Kunstenaarsdorp Warder

Vanaf de jaren ’60 hebben er veel bekende en minder bekende kunstenaars en kunstzinnigen in Warder gewoond. Aart Snieders en de Historische Vereniging Warder willen Warder op de kaart zetten als kunstenaarsdorp.

Zeevang, 1960: de ruilverkaveling is in volle gang. Gebieden waar men voorheen alleen per boot kon komen worden door middel van wegen ontsloten. Boeren trekken weg uit de dorpen en gaan midden in de polder  wonen, dicht bij hun land. Het gebied wordt in rap tempo gemoderniseerd. In de dorpen komen stolpboerderijen en huizen leeg te staan.

De Amsterdamse Kunstschilder Henk Willemse neemt zijn intrek in een van die vrijkomende huizen, Warder 121, naast het toenmalige dorpscafé het Wapen van Warder. De zolder van de tegenover zijn huis gelegen school gebruikt hij als atelier. Het is volgens kunstliefhebber Aart Snieders het begin van Warder als kunstenaarsdorp. De jaren daarna kwamen er steeds meer creatieveling van elders in het lintdorp langs het IJsselmeer wonen. Stadsbewoners op zoek naar rust en ruimte. Samen met de Historische Vereniging Warder wil Aart deze voor velen onbekende kant van het dorp onder de aandacht brengen, onder andere door middel van exposities.

Vrijheid, blijheid

De integratie van de artistiekelingen van buiten verliep zonder problemen. “De gemeenschap vond het prachtig. Ze waren allang blij dat de leegstaande boerderijen gekocht werden, vaak voor veel te veel geld”, zegt hij lachend. De ruimte die een boerderij met erf bood was bijzonder geschikt om spullen op te slaan en te verzamelen, en er was de vrijheid om te doen en laten wat men wilde. “Zo was er ene meneer Vink die in oude Citroëns handelde. Die auto’s stonden ook bij hem in de woonkamer. En toen Fons Elders hier kwam wonen haalde hij zijn hele boerderij leeg en zette de wc-pot in het midden neer, zodat je te midden van iedereen je behoefte kon doen. Het was vrijheid blijheid”.

‘Porno kijken bij Bert’

Het zijn er ongeveer 40, zegt Aart. Kunstenaars die in Warder gewoond en/of gewerkt hebben of dat nog steeds doen. “Kunstenaar is een heel breed begrip. Het kan iemand zijn die kan schilderen, tekenen, beeldhouwen, of fotograferen, maar het kan ook iemand zijn die dingen verzameld”. Bert Hartkamp, die aan “het padje” woonde, was zo’n verzamelaar. Zijn collectie met negentiende-eeuwse foto’s is in 1984 aangekocht door het Rijk en wordt als een van de belangrijkste onderdelen van de Nationale Fotocollectie gezien. De advocaat verzamelde in de vroege jaren ’70 voornamelijk foto’s waarin vrouwen centraal stonden, vaak niet of weinig verhullend gekleed. Hij nodigde zijn dorpsgenoten op een keer uit om zijn verzameling in Amsterdam te komen bekijken. “Porno kijken bij Bert”, noemden de Wardenaars het uitje.

Café

Aart heeft een lijst samengesteld van kunstenaars wiens werk hij nog graag ten toon wil stellen in dorpshuis De Oude School, hetzelfde gebouw als waar Henk Willemse ooit zijn atelier had. Uitbaatster Foz Leloup werkt er graag aan mee: “Het brengt andere mensen naar mijn café. Ik ben ook wel geïnteresseerd in kunst, maar ik vind het vooral leuk om te zien wat Warder allemaal teweeg heeft gebracht en brengt”.

Ed van der Elsken

De komende drie maanden hangt er werk van Marco van den Oever, die ooit in dezelfde ruimte in de schoolbanken zat. Het was een lastige leerling, maar Henri Leloup (de vader van Foz) zag een tekentalent in hem, nam hem in dienst en leidde hem op tot technisch tekenaar bij zijn architectenbureau. Hij stimuleerde hem om ook artistieke tekeningen te gaan maken. Beeldend kunstenaar Rob Cerneüs Jr. heeft Marco ook gestimuleerd door veel met hem over zijn werk te praten. “Een omgeving met veel creatieve mensen brengt creatieve mensen voort”, zegt Aart. Er staan nog 30 namen op zijn lijst waaronder die van fotograaf Ed van der Elsken. “Al is het natuurlijk theoretisch onmogelijk om zijn werk hier geëxposeerd te krijgen”, zegt Aart met een kwinkslag.

De huidige expositie van Marco van der Oever en toekomstige exposities zijn gratis en tijdens openingsuren van De Oude School te bezichtigen. Meer kunst in de Zeevang zien? Fiets de Zeevang Zomerroute op 16 en 17 juli.