Op de fiets door de Zeevang

Het voorjaar hangt in de lucht en komt hier en daar al uit de grond gesproten. Geen mooier moment om eropuit te trekken dan wanneer de winter wordt afgelost door de lente en het zichtbare leven weer terugkomt in de polder. Het Edam-Volendam van na 1 januari 2016 bestaat voor het grootste gedeelte uit polderlandschap. Tijd dus om de voormalige gemeente Zeevang in de rondte te fietsen en met enig gevoel voor overdrijving, à la Geert Mak, te zeggen: kijken hoe het land erbij ligt.

Het startpunt is het Oorgat in Edam. Door de kale takken van de nog bladerloze bomen is het fort van Edam nu goed te zien. Na het huis De Meeuwen is de eerste hap vliegjes al snel binnen. Ook wielrenners zwermen al over de Zeevangszeedijk, maar lang niet zo talrijk als zomers. Op de boerderijcampings langs de dijk zijn al enkele kampeerders aanwezig. De meeste lijken net aangekomen en schikken het kampeermeubilair of inspecteren, met hun voeten over het gras maaiend, de ietwat verwilderde kampeerplaatsen. Een weiland in de verte ziet zwart van de ganzen, terwijl er meer in aantocht zijn. Enkele verlaten boerderijen en schuren langs de dijk zijn in een gezellige staat van verval geraakt, al kan je daar ook anders over denken.

Braken

De geschiedenis is in de Zeevangpolder niet zozeer af te zien aan historische bouwwerken, maar eerder aan de sporen die gebeurtenissen in het landschap hebben achtergelaten. Zoals de vele braken die je tegenkomt langs de dijk, plaatsen waar ooit een dijkdoorbraak is geweest. Herkenbaar aan de vogelrijke en met riet begroeide meertjes.

Snoepwinkeltje Etersheim

Ter Hoogte van Oosthuizen passeer je Etersheim, het zogenaamde Land van Dik Trom. Maar als je dit links laat liggen passeer je het oude snoepwinkeltje van Etersheim , waar Dik Trom zijn suikerballetjes kocht, en bereik je Schardam. Samen met Hobrede is dit het kleinste dorpje van de gemeente, met aan het IJsselmeer  een camping die groter lijkt dan Schardam zelf. De banpaal tussen de Noorder- en Zuidersluis uit 1761 met de eenhoorn herinnert nog aan de tijd dat Schardam deels onder het rechtsgebied van Hoorn viel.

Windmolens

Je slaat bij de kerk van Schardam linksaf om binnen de gemeentegrenzen te blijven. Fietsend langs het hoge riet en de weilanden heb je uitzicht op een rij windmolens van het moderne soort die boven de boomtoppen in de verte uittorenen. Na de spoorwegovergang en een oversteek over de N247 volgt Beets.

Geen van de kerken in de Zeevang is er nog enkel voor diensten en gebed. De meeste hebben een culturele bestemming gekregen, enkele uitzonderingen daargelaten (bed & breakfast in de kerk van Etersheim en gymzaal in de kerk van Warder). De kerk van Beets was in de achttiende eeuw al multifunctioneel: hij deed dienst als raadszaal en als school.

De Drie Hamers

Vlak voor dorpshuis De Drie Hamers sla je linksaf, het witte bruggetje over om je weg te vervolgen, richting Oosthuizen. Daar aangekomen, fiets je binnendoor tot aan de grote kerk om daar rechtsaf te slaan, de brug over te steken en direct linksaf de Oostdijk op te rijden. Rechts van die dijk strekken de grote, rechthoekige kavels van de Beemster zich voor je uit. Het contrast met de Zeevang is groot. Over de ringvaart en langs de tuinen en huizen op het Westeinde kijkend, zie je de lange, dunne, en nu nog grauwe kavels en sloten zich tot in de verte uitstrekken, als een eindeloze kijkdoos.

Ritmisch

Via een brug over de ringvaart geraak je in Hobrede. Om via Katwoude, waar de in de verte gelegen hoogbouw van Purmerend de gemeentegrens markeert, en vervolgens Middelie weer in Edam uit te komen. Met al die tijd het ritmisch geroep van de Grutto om je heen.