Nieuwjaarstoespraak burgemeester Luzette Wagenaar-Kroon van gemeente Waterland
Allen een hartelijk welkom bij de nieuwjaarsreceptie van gemeente Waterland. Ik heb dit jaar een beetje moeite gehad met het vinden van de juiste toon of zo u wilt de rode draad van deze speech. U bent van mij gewend een terugblik en vooruitzicht te krijgen maar ik werd hierin wat verstoord doordat ik in de laatste weken met enige regelmaat terug las in media-uitingen, dat 2016 een rampjaar zou zijn geweest.
Dat zette mij aan het denken; klopt dat met mijn eigen ervaringen? Ik herinnerde mij dat ik vorig jaar op deze plaats heb gesproken over het adresseren van de bezorgdheid en soms zelfs angst die in Nederland, maar ook in onze gemeente werd gevoeld over de enorme toename van de stroom vluchtelingen. Terroristische aanslagen over de hele wereld maken dat we inderdaad bezorgd worden, maar hoort dat door te slaan naar het negatieve en maakt dat bijvoorbeeld de toename van intolerantie goed?
Dan waren er ook de referenda die de onvrede over Europa uitstraalden. Bij ons in Nederland het Oekraïne-referendum en de Brexit in Groot Brittannië. Dit jaar toen ik de uitslag van de presidentsverkiezingen in Amerika vernam, bekroop ook mij een gevoel van bezorgdheid en misschien ook wel van verdriet. Enerzijds weet je dat je selectief informatie tot ons nemen, maar anderzijds realiseerde ik me dat er wel degelijk een verharding plaatsvindt. Dat het ook voor nationale verkiezingen kennelijk verschil maakt als je scheldt, discrimineert, grof bent naar de andere sekse en vooral veel schreeuwt zonder echte inhoud. Kennelijk wordt daarmee een snaar geraakt in de samenleving waarmee gescoord kan worden. Een joelende menigte die een wethouder, raadslid of burgemeester uitjouwt? De media en vooral sociale media staat vol van dit soort sensatie en wakkert daarmee volgens mij de teneur van ontevredenheid alleen maar aan. Zijn de gevoelens van onvrede, onverdraagzaamheid en verontwaardiging zo groot dat dit een uitweg zoekt in schreeuwen en beledigen?
En stel nu eens dat u degene bent die beschreeuwd of beledigd wordt? Hoe staat het dan met uw eigen tolerantie? Hoe reageert u dan? Gelaten of op dezelfde toon. In een wereld waarin de angst, de intolerantie toeneemt en daarmee discriminatie en geweld, ontstaat minder ruimte voor begrip, respect en optimisme. En juist die woorden zorgen voor een sociale en inclusieve samenleving. Iets waarin Nederland wereldwijd een voorbeeld is geweest. Ik moest mij het afgelopen jaar ook een sticker laten opplakken, want ik moet mij gaan beseffen, en met mij waarschijnlijk het grootste deel van deze zaal, dat ik tot een elite schijn te behoren en dat ik daardoor geen beeld of gevoel zou hebben bij inwoners die daar niet toe behoren. We hebben een nieuwe kloof gevonden, waardoor verschillen uitvergroot worden en onvrede en daardoor het populisme hoogtijdagen viert. Maar is dat wel zo? En wilt u wel in een hokje geduwd worden? Bent u die boze witte man of vrouw waarover we zoveel horen. Wilt u ook meeschreeuwen omdat u ergens tegen bent of gaat u zelf zorgen voor verandering? Door een positieve draai te geven, door te laten zien dat positiviteit en saamhorigheid veel betere middelen zijn voor verandering dan negativiteit.
Wordt u nog geraakt door weer een aanslag, of raakt u al afgestompt als u beelden voorbij ziet flitsen van nog meer ellende? Mensenlichamen onder het puin van kapotgeschoten steden, door terreuraanslagen, zelfs nog in de nieuwjaarsnacht of in modderstromen, veroorzaakt door een natuurramp? Maar misschien breekt uw hart, net als de mijne nog steeds bij het zien van kinderen vol stof en wonden die de dood ternauwernood zijn ontsnapt? Want ook dat doet de media. Ze laat ons de keiharde gevolgen zien van ruzie en geweld. En het overkomt kinderen, zonder dat wij ze vragen wat ze willen.
Misschien moeten we wat vaker laten raken door onze jeugd, die ons gaat vertellen hoe wij de verbinding weer kunnen vinden? Ik las laatst een interview met twee jonge meiden die in Volendam in gesprek gaan met mensen over vooroordelen tegen asielzoekers. Of in onze eigen gemeente de World Servants, die een behoorlijk bedrag bij elkaar hebben gespaard via diverse creatieve acties om met elkaar in Malawi te werken aan de bouw van een school. Het is de jeugd die ons weer op koers zet, die verbinding zoekt, waar de volwassenen die misschien wel kwijtraken.
Ups en downs horen bij het leven en kennen we ook in onze eigen gemeente het afgelopen jaar. Wij hebben bijvoorbeeld een nieuwe ereburger. We konden helaas weer niet schaatsen, terwijl de schaatskoorts elk jaar weer kriebelt. Gaat dat ooit nog lukken terwijl zelfs het poolijs smelt als gevolg van het klimaat? Wie weet brengt het komende koufront ons heel binnenkort die verwachte kans, want ook ijs verbindt, letterlijk en figuurlijk. Er is aan de oostkust van onze gemeente een groot vakantiepark verrezen, met voor- en tegenstanders onder onze bevolking. De Bredeschool op de Kohnstammlocatie in Monnickendam is definitief afgeketst, net als de Bennewerf op Marken, maar nieuwe projecten gloren aan de horizon. In Ilpendam is de Ilpenhof na jaren van leegstand eindelijk gesloopt en komen er nieuwe woningen waar zo veel behoefte aan is. En ook het dorpsplein in Ilpendam is nadat er een burgerinitiatief is gekomen in een rap tempo gerenoveerd tot een prachtig dorpshart. Pure verbinding.
De dijkwerkgroep op Marken heeft de Minister weten te overtuigen van de beste dijk voor het eiland. En in Uitdam werkt een even zo enthousiaste werkgroep om ook voor dit dorp het beste resultaat te bereiken voor de Markermeerdijk. We hebben met vele partners een geweldige crisisoefening Waterwolf gedraaid, waarbij de kracht van zelfredzaamheid in het positieve opviel. Daarnaast is er via herdenking en viering veel aandacht geweest voor de watersnoodramp van 100 jaar geleden. Zoveel prachtige initiatieven van even zoveel krachtige mensen in onze gemeente. Neem bijvoorbeeld de werkgroep die probeert de onderdoorgang van de N247 in Broek in Waterland voor elkaar te krijgen om de voor dit dorp zo gewenste verbinding na die jarenlange scheiding weer voor elkaar te krijgen. Via verbindingen worden nieuwe mogelijkheden gecreëerd.
De gemeente zoekt in haar werkzaamheden op velerlei terreinen die verbinding met u. Samen met vele partners blijft dat een proces van handen uit de mouwen. Wij moeten daarin ook op zoek naar de nieuwe wegen. Wij hebben u daarbij ook hard nodig. Want zonder ondernemersvereniging bijvoorbeeld komen wij niet tot de beste resultaten en hadden we zeker niet zo’n mooie verkiezingsproces van onderneming van het jaar. Zonder u als betrokken inwoner die ons klankbord is, ons bestaansrecht, maar ook aanjager van mooie initiatieven was ons werk niet zo waardevol. Ja, ook Waterland kent boze inwoners, maar veel en veel meer inwoners die tevreden zijn, die de handen uit de mouwen steken voor hun naasten en samenwerken aan onze geweldige gemeente. We mogen eigenlijk met alle resultaten best heel tevreden zijn.
Ik las laatst een column waarvan de schrijver het als volgt stelde over (on) tevredenheid : ’We hebben het zo goed dat we het niet meer zien’. En dat klopt zeker. Recent is er een overzicht gepubliceerd over de plaats die Nederland inneemt voor diverse thema’s. Onze economie groeit, onze werkloosheid daalt. Nederland kent de hoogste kwaliteit gezondheid in Europa. Onze pensioenen zijn geweldig. We nemen wereldwijd de tweede plek in de Freedom index, bij ons ga je niet de gevangenis in als je je mening geeft en de tiende plek in de Democratic index, onze kinderen zijn gelukkig. Het gaat helemaal niet slecht, het gaat best heel goed met ons, we mogen best wel wat vaker tevreden zijn en waardering uitspreken.
Was 2016 een rampjaar, zo begon ik mijn woorden aan u? Nee naar mijn mening zeker niet! Maar wel een jaar dat een nieuw tijdperk gaat inluiden. De wereld is in verandering, dat is zeker. Verandering is soms best eng. Wellicht daarom onze hang naar tradities, met ook daarbij voor- en tegenstanders van verandering, en de verwijzing naar het zo vertrouwde verleden, waarin misschien alles wel beter leek, maar dat zeker niet altijd was.
We hebben de jeugd nodig om ons de koers van de verandering te wijzen. We willen ze bij ons werk veel meer gaan betrekken en ons door hen en hun creativiteit laten inspireren. Soms moet je daarbij met wat tradities breken. Dus wellicht is dit het laatste jaar dat we de burgerprijs hebben, maar natuurlijk komt daar iets heel moois voor terug. Een talent-aanmoedigingsprijs bijvoorbeeld. Een prachtig voorbeeld van creatieve en betrokken jeugd zijn de eerder door mij genoemde World Servants.
Het nieuwe jaar is uit de startblokken. Degenen die mij al wat langer kennen weten dat ik graag inspirerende woorden aanhaal in een toespraak. Dit keer heb ik gekozen voor de woorden van een zanger. Want als er al iets is dat ons wereldwijd verbindt, dan is het wel muziek. Om op te dansen, om mee te zingen (nee wees niet bang, dat ga ik nu niet doen) of om blij van te worden.
De tekst van het lied gaat over de kleur paars, die ook wel de dope onder de kleuren wordt genoemd. De kleur staat voor magisch, mystiek ( met ook een scherp tintje voor rouw), maar vooral staat paars voor creativiteit, gevoeligheid en passie. De songtekst is van Prince, één van mijn jeugdidolen:
“Honey, I know, I know
I know times are changing
It’s time we all reach out
For something new, that means you too…..
Let me guide you to the purple rain.”
Er zijn verschillende wijzen van uitleg van de bedoeling van de tekst, maar de mooiste daarvan en de reden waarom ik deze wil meegeven is dat de song een nieuw begin symboliseert, de lucht bij het ochtendgloren en vandaar zo passend bij een nieuw jaar.
Ik wens u namens het gemeentebestuur en de medewerkers van de gemeente Waterland een inspirerend, verbindend, creatief en hoopvol 2017. En het doet mij een groot genoegen dat ik een ander jeugdig talent mag aankondigen om u te laten inspireren…. Gabbi Lieve
Trots dat @GabbiLieve onze nieuwjaarsreceptie @gem_waterland kwam opluisteren met haar prachtige versie van #PurpleRain pic.twitter.com/iBvPRYvAOS
— Luzette Wagenaar (@luzettew) January 2, 2017