Intertoys moet ombouw laatste Bart Smits wegens conflicten uitstellen

Intertoys wilde vanaf april alle 150 filialen van Bart Smit hebben omgezet naar de formule Intertoys. Maar door een slepend conflict met de eigen franchisers gaat dat niet lukken. Onderhandelingen over compensatie of andere tegemoetkomingen zitten al maanden muurvast. Daardoor kan een op de tien Bart Smits nog niet worden omgebouwd.

Zo af en toe rijdt Intertoys-ondernemer Joost van Nieuwkoop uit Sassenheim een rondje door het nabijgelegen Lisse. 'Even kijken of ze van de Bart Smit toch geen Intertoys hebben gemaakt.' Van Nieuwkoop heeft eerder dit jaar via de rechter voor elkaar gekregen dat de geplande ombouw van de winkel voorlopig niet door mag gaan.

De ondernemer is actief in een zogenoemd overlapgebied. Dat betekent dat het filiaal van Bart Smit in het verzorgingsgebied van zijn Intertoys-winkel ligt. In zijn franchiseovereenkomst staat dat Intertoys geen zaken mag openen in dat verzorgingsgebied als Van Nieuwkoop daar niet mee instemt. En dat doet hij niet.

Van Nieuwkoop vreest dat een tweede Intertoys ten koste gaat van zijn omzet. De formule Intertoys is namelijk sterker dan Bart Smit. Nu wil Intertoys hem wel compenseren voor eventueel omzetverlies, maar dat gaat Van Nieuwkoop niet ver genoeg.

Hij heeft een jaar voordat Intertoys de eerste stappen ging zetten richting opheffing van Bart Smit nog € 179.000 voor zijn franchisecontract betaald. Nu wil hij dat Intertoys een deel van die investering terugbetaalt. 'Zodat er een bedrag overblijft waarvan ik zeker weet dat ik het kan terugverdienen als er een tweede Intertoys in mijn verzorgingsgebied komt', legt hij uit.

Dit lijkt voor Intertoys geen optie. Daarom zit er al maanden geen schot in de onderhandelingen. 'Natuurlijk wil ik hier graag uitkomen en ik ben er ook van overtuigd dat het gaat lukken', zegt de ondernemer. 'Mijn relatie met Intertoys is nog steeds goed en we proberen tot een akkoord te komen. Maar tot die tijd geef ik geen toestemming om de Bart Smit in Lisse om te bouwen.'

Van Nieuwkoop is niet de enige franchiser die zich verzet tegen het ombouwen van een nabijgelegen Bart Smit. Nog 13 andere franchisers zijn in discussie of blokkeren de operatie in hun verzorgingsgebied. Na het kortgeding van Van Nieuwkoop heeft Intertoys gezegd niets te veranderen in deze overlapgebieden tot er een akkoord ligt met de betreffende ondernemers. Maar zo'n oplossing lijkt ver weg.

Tijdens een tweede kortgeding, vorige maand, bleek hoe diep het wantrouwen bij sommige van de franchisenemers zit. De woede vanaf de publieke tribune was voelbaar toen franchisers, soms met overslaande stem, hun frustraties uitten. Samengevat verwijten zij Intertoys dat het bedrijf niet genoeg uitleg geeft over de noodzaak van de ombouwoperatie. Ze willen dat het speelgoedbedrijf een cijfermatige onderbouwing geeft.

Intertoys stuurt in hun ogen te sterk aan op alleen compensatieregeling. Het bedrijf wil franchisers compenseren voor eventueel omzetverlies door misgelopen marges te vergoeden. Die zouden worden berekend door de omzetontwikkeling af te zetten tegen het landelijke gemiddelde, waarbij ook wordt gekeken of de ondernemer zich voldoende heeft ingespannen.

Een deel van de franchisers vreest dat dit uitloopt op lange discussies waarbij zij uiteindelijk aan het kortste eind trekken. Ze willen dat Intertoys met alternatieven komt, zoals het overnemen, verkopen of sluiten van de betwiste Bart Smit-filialen. Intertoys zei tijdens het kortgeding — aangespannen door een ondernemer uit Den Bosch — toe dat alles bespreekbaar zou zijn.

Maar sindsdien is er nauwelijks overleg geweest, zegt advocaat Nienke Slump van Justion Advocaten. Zij vertegenwoordigt naast de ondernemer uit Den Bosch nog 12 franchisers. 'Ik heb voorgesteld om collectief met een mediator te praten, maar dat is door Intertoys afgewezen', vertelt zij. Ook toen haar cliënt uit Den Bosch een mediator aandroeg om specifiek in zijn zaak te bemiddelen, werd dat door Intertoys afgewezen. 'Zij vinden dat mijn cliënt eerst zou moeten afkoelen, maar dat is onzin.'

Een woordvoerder van Intertoys wilde de franchisenemer over meer onderwerpen spreken dan tijdens de zitting overeen was gekomen. 'Vanwege de gekozen toonzetting heeft de organisatie na beraad besloten het in belang van beide partijen te achten met deze franchisenemer eerst een afkoelingsperiode in te gelasten', stelt zij in een schriftelijke toelichting.

De woordvoerder bestrijdt dat er nauwelijks overleg is geweest met de franchisers. 'De organisatie is voortdurend in gesprek gebleven met de franchisers. In de periode tussen de zitting en vandaag is er in een aantal gevallen op basis van dergelijk goed overleg zelfs een overeenkomst gesloten, tot wederzijdse tevredenheid van franchisenemer en de organisatie.

Er wordt volgens de woordvoerder ook over meer dan alleen financiële vergoeding gesproken. 'We hebben franchisenemers bijvoorbeeld aangeboden een extra of ander filiaal te franchisen, bijvoorbeeld het om te bouwen Bart Smit-filiaal.' In een ander geval heeft de franchisenemer zijn filiaal ter verkoop aan de organisatie aangeboden.

Dat laatste heeft niet de voorkeur van Intertoys. 'Omdat wij onverminderd veel waarde zien in ons franchise-apparaat en onze individuele franchisenemers, heeft het aankopen van het franchisefiliaal niet onze voorkeur.'

De ondernemer uit Den Bosch geeft aan dat hij de opties om extra te franchisen al in september 2016 heeft voorgesteld, maar dat Intertoys die toen nog afwees. 'Maar hij is blij dat dit kennelijk weer bespreekbaar is', zegt zijn advocaat.

Vorig jaar maakte Blokker bekend dat de formules Bart Smit en Toys XL worden opgeheven en opgaan in Intertoys. De drie hoofdkantoren zijn al samengevoegd en momenteel worden de winkels op de schop genomen. Het streven was om tussen januari en april de circa 150 winkels van Bart Smit om te vormen naar Intertoys, de sterke van de twee formules.

De winkels van Bart Smit zijn allemaal eigen zaken van Blokker Holding. Van Intertoys zijn de meeste filialen, ruim 120 in handen van franchisenemers.

Het besluit om nog maar met een formule verder te gaan, volgt na jaren van kaalslag onder de fysieke speelgoedwinkels. Zij hebben fors te lijden onder de concurrentie van webshops. Blokker Holding denkt die concurrentieslag beter aan te kunnen door zich te concentreren op een sterk speelgoedmerk.

Als alle winkels van Bart Smit zijn omgebouwd naar Intertoys, gaat ook de formule zelf op de schop. Er komt onder andere meer gelegenheid om te spelen.