COA zegt nee tegen te kleine asielzoekers opvanglocaties in Waterland
Inleiding
In november jl. hebben wij uw raad met een informatiedocument geïnformeerd over het 5-sporenbeleid dat wij voeren ten aanzien van de opvang van vluchtelingen en verblijfsgerechtigden. In de tussentijd heb- ben wij enkele keren teruggekoppeld naar en afgestemd met de Klankbordgroep Opvang Vluchtelingen uit uw gemeenteraad. Graag willen wij u met dit raadsinformatiedocument op de hoogte brengen.
De landelijke trend
Allereerst willen wij u verwijzen naar de bijlagen bij dit document, waarin door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op heldere wijze wordt geschetst wat de stand van zaken is ten aanzien van de uitwerking van het bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom tussen kabinet en VNG van december 2015. Verder treft u een ledenbrief aan waarin de VNG aangeeft dat er aanvullende afspraken moeten komen op het bestuursakkoord, gelet op gerezen problemen ten aanzien van onder meer veiligheid, integratie, extra kosten (bijzondere) bijstand, onderwijs, leerlingenvervoer, gezondheid en jeugdzorg en huisvesting statushouders.
De stand van zaken
Hieronder treft u de stand van zaken aan. Wij houden daarbij de volgorde aan van de geformuleerde 5 sporen. Onderzoeken of een crisisnoodopvanglocatie voor asielzoekers gerealiseerd kan worden, in samenwerking met regiogemeenten (spoor IJ. Dit spoor is afgehandeld door middel van de crisisopvang in sporthal het Spil in Monnickendam in oktober 2015. Inmiddels hebt u daarvan de inhoudelijke evaluatie en de financiële verantwoording ontvangen.
Rijk, gemeenten en COA zijn afgestapt van het verlenen van deze vorm van opvang, omdat het niet humaan en efficiënt is om vluchtelingen voor slechts enkele dagen van sporthal naar sporthal te verhuizen. Afhankelijk van de instroom van asielzoekers en het tempo waarmee de andere vormen van opvang worden gerealiseerd, kan dit scenario in de toekomst overigens wel weer in werking treden.
Onderzoeken van drie locaties voor noodopvang tot 6 maanden (spoor 2). Wij hebben op basis van een checklist van het COA verschillende locaties onderzocht, waarvan wij er 3 kansrijk achtten. Dit zijn:
- Hotel Lake Land Monnickendam
- Terrein Pierebaan Monnickendam (voorheen Kohnstammschool)
- Circusterrein Hemmeland Monnickendam
Alle locaties zijn inmiddels door het eOA afgewezen omdat deze te klein zijn voor noodopvang. Het COA houdt daarbij vast aan het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom, waarin wordt uitgegaan van ca. 300 personen voor noodopvanglocaties.
Wel is men mogelijk geïnteresseerd in hotel Lake Land maar dan als aanvullende opvanglocatie (AVO). Dat is kleinschalige opvang van vluchtelingen in bestaande gebouwen, die daarvoor geschikt zijn of zijn te maken. Bij aanvullende opvang gaat het om vluchtelingen die redelijk ver zijn in de asielprocedure en die daarna doorstromen naar definitieve huisvesting. De dagelijkse leiding is daarbij in handen van het COA. Ook is er 24 uur per dag, zeven dagen in de week toezicht in de opvang aanwezig. Daarnaast werken er overdag mensen van gezondheidszorg, educatie, Vluchtelingenwerk en vrijwilligers.
Deze locatie biedt dus potentie, maar er is nog geen zekerheid. Daarvoor is nader onderzoek noodzakelijk. Op het moment dat duidelijk wordt dat er inderdaad concrete mogelijkheden liggen dan starten we actief met het informeren van de omgeving. Omdat de kans ook nog steeds aanwezig is dat er een negatief oor- deel komt of dat partijen er niet uitkomen, achten wij het niet verstandig om nu reeds een breed communicatietraject te starten.
De tijdelijke aanvullende opvang past niet binnen de bestemming "Horeca" die op het hotel rust. Daarvoor is te zijner tijd een planologische maatregel noodzakelijk in de vorm van een omgevingsvergunning met een tijdelijke afwijking van het bestemmingsplan. Dat is mogelijk via de reguliere voorbereidingsprocedure (beslistermijn van 8 weken) op grond van artikel2.12lid 1 sub a onder 2 Wabo juncto artikel4 onderdeel 9 Bijlage II Bor voor bestaande bouw. Voor het plaatsen van eventueel noodzakelijke tijdelijke bouwwerken is de kruimelgevallenvergunning van artikel 4 onder 11 (de tijdelijke afwijking van het bestemmingsplan) het meest aangewezen. Voor beide vergunningen is geen ruimtelijke onderbouwing vereist. Wel moet in het besluit gemotiveerd worden waarom de (tijdelijke) afwijking van het bestemmingsplan ruimtelijk aanvaardbaar is. Planschadeverhaal moet zijn gewaarborgd. De vergunning staat open voor bezwaar en beroep. Wij houden uw Klankbordgroep Opvang Vluchtelingen uiteraard op de hoogte van dit proces.
Monitoren van de regionale ontwikkelingen opvang asielzoekers en hier Zo mogelijk adie] aan deelnemen (spoor 3). De regionale ontwikkelingen worden regelmatig besproken en gemonitord met de andere burgemeesters uit de regio. Met uitzondering van Zaanstad bestaan er binnen onze regio echter niet of nauwelijks initiatieven voor noodopvang van vluchtelingen of anderszins. Vanuit de provincie zal er actie worden onder- nomen richting onze regio, omdat wij achter blijven bij andere regio's in Noord-Holland.
De nood blijft echter onverminderd hoog en wij blijven proberen om de mogelijkheden in onze gemeente te onderzoeken en waar te nemen. Daarbij proberen we ook de andere gemeenten mee te krijgen zodat de regionale taak- stelling wordt gehaald.
Overleggen met de Jade Zorggroep over geschikte locaties] voor de opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers (spoor 4). De Jade Zorggroep houdt zich bezig met de opvang en huisvesting van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Zij doet dit in opdracht van het COA.
Wij hebben op basis van een checklist verschillen- de locaties onderzochten samen met Jade Zorggroep geschouwd, te weten:
- Voormalige Tiede Bijlsmaschool Watergang
- Kanaaldijk 33/33B Watergang
- Kruisbaakweg 5 Marken
- Voormalige brandweerkazerne, Hellingweg 2-6 Broek in Waterland
- Terrein Pierebaan Monnickendam (v.h. Kohnstammschool)
- Circusterrein Hemmeland Monnickendam
De locaties Pierebaan en Circusterrein zijn onbebouwd maar Jade Zorggroep werkt ook veel met tijdelijke units die geplaatst worden voor een periode van 3 tot 4,5 jaar. Voor een beeld hoe deze units eruit zien, verwijzen wij u naar de bijlage bij dit document. De locaties a. t/ m d. zijn door Jade Zorggroep afgewezen omdat deze niet geschikt zijn voor woongroepen, niet geschikt te maken zijn of te hoge investeringen vergen om ze geschikt te maken. De locaties e. en f. komen wel in aanmerking. Mede na overleg met uw klankbordgroep, achten wij het circusterrein Hemmeland niet geschikt voor de opvang van deze doelgroep. Voor de locatie Pierebaan wordt onderzocht of deze vorm van tijdelijke opvang te combineren is met andere toekomstige ontwikkelingen op deze locatie.
Overleg voeren met de corporaties om uitvoering van de taakstelling verblijfgerechtigden te versnellen en onderzoeken welke alternatieve locaties geschikt zijn voor het tijdelijk huisvesten van verblijfsgerechtigden in afwachting van definitieve woonruimte in de gemeente (spoor 5). Onze taakstelling voor de eerste helft 2016 is 21 personen, daarnaast was er nog een achterstand vanuit het jaar 2015 van 21 personen, totaal 42 personen. Daarvan zijn er tot en met april 21 gehuisvest, meestal als gevolg van gezinshereniging. Daarmee lopen we vooruit op de taakstelling eerste helft 2016 en hopen we de achterstand zoveel mogelijk weg te werken. De taakstelling voor de 2e helft 2016 is recent bekend ge- maakt en die bedraagt 24 personen.
De achterstand ten aanzien van de taakstelling is te overzien en geeft ons voorlopig geen aanleiding om alternatieve locaties aan te wijzen waar verblijfsgerechtigden tijdelijk extra worden gehuisvest. Wel volgen wij de trends op dit terrein nauwgezet, vooral de concepten waarbij (tijdelijk) goedkope woningen worden gerealiseerd en beheerd voor zowel verblijfsgerechtigden als lokale woningzoekenden.