Jan Dijkgraaf jeugdkampioen schaken
De overmacht waarmee de tienjarige Jan Dijkgraaf dit seizoen de titel bij de jeugd van schaakclub Volendam in de wacht sleepte is niet vaak vertoond. Hij was onverslaanbaar in de eerste drie perioden. Na 20 winstpartijen op rij liet hij aan het eind van het seizoen enkele steekjes vallen. Om ook de vierde periode aan zijn lijstje toe te voegen moest Jan in de laatste ronde winnen. Geconcentreerd spelend slaagde hij erin om de koning van zijn tegenstander mat te zetten. Foto: Jan Dijkgraaf (links) oefent thuis het liefst met broer Lennard
Jeugdkampioen Jan Dijkgraaf besloot eerder dit seizoen om zijn krachten ook te meten met de senioren. De snelheid waarmee Jan zetten kan doorrekenen deed voormalig clubkampioen Frans Vlugt versteld staan. Hij wilde aan de hand van een voorbeeld uitleggen wat een stikmat is. Toen Frans de stukken op het bord had geplaatst, voerde Jan onmiddellijk de juiste zetten uit voordat Frans de tijd had om de term stikmat te noemen.
Schaaktrainer Erik Steur (Van Leur) geeft Jan en andere talentvolle jeugdschakers training. “Jan stort zich met groot enthousiasme op de schaakpuzzels die hij voorgeschoteld krijgt tijdens de lessen. Zijn vlugge antwoorden zijn altijd creatief en vaak correct. Schaakstellingen die zorgvuldig door grootmeesters zijn opgebouwd schrikken hem niet af. Het zou me niet verbazen als hij in de nabije toekomst aan de stoelpoten gaat zagen van de gevestigde namen bij de senioren.” Jan leerde het schaken op achtjarige leeftijd van zijn vader Johan Schilder en van zijn opa Jan Dijkgraaf.
Kort hierna voegde hij zich bij de schaakclub. Op de Jozefschool heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de populariteit van de schaaksport. Inmiddels zijn negen leerlingen van de Jozefschool lid van de schaakclub. In maart behaalde de Jozefschool de eerste plaats in het scholenschaakkampioenschap van Edam-Volendam. In groep 6 speelde Jan op de vrijdagmiddagen een tweekamp met meester Jan Stuijt. Meester Jan begon met een overwinning en een remise, maar daarna won Jan Dijkgraaf alle partijen. Bij een 9½-1½ stand wilde meester Jan zichzelf niet langer kwellen en beëindigde de tweekamp.
In de plusklaslessen schaakte Jan Dijkgraaf tegen meester John Kroon, die in deze lessen extra uitdagende stof met de geselecteerde leerlingen doorneemt. Het was meester John nog nooit overkomen, maar tegen Jan leed hij zijn eerste nederlaag. Thuis oefent Jan inmiddels niet meer met zijn vader. Zijn zevenjarige broertje Lennard, die als vierjarige de jongste schaker ooit bij de schaakclub was, is hier nu zijn belangrijkste tegenstander. Moeder Mirjam: “Jan is heel gedreven. Hij wil altijd de beste zijn. Zijn voornemen was om dit seizoen ongeslagen kampioen te worden. Het zat hem niet lekker dat dit plan niet helemaal gelukt is. Maar het is ook goed geweest. Hij oefende weinig meer met de stappenmethode van de schaakclub en pakte het na de nederlagen weer op.”
Jan zelf: “De moeilijkste tegenstanders vond ik dit jaar Aron en Toine. Het leukste van schaken is winnen, het liefst zo snel mogelijk.” Met zijn hoge speeltempo wist hij verschillende tegenstanders een nederlaag te bezorgen. Bij de senioren levert iedere gespeelde zet tien extra seconden bedenktijd op. Jan slaagde erin om een partij te winnen, waarbij zijn klok in de eindstelling één minuut meer tijd aangaf dan aan het begin van de partij. “Dat is mijn record”.
Het hoge speeltempo is gelijk ook het grootste gevaar. Meer ervaren schakers weten dat het dodelijk is om in ingewikkelde stellingen te snel te zetten, omdat een onvoorziene wending de partij kan kantelen. Het overkwam hem enkele keren bij de senioren. Gelukkig heeft Jan nog voldoende tijd om dit inzicht te krijgen.