Participatie bij waterschappen kan niet ver genoeg gaan

Ik ben een groot voorstander van burgerparticipatie. Van 2010-2015 heb ik deelgenomen aan het RRAAMM werk, een participatieproces rond Almere en het IJmeer. Een groep mensen met verschillende achtergrond die zich bezighield met verstedelijking, natuur, landschap en bereikbaarheid. Men heeft mij er als lid van Stichting De Kwade Zwaan bijna letterlijk er bij de haren bij moeten slepen.

De Kwade Zwaan verzette zich tegen buitendijks bouwen in het IJmeer en een brug erdoorheen. Wij waren bang door mee te doen aan het proces medeverantwoordelijk te worden voor een plan waar wij niet achter stonden. Liever stonden wij op de barricaden! Ik heb echter ervaren dat meedoen voordelen heeft. Je krijgt alle relevante informatie, je zit letterlijk aan tafel en kan je stem daar laten horen op plekken die van belang zijn.

Ik heb de overheid (het Ministerie van I en M) ervaren als een goed georganiseerde objectieve, transparante procesbegeleider, die je inbreng serieus neemt. Vanuit deze ervaring heb ik deelgenomen in de groep die advies moest uitbrengen aan het bestuur van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in het kader van de dijkverzwaring Markermeerdijken. Er speelden diverse belangen. Wij hadden het gevoel dat het hoogheemraadschap de dijk op de klassieke manier wilde verzwaren en minder openstond voor innovatieve technieken.

Hollands Noorderkwartier had als voorkeursalternatief een asverschuiving, wij wilden dat de dijk op zijn plek bleef. Het motto van ons burgers was: “De dijk verdedigt ons, maar wij verdedigen de dijk”. Wij wilden dat de landschappelijke, cultuurhistorische, en natuurwaarden zo min mogelijk werden aangetast. Op verzoek van de Uitdammers is de Deltacommissaris gevraagd om als regisseur op treden. Onder zijn onafhankelijke begeleiding kwamen we er met elkaar uit: de dijk blijft op zijn plaats, de binnenwaartse instabiliteit wordt, daar waar nodig, verholpen door dijkvernageling en het hoogteprobleem wordt opgelost door een buitenberm.

Door als overheid open en eerlijk te luiste en naar wat burgers inbrengen, maak je ze een serieus onderdeel van het proces en kom je tot betere gedragen oplossingen! Het belangrijkste is vertrouwen. Je moet het gevoel hebben dat jouw belang in goede handen is. Gebruik je als overheid participatie als middel om draagvlak te krijgen voor je eigen idee of plan, dan werkt het niet.

Ik zou binnen de waterwereld willen pleiten voor een team van onafhankelijke deskundigen/ontwerpers die flexibel kunnen worden ingezet op knelpuntsituaties. Ik heb ervaren dat de Code Maatschappelijke Participatie werkt en die moet er vooral blijven!

Manja Verhorst,
bestuurslid Stichting De Kwade Zwaan, Uitdam.