De werkelijke feiten over Fort Edam

Na 22 jaar in Edam gewoond te hebben, meen ik nu mijn allereerste ‘ingezonden brief’ te moeten schrijven, onder het motto: “Voor de analen, opdat de geschiedenis van Fort bij Edam juist wordt gedocumenteerd”.

Met grote verbazing las ik voor de zomer in de Stadskrant de rubriek “De mensen achter… Fort bij Edam.” Aan het woord is de heer Theo van Baar, die sinds 2010 bij het Fort betrokken is.

Hij vertelt als antwoord op de vraag van Grietje de Heer: ‘Wanneer werd het Fort opengesteld?”: “Veel van het herstel waaronder tussen 2006 en 2010 het dak waterdicht maken, is uitgevoerd door een stichting die kansarme jongeren aan het werk wilde helpen, Stichting de Herstelling.”

Ik maak hier graag de volgende kanttekeningen bij:

• Ik heb in 2000 Staatsbosbeheer benaderd met de vraag of ik in Fort bij Edam een wijnimport bedrijfje kon stichten, met daaraan gekoppeld regelmatige wijnproeverijen. Het antwoord was: “Eerst een platform creëren en een business plan presenteren.” Dit deed ik met de gemeente Edam-Volendam, de Stichting Herstelling, het FINH-Fonds, de Provinciale Staten en de Stichting Herstelling. Hier zijn maanden van vergaderingen mee gemoeid geweest. Ik diende mijn businessplan in bij de gemeente. Onze toenmalige wethouder Martijn Smit schreef mij als antwoord een brief waarin hij zei dat hij voor mij applaudisseerde.


• Echter, een vlakbij het fort wonende advocaat, stak een fikse stok in het wiel: hij spande een rechtszaak aan tegen de gemeente die mij een vergunning wilde verlenen. Ik werd in deze zaak ‘belanghebbende’, dit duurde acht maanden. Uiteindelijk kwam de advocaat niet in de rechtszaal in Haarlem opdagen, dus toen won ik de zaak. Ondanks het feit dat de gemeente werd aangeklaagd, moest ik de proceskosten ad € 1.200,-- betalen, reden: ik was de ‘belanghebbende’.


• Staatsbosbeheer verleende mij daarna een gebruiksvergunning ad € 1,- per jaar. Omdat het fort tientallen jaren verwaarloosd was en van alle voorzieningen afgesneden, moest ik dat allemaal, voor eigen kosten, aan laten leggen. Ik heb vervolgens de Stichting Herstelling ingeschakeld. Die hebben aangelegd: waterleiding, elektra, riool, c.v., telecom, drie toiletten en een keukenblok met warm water. Na meer dan anderhalf jaar zwoegen opende ik op 8 juni 2002 mijn bedrijf: Victory Wines. De totale kosten bedroegen € 27.000,-.


• Totdat ik het fort in trok, organiseerde een groepje vrijwilligers één maal per jaar, op Open Monumentendag rondleidingen door het fort. Nadat ik begonnen was meldde zich een woordvoerder van deze vrijwilligers, met de vraag of zij de wellicht, nu dat er faciliteiten aanwezig waren het fort verder konden opknappen. Zowel Staatsbosbeheer als ik stond daar welwillend tegenover. Er vormde zich een groep die iedere woensdag bezig was met het opknappen van het fort. Ook kwam er een enthousiasteling uit het zuiden des lands met veel spullen uit de Eerste Wereld Oorlog, hiermee is het museumpje aangelegd.


• Van 2002 tot 2008 gaf ik wekelijks en maandelijks wijnproeverijen en twee maal per jaar een grote overzichtsproeverij. Vele Edammers, maar ook mensen van heinde en verre kwamen naar deze unieke proeverijen. Uniek omdat ik boutique wijnen uit de Zuid Afrikaanse Kaap importeerde.


• Omdat de genoemde groep vrijwilligers ‘mijn toiletten’ niet comme il faut behandelde, ontzegde ik hun de toegang enkele malen. De Schietvereniging, die in de houten loods links van de ingang oefende, had lak aan mijn herhaalde verzoeken om hun auto’s niet op de toegangsdam naar het fort te parkeren. Hierdoor konden noch ik, noch mijn klanten, naar mijn bedrijfje komen. Hier zijn disputen van gekomen.


• De eigenaar van het fort, Staatsbosbeheer, kreeg hier lucht van en besloot om uitsluitend de vrijwilligers nog op het fort te laten. Ik ontving in november 2007 een brief om per 1 januari 2008 het fort te verlaten.


• Ik kon geen vervangende en betaalbare bedrijfsruimte op korte termijn vinden en moest in 2008 noodgedwongen mijn bedrijfje verkopen.


• De vrijwilligers hebben voor € 1.000,-- de bovengenoemde installaties overgenomen.

The rest is history…
Edam, Peter Jansen