‘Kom als experiment met 10 logiesvergunningen per kom’
De drukte veroorzaakt door dagjesmensen heeft inmiddels de kranten gehaald, zagen wij. We lazen dat de gemeente op de ontwikkelingen wilde anticiperen: men wil toeristen lokken voor langer dan een paar uur naar Volendam, Edam en de Zeevang. De gemeente wil graag dat mensen langer blijven zodat ze zien dat er meer is dan de oude haven.
Maar hoe wil de gemeente anticiperen? Is het daar niet een beetje laat voor? Enerzijds stelt zij op basis van een beleidsnota uit 2011 dat plaatselijke horeca in de oude kom beschermd moet worden. Anderszijds stelt zij dat er ruimte zou zijn voor 50 kamers extra in de regio. (Document in ons bezit.) Hierbij wordt duidelijk gedacht aan hotelontwikkelingen. Van die combinatie kunnen wij geen chocola maken. Dit zou immers de bestaande hotels fikse concurrentie aandoen, vooral ten tijde van een recessie, want dan is het leed buiten Amsterdam altijd groter. Daarnaast zal deze capaciteitsuitbreiding nog jaren duren vanwege bestemmingsplannen etc. Dus dat wordt lastig anticiperen.
Zelf wilden wij twee luxe appartementjes kunnen verhuren aan toeristen, maar daarvoor kregen we geen toestemming. Op die manier hoopten wij dat gezinnen met kinderen enkele dagen of een weekje wilden blijven hangen. En dat is weer goed voor de middenstand. En ja, het klopt dat we er niet wonen, maar 5 minuten verderop. Zoiets een onbeheerde vakantiewoning noemen, gaat wat ver. Voor zover wij weten zijn de hotels in Edam ‘s nachts evenzeer onbeheerd.
Tijdens de hoorzitting waar ons bezwaarschrift werd behandeld, vertelde de woordvoerster van de gemeente dat er ook mensen in het Volendamse ‘Doolhof’ waren die dit wilden en dat dan het hek van de dam zou zijn. Precedentwerking.
Maar waarom eigenlijk? Waarom mag de bevolking zelf niet profiteren van kleinschalige logiesverstrekking (géén B&B) van mensen die zelf in hun natje en droogje willen voorzien. (Nu is iedereen eigenlijk slachtoffer van het dagjestoerisme, zeker de mensen van het ‘doolhof’.) Het zou dan voornamelijk gaan om logiesverstrekking aan gezinnen, voor wie een hotel ook meestal te duur is. Waarom moet dit geld weer bij een of andere hotelketen terechtkomen? Via een exploitatievergunning kan de brandveiligheid bovendien gewaarborgd worden én bij overlast snel worden ingegrepen.
Waarom zou de gemeente niet zeggen: ‘OK, totdat de nieuwe Omgevingswet in 2018 in werking treedt, creëren wij als experiment per gemeente per oude kom bijvoorbeeld 10 logiesvergunningen. Wie het eerst komt, het eerst maalt. Dàt is de snelste manier om meer toeristen langer te laten blijven. En denk eens aan de toeristenbelasting! Wordt die wel altijd afgedragen via AirBnB?
De angst voor een precedent is dan onnodig. Voorbeeld: Amsterdam kreeg op een gegeven moment teveel short-stay woningen en zette gewoon een stop op de vergunningen. Klaar. Net zoals er nu volgens de gemeente een horecastop is. Wanneer men de bestemming woonruimte gedurende die periode in stand houdt en slechts tijdelijke ontheffingen verstrekt, is er geen risico voor permanente woningonttrekking. Voor een aantal van de vele huizen die nu in beide kommen te koop staan, zou dit misschien ook een prima tijdelijke oplossing zijn.
Op deze manier kan men binnen een jaar het equivalent van 20 kamers per centrum realiseren in beide kommen, maar als experiment. Dus dat kun je terugdraaien. Als er eenmaal een hotel staat (of twee) dat het laagseizoen dient door te komen, is er een risico van een moordende concurrentieslag. Een nieuw hotel beschikt ook wellicht over grotere en luxueuzere kamers dan de hotels in de oude kommen, maar dat is een permanente situatie, anders komt er geen investeerder.
Petra van Niftrik en Joop Klinkhamer