gebouwen in de winter hebben een warmtepomp aangesloten. De functie van deze pomp is tweeledig. Bij het verwarmen komt er koude vrij, die geven we terug aan de bron. Daarmee zorgen we dat er een balans is tussen wat we uit de bron halen en er weer aan teruggeven. Zodra de warmtepomp gaat draaien, geeft hij de warmte af aan de lokalen en de maakt de lussen weer koud. Als je dat niet doet, en alleen maar koude uit de bron trekt, gaat deze op den duur warmer worden en dat mag niet.”

Hoe is het boren precies in zijn werk gegaan?

“Dat is uitgevoerd door een gecertificeerde partij. Dat moet ook wel, omdat als je zo diep gaat boren moet je weten wat je doet. Je kunt de structuur van de grond veranderen of het zou zomaar kunnen dat er bij het boren water begint te spuiten. Ook kunnen ze precies berekenen hoeveel kou er nodig is om passief te kunnen koelen, hoeveel putten er dus nodig zijn. De grootste fout die je kunt maken is dat je een te kleine put slaat en dus niet uitkomt met de vraag. Dan blijf je maar koude onttrekken en zal het systeem uiteindelijk bevriezen en niet meer werken.”

Is de school nu energieneutraal?

“Zo mooi hebben we de oplossing niet passend kunnen maken, daarvoor waren de investeringen te groot. Er zou dan overal vloerverwarming moeten komen en alle radiatoren vervangen. De grootste besparing die we nu kunnen doen is gas, dat is nu minder van nodig. Hiermee heeft de school 75% gratis energie uit de bodem, de overige 25% is de elektriciteit die de compressor van de warmtepomp vraagt.”

Maar in eerste instantie ging het om koelen, hoe zijn jullie hier uitgekomen?

“De kinderen hadden het in de zomer te warm en benauwd, daar moest een nieuw systeem voor komen. Al pratende voort kwamen we er achter dat de roosters in de winter ook voor problemen zorgden. Als deze openstaan werd het te koud en het ventilatiesysteem maakte te veel herrie; in de praktijk bleven de roosters dus dicht en de luchtkwaliteit in de klassen ging achteruit. In overleg met Hein Schilder van LDG Installatietechniek BV hebben we dit plan opgezet, met warmteterugwinning en luchtbehandelingskasten. Dus van duurzame koeling en verwarming naar duurzame ventilatie dankzij de vier luchtbehandelingskasten die we deze week op het dak hebben geplaatst.”

Wat doen de luchtbehandelingskasten precies?

“De koude lucht uit de grond gaat via leidingen naar het dak. Daar staan vier luchtbehandelingskasten, de buitenlucht wordt aangezogen en kan hier extra worden gekoeld met kou uit de putten of in de winter juist worden verwarmd via de warmtepomp. Deze lucht wordt via een kanaalwerk in de lokalen verspreid. Dit gebeurt met een airsock, die hangt over de gehele breedte van de lokalen. Deze airsock is gemaakt van poreus textiel, met kleine gaatjes. Hierdoor wordt de frisse lucht mooi verdeeld in de ruimte en heeft niemand last van een koude nek. Aan de zuidkant van de school kunnen we nog extra koelen, omdat daar de zon op de lokalen staat. Als er nu meer kinderen in de klas zijn, er meer CO2 wordt uitgeademd, gaat de ventilator harder draaien en komt er meer frisse lucht binnen.”

Voor de kinderen is het dus nu een stuk beter?

“Deze school is tien jaar oud, nog gebouwd volgens het gewone systeem. Ze waren eigenlijk net te vroeg. Waar er toen op duurzaamheid bezuinigd is, hebben ze nu meteen goed gedaan. Het is een prachtige school en de kinderen zijn hier graag. Met dit nieuw systeem is het comfort een stuk beter, niet te warm met voldoende frisse lucht waardoor de kwaliteit van de lessen omhoog gaat. Je ziet er buiten verder niets van dat er vijf putten liggen van 100 meter diep onder het schoolplein, de kinderen spelen er gewoon weer net zo vrolijk overheen.”